सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
प्रत्येकालाच आपल्या घरात सुख, शांती आणि समृद्धी नांदावी असे वाटते. कुटुंबातील सदस्यांचे आरोग्य उत्तम राहावे, आर्थिक अडचणी दूर व्हाव्यात आणि घरात सकारात्मक वातावरण असावे यासाठी लोक विविध प्रयत्न करत असतात. मात्र, अनेकदा अथक प्रयत्न करूनही घरात तणाव, आर्थिक चणचण किंवा छोट्या-मोठ्या समस्या कायम राहतात. वास्तुशास्त्रानुसार यामागे घरातील ऊर्जेचे असंतुलन हे एक कारण असू शकते. विशेषतः स्वयंपाकघराचा संबंध कुटुंबाच्या आरोग्य, आनंद आणि समृद्धीशी जोडला जात असल्याने त्यातील काही सवयींकडे लक्ष देणे गरजेचे मानले जाते.
वास्तुशास्त्रात स्वयंपाकघराची दिशा महत्त्वाची मानली जाते. आग्नेय दिशा म्हणजे अग्नी तत्त्वाचे स्थान असल्यामुळे या दिशेला किचन असणे शुभ समजले जाते. या दिशेत स्वयंपाकघर असल्यास घरातील सकारात्मक ऊर्जा वाढण्यास मदत होते आणि कुटुंबातील सदस्यांमध्ये सौहार्द टिकून राहते, अशी मान्यता आहे.
गॅस स्टोव्ह किंवा चुलीची मांडणीही वास्तुच्या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जाते. गॅस आग्नेय दिशेला ठेवावा आणि स्वयंपाक करताना शक्यतो पूर्वेकडे तोंड करून काम करावे, असा सल्ला दिला जातो. यामुळे घरात सकारात्मकता वाढते आणि वातावरण आनंदी राहते, असे मानले जाते.
किचनच्या रंगसंगतीलाही वास्तुशास्त्रात विशेष महत्त्व आहे. पिवळा, फिकट नारिंगी किंवा क्रीमसारखे हलके रंग ऊर्जा, उत्साह आणि सकारात्मकतेचे प्रतीक मानले जातात. त्यामुळे हे रंग स्वयंपाकघरासाठी योग्य समजले जातात. याउलट काळ्या रंगाचा अतिरेक टाळण्याचा सल्ला तज्ज्ञांकडून दिला जातो.
घरातील धान्य, डाळी आणि इतर जड वस्तू दक्षिण किंवा पश्चिम दिशेला ठेवणे अधिक योग्य मानले जाते. त्यामुळे जागेचा योग्य वापर होतो आणि ऊर्जा संतुलित राहते, असे सांगितले जाते. तसेच गॅसच्या अगदी वर जड कपाटे किंवा स्टोरेज युनिट बसवणे टाळावे.
अनेक घरांमध्ये जागा वाचवण्यासाठी तवा, कढई किंवा इतर भांडी भिंतीवर टांगून ठेवली जातात. मात्र, वास्तुशास्त्रानुसार अशी पद्धत योग्य मानली जात नाही. अशा वस्तू कपाटात किंवा रॅकमध्ये व्यवस्थित ठेवाव्यात, असे सुचवले जाते.
स्वयंपाक झाल्यानंतर घाणेरडी भांडी बराच वेळ सिंकमध्ये ठेवणे ही सवयही टाळावी, असे वास्तुशास्त्रात सांगितले जाते. यामुळे घरातील वातावरणावर नकारात्मक परिणाम होऊ शकतो, अशी मान्यता आहे. त्यामुळे भांडी वेळेवर स्वच्छ करण्याचा सल्ला दिला जातो.
तसेच गॅसवर रिकामी कढई किंवा इतर भांडी दीर्घकाळ ठेवणे योग्य मानले जात नाही. गरम भांड्यात लगेच पाणी टाकण्याऐवजी ते थोडे थंड झाल्यानंतर स्वच्छ करावे, असेही सांगितले जाते.
वास्तुशास्त्रातील सर्वांत महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे स्वच्छता. स्वयंपाकघर नेहमी स्वच्छ, नीटनेटके आणि हवेशीर ठेवावे. तुटलेल्या किंवा वापरात नसलेल्या वस्तूंचा अनावश्यक साठा टाळल्यास घरात सकारात्मक वातावरण निर्माण होण्यास मदत होते, अशी धारणा आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, वास्तुशास्त्रातील या गोष्टी श्रद्धा आणि पारंपरिक मान्यतांवर आधारित असल्या तरी अनेकजण घरातील सकारात्मकता वाढवण्यासाठी त्यांचे पालन करतात. स्वयंपाकघरातील काही सवयींमध्ये छोटे बदल केल्यास घर अधिक व्यवस्थित, स्वच्छ आणि आनंदी ठेवण्यास मदत होऊ शकते.
