अमेरिकेने कराची आणि लाहोरमधील त्यांच्या वाणिज्य दूतावासातील कर्मचाऱ्यांना पाकिस्तान सोडून परतण्याचे आदेश दिले (फोटो - सोशल मीडिया)
अफगाण तालिबानने पाकिस्तानसमोर एक मोठे आव्हान उभे केले आहे, त्यांनी पाच दिवसांत १५० पाकिस्तानी सैनिकांना ठार मारले आणि ४० चौक्या ताब्यात घेतल्याचा दावा केला आहे. परिस्थिती लक्षात घेता, अमेरिकेने कराची आणि लाहोरमधील त्यांच्या वाणिज्य दूतावासातील कर्मचाऱ्यांना पाकिस्तान सोडून परतण्याचे आदेश दिले आहेत. पाकिस्तानची सीमा अफगाणिस्तान आणि इराणशी आहे, त्यामुळे धोका कायम आहे.
एक काळ असा होता जेव्हा पाकिस्तानी सैन्य आणि गुप्तचर संस्था, आयएसआय, अमेरिकन निधी आणि शस्त्रास्त्रांचा वापर करून, कट्टरपंथी अफगाण तरुणांना रशियन सैन्याशी लढण्यासाठी प्रशिक्षण देत असे, त्यांना मुजाहिदीन किंवा तालिबान असे नाव देत असे. हे तालिबान अमेरिकेसाठी डोकेदुखी बनले, त्यांच्या हल्ल्यांमुळे अमेरिकन सैन्याला अफगाणिस्तानातून पळून जावे लागले. अफगाणिस्तान ड्युरंड रेषा ओळखत नाही, जी ब्रिटिश शासकांनी पाकिस्तानची सीमा म्हणून निश्चित केली होती. तालिबान खैबर पख्तूनख्वा सारख्या पाकिस्तानातील पश्तो भाषिक प्रदेशांवर कब्जा करण्याचा प्रयत्न करतात.
हे देखील वाचा :“राऊतांना ठाकरे गटात काडीचीही किंमत राहिलेली नाही…”; भाजप नेत्यांची खरमरीत टीका
तालिबानकडे अमेरिकन शस्त्रे
तालिबानकडे अमेरिकन सैन्याने मागे सोडलेली शस्त्रे आहेत. पाकिस्तानचे सैन्य अफगाणिस्तानपेक्षा अधिक शक्तिशाली आहे, परंतु तालिबान गनिमी युद्ध करण्यात पटाईत आहेत. पाकिस्तान आणि अफगाणिस्तानची २,६०० किलोमीटरची सीमा आहे, जिथे तालिबान अनेक पाकिस्तानी चौक्यांना लक्ष्य करतात. तालिबान व्यतिरिक्त, बलुच बंडखोर देखील पाकिस्तानसाठी डोकेदुखी आहेत, त्यांनी एकदा संपूर्ण प्रवासी ट्रेन अपहरण करून आपली ताकद दाखवली होती. तहरीक-ए-तालिबान (टीटीपी) ला अफगाणिस्तानचा पाठिंबा आहे. ही संघटना पाकिस्तानी सरकार आणि लष्कराला उघडपणे आव्हान देते आणि पाकिस्तानमध्ये शरिया कायदा स्थापित करण्याचे उद्दिष्ट ठेवते.
हे देखील वाचा : एकनाथ शिंदेंनी दिली महिलेला संधी; आंबेडकरी चळवळीतील ज्योती वाघमारे जाणार राज्यसभेत
दहा वर्षांपूर्वी, टीटीपीने पेशावरमधील एका लष्करी शाळेवर हल्ला केला होता, ज्यामध्ये १२५ हून अधिक मुले मारली गेली होती. त्यांच्याकडे हजारो आत्मघाती बॉम्बर किंवा फिदायीन (फिदायीन) आहेत. त्याच तालिबानने काही दशकांपूर्वी बामियान पर्वतांमधील महाकाय बुद्ध मूर्तींवर गोळीबार करून त्यांचा नाश केला होता. सध्या, रशिया तालिबान सरकारला मान्यता देतो.
भारत आणि तालिबानमधील संबंध कसे?
तालिबानने भारताशी राजनैतिक संबंध देखील विकसित केले आहेत. भारताने अफगाण संसद भवन आणि सिंचन धरण बांधण्यास मदत केली. अरबी समुद्रातून आयात आणि निर्यात सुलभ करण्यासाठी भारताने चाबहार बंदराच्या बांधकामातही गुंतवणूक केली. तथापि, तालिबान महिलांवर कडक निर्बंध लादते. त्यांना अभ्यास करण्यास, घराबाहेर पडण्यास किंवा अनोळखी लोकांशी बोलण्यास मनाई आहे. त्यांना डोक्यापासून पायापर्यंत बुरखा घालणे आवश्यक आहे. असे असूनही, पाकिस्तानवर दबाव कायम ठेवण्यासाठी तालिबानची उपस्थिती भारताच्या हिताचे आहे.
लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
