World Lymphedema Day: शरीरावरची 'ही' सूज असू शकते धोक्याची घंटा! 'जागतिक लिम्फेडेमा दिनानिमित्त' पहा याची लक्षणे आणि कारणे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
World Lymphedema Day 2026 : आपल्या शरीरातील रोगप्रतिकारक शक्तीचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे ‘लिम्फॅटिक सिस्टीम’. जेव्हा या यंत्रणेत काही अडथळे येतात, तेव्हा शरीराच्या विशिष्ट भागात, प्रामुख्याने हात किंवा पायांमध्ये प्रचंड सूज येऊ लागते. या स्थितीला वैद्यकीय भाषेत ‘लिम्फेडेमा’ (Lymphedema) असे म्हणतात. दुर्दैवाने, या आजाराबद्दल समाजात अत्यंत कमी माहिती आहे. म्हणूनच, दरवर्षी ६ मार्च रोजी जगभरात ‘जागतिक लिम्फेडेमा दिन’ साजरा करून या आजाराशी लढणाऱ्या रुग्णांच्या समस्या जगासमोर मांडल्या जातात.
लिम्फेडेमा ही एक जुनाट आणि प्रगतशील स्थिती आहे. आपल्या शरीरातील लिम्फ नोड्सना (Lymph Nodes) दुखापत झाल्यामुळे किंवा कर्करोगाच्या शस्त्रक्रियेनंतर ते काढून टाकल्यामुळे शरीरातील द्रव पदार्थ (Lymph Fluid) नीट प्रवाहित होऊ शकत नाही. हा द्रव साचल्यामुळे संबंधित अवयवाला मोठी सूज येते. अनेकदा स्तनाच्या कर्करोगाच्या शस्त्रक्रियेनंतर महिलांमध्ये हाताला सूज येण्याचे प्रमाण अधिक दिसून येते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait Of Hormuz: ‘होर्मुझ आता इराणच्या बापाचं नाही!’ ट्रम्प यांचा डाव यशस्वी समुद्रात उतरवले नौदल; भारताचा तेल पुरवठा होणार ‘सेफ’
लिम्फेडेमाचा त्रास केवळ शारीरिक मर्यादेपुरता राहत नाही. हाताला किंवा पायाला येणाऱ्या प्रचंड सुजेमुळे रुग्णाला दैनंदिन कामे करणे कठीण जाते. याशिवाय, बदललेल्या शारीरिक रूपामुळे अनेक रुग्णांना नैराश्य, न्यूनगंड आणि मानसिक तणावाचा सामना करावा लागतो. “हा आजार बरा होत नाही, पण तो नियंत्रित नक्कीच करता येतो,” हा विश्वास रुग्णांमध्ये निर्माण करणे, हाच या दिवसाचा मुख्य उद्देश आहे.
Today is World Lymphedema Day. If you or someone you love is struggling with swelling, discomfort, or mobility issues related to lymphedema, know that help is available. Let’s work together to raise awareness and support those affected. #WorldLymphedemaDay pic.twitter.com/vnyqVwHYfg — Dr. Thomas Wright (@LaserVein) March 6, 2025
credit – social media and Twitter
लिम्फेडेमावर पूर्णपणे इलाज नसला, तरी ‘कम्प्रेशन थेरपी’ (Compression Therapy), विशेष फिजिओथेरपी (Manual Lymphatic Drainage), आणि व्यायामाद्वारे सुजेवर नियंत्रण मिळवता येते. रुग्णांनी आपली त्वचा स्वच्छ ठेवणे, वजन नियंत्रित ठेवणे आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्यानुसार जीवनशैलीत बदल करणे अत्यंत आवश्यक आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nuclear Warship: अखेर त्यालाही युद्धात चान्स मिळणार? इराण युद्धाच्या धगीत 5,000 टनी अणू-विनाशकासह उत्तर कोरियाची समुद्रात एन्ट्री
आजच्या दिवशी जगभरात विविध चर्चासत्रे, वेबिनार्स आणि ऑनलाइन मोहिमा राबवल्या जातात. लिम्फेडेमा ग्रस्त रुग्णांना आपण ‘एकटे’ नाही आहोत, हे जाणवून देणे आणि समाजाने त्यांना स्वीकारणे ही काळाची गरज आहे. ६ मार्च रोजी आपण सर्वांनी या आजाराबद्दल माहिती जाणून घेऊन इतरांनाही जागरूक करण्याचा संकल्प करूया.
Ans: प्रामुख्याने कर्करोगाची शस्त्रक्रिया (शस्त्रक्रियेत लिम्फ नोड्स काढणे), रेडिएशन थेरपी, गंभीर दुखापत किंवा काही प्रकरणांमध्ये हा जन्मजात (Genetics) असू शकतो.
Ans: नाही, लिम्फेडेमा हा कायमस्वरूपी आजार आहे, परंतु योग्य उपचार, फिजिओथेरपी आणि जीवनशैलीत बदल करून तो उत्तम प्रकारे नियंत्रित केला जाऊ शकतो.
Ans: या आजाराबद्दल जागतिक स्तरावर जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि रुग्णांच्या हक्कांसाठी लढा देण्यासाठी 'वर्ल्ड लिम्फेडेमा डे' ची स्थापना ६ मार्च रोजी करण्यात आली.
