फोटो सौजन्य- pinterest
भारतात, सण हे केवळ परंपरा नाहीत तर ते आपल्याला जीवन कसे जगायचे हे देखील शिकवतात. मकरसंक्रांत हा असाच एक सण आहे, जो दरवर्षी जानेवारी महिन्यात येतो आणि आपल्यासोबत नवीन सुरुवात, नवीन ऊर्जा आणि सकारात्मक विचार घेऊन येतो. या दिवशी देशाच्या वेगवेगळ्या भागात वेगवेगळ्या नावांनी हा सण साजरा केला जातो, कुठे खिचडी बनवली जाते, कुठे तिळाचे लाडू बनवले जातात, कुठे पतंग उडवले जातात तर कुठे स्नान आणि दानधर्माचे विशेष महत्त्व आहे. मात्र सूर्यदेवाची पूजा करुन त्याला पाणी अर्पण करणे. तांब्याच्या भांड्यात पाणी घेऊन त्यात फुले आणि तांदूळ ठेवून ते पाणी सूर्यदेवाला अर्पण केले जाते. हा विधी धार्मिक, पौराणिक आणि मानसिक परिणाम आहेत. मकर संक्रांतीला सूर्याची पूजा करणे इतके महत्त्वाचे का मानले जाते? काय आहे यामागील श्रद्धा जाणून घेऊया
हिंदू धर्मात मकर संक्रांतीला खूप विशेष मानले जाते. या दिवशी सूर्य देव धनु राशी सोडून मकर राशीत प्रवेश करतो. या संक्रमणाला सूर्याचे उत्तरायण म्हणतात. उत्तरायणाचा काळ सकारात्मक ऊर्जा, शुभ सुरुवात आणि आध्यात्मिक जागृतीशी संबंधित आहे. असे मानले जाते की या काळात स्नान, दान आणि पूजा केल्याने अनेक फायदे होतात. धार्मिकदृष्ट्या, सूर्याला जीवनाचा पाया मानले जाते. पृथ्वीवरील सर्व सजीव प्राणी कोणत्या ना कोणत्या प्रकारे सूर्यप्रकाशावर अवलंबून असतात. मकर संक्रांतीच्या दिवशी सूर्याची पूजा करून, जीवनात प्रकाश, स्पष्ट विचार आणि आत्मविश्वास आत्मसात करण्याचा संकल्प केला जातो. म्हणूनच या दिवशी सूर्याला पाणी अर्पण करणे फायदेशीर मानले जाते.
सूर्याची प्रार्थना करण्यासाठी परंपरा केवळ पूजेपुरती मर्यादित नाही. सकाळचा सौम्य सूर्यप्रकाश शरीर आणि मन दोघांसाठीही फायदेशीर मानला जातो. ज्यावेळी व्यक्ती सूर्याकडे पाहून पाणी अर्पण करणे त्यावेळी मन आपोआप स्थिर होते. धार्मिक श्रद्धेनुसार, पाणी जीवनाचे प्रतीक आहे आणि सूर्य उर्जेचे प्रतीक आहे. जेव्हा सूर्याच्या किरणांना पाणी अर्पण केले जाते तेव्हा ते जीवन आणि उर्जेच्या मिलनाचे प्रतीक असते. यामुळे मनातील नकारात्मकता दूर होते.
पौराणिक कथेनुसार, मकर संक्रांतीशी संबंधित एक विशेष कथा सांगण्यात आलेली आहे. सूर्य देव आणि त्यांचा मुलगा शनिदेव यांच्यातील संबंध नेहमीच ताणलेले होते. शनिदेव त्यांच्या आई छायासोबत राहत होते आणि सूर्यदेवांना हे आवडत नव्हते. रागाच्या भरात सूर्यदेवाने शनिदेवांच्या निवासस्थानाचे नुकसान केले. नंतर, जेव्हा सूर्यदेवांना त्यांची चूक लक्षात आली, तेव्हा ते संबंध सुधारण्याचा प्रयत्न करण्यासाठी मकरसंक्रांतीच्या दिवशी शनिदेवांच्या घरी गेले. या कारणास्तव, सूर्य देवाचा मकर राशीत प्रवेश विशेष मानला जातो. हा दिवस नातेसंबंध सुधारण्याचा, अहंकार सोडण्याचा आणि रागावर नियंत्रण ठेवण्याचा संदेश घेऊन येतो.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, मकरसंक्रांतीच्या दिवशी सूर्याला प्रार्थना करण्याचे अनेक फायदे आहेत. असे मानले जाते की यामुळे मानसिक ताण कमी होतो आणि आत्मविश्वास वाढतो. दैनंदिन जीवनात तणाव अनुभवणाऱ्यांना या विधीचा फायदा होण्याची शक्यता जास्त असते. त्यामुळे मानसिक संतुलन चांगले राहते आणि आरोग्य चांगले राहते. त्यासोबत डोळ्यांच्या समस्या आणि अशक्तपणापासून. सूर्याला नियमितपणे पाणी अर्पण केल्याने शिस्त आणि वेळेची जाणीव विकसित होण्यास मदत होते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: मकरसंक्रांती हा सूर्यदेव मकर राशीत प्रवेश करतो तो दिवस असून हा सण नवीन ऊर्जा, उत्तरायणाची सुरुवात आणि शुभतेचे प्रतीक मानला जातो.
Ans: सूर्य हा ऊर्जा, आरोग्य आणि जीवनशक्तीचा स्त्रोत आहे. मकरसंक्रांतीच्या दिवशी सूर्याला अर्घ्य दिल्याने सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त होते आणि ग्रहदोष कमी होतात.
Ans: तांब्याच्या भांड्यात पाणी घेऊन त्यात लाल फूल किंवा कुंकू घालून उगवत्या सूर्याला अर्घ्य द्यावे.
