शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
Airbnb AI controversy: ट्रॅव्हल जायंट एअरबीएनबी अडचणीत; चिनी एआय मॉडेल वापरल्याने अमेरिका करतेय कसून चौकशी ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Airbnb Anysphere US investigation 2026 : सध्याच्या डिजिटल आणि एआयच्या (Artificial Intelligence) युगात तंत्रज्ञान जितके स्वस्त आणि सुलभ होत आहे, तितकेच ते राष्ट्रीय सुरक्षेसाठी चिंतेची बाब बनत चालले आहे. जगप्रसिद्ध ट्रॅव्हल आणि हॉस्पिटॅलिटी कंपनी ‘एअरबीएनबी’ (Airbnb) सध्या एका मोठ्या राजकीय व कायदेशीर वादात सापडली आहे. कंपनीने आपल्या ग्राहक सेवा आणि इतर कामांसाठी चिनी कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) मॉडेल्सचा वापर केल्यामुळे अमेरिकेत खळबळ उडाली आहे. हे प्रकरण इतके गंभीर झाले आहे की, अमेरिकी काँग्रेसच्या दोन प्रमुख समित्यांनी थेट कंपनीच्या सीईओकडे खुलासा मागवला आहे.
हाऊस होमलँड सिक्युरिटी कमिटीचे अध्यक्ष अँड्र्यू गारबारिनो आणि हाऊस सिलेक्ट कमिटी ऑन चायनाचे अध्यक्ष जॉन मूलनार यांनी या संयुक्त चौकशीची घोषणा केली आहे. त्यांनी एअरबीएनबी आणि ॲनिसफेअर (Anysphere – मेकर ऑफ कर्सर) या दोन्ही कंपन्यांना कडक शब्दांत पत्रे पाठवली आहेत. या पत्रांमध्ये कंपन्यांना विचारण्यात आले आहे की, त्यांनी अमेरिकन पर्यायांना बाजूला ठेवून चिनी एआय मॉडेल्सची निवड का केली? एवढेच नाही तर, या कंपन्यांच्या चिनी प्रदात्यांसोबतच्या (Chinese AI providers) संभाषणाचे रेकॉर्डही सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे. गरज पडल्यास कंपनीच्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांना व्यक्तिशः हजर राहून उत्तरे द्यावी लागतील, असा इशाराही देण्यात आला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Jaish commander: यामागे पण भारताचे गुप्तहेर? पाकिस्तानात जैश कमांडरला संपवले; संशयास्पद अपघाताचा VIDEO झाला VIRAL
अमेरिकन खासदारांचा मुख्य आक्षेप असा आहे की, चिनी कंपन्यांचे एआय मॉडेल्स हे चीनच्या सेन्सॉरशिपच्या चौकटीत (Censorship Regime) प्रशिक्षित केले जातात. अलिबाबाचे ‘क्वेन’ (Qwen) असो किंवा मूनशॉट एआयचे ‘किमी’ (Kimi) असो, ही मॉडेल्स अमेरिकन कंपन्यांच्या तुलनेत अत्यंत स्वस्त आणि ओपन-सोर्स असल्यामुळे कंपन्या त्यांच्याकडे आकर्षित होत आहेत. मात्र, या तंत्रज्ञानाचा वापर करताना अमेरिकन युझर्सचा डेटा चीनच्या सर्व्हेलन्स सिस्टीमपर्यंत पोहोचू शकतो किंवा त्यात काही छुपे मालवेअर किंवा लूपहोल्स असू शकतात, ज्याचा गैरवापर केला जाऊ शकतो.
गेल्या वर्षी (डिसेंबर २०२५) एअरबीएनबीचे सीईओ ब्रायन चेस्की यांनी एका मुलाखतीत स्पष्ट केले होते की, त्यांची ग्राहक सेवा प्रणाली ‘अलिबाबा’च्या क्वेन (Qwen) मॉडेलवर चालते, कारण ते अत्यंत वेगवान (Fast) आणि किफायतशीर (Cheap) आहे. चेस्की यांनी स्पष्टपणे सांगितले होते की, चॅटजीपीटी (ChatGPT) सारखे अमेरिकन पर्याय अजूनही पूर्णपणे तयार नसल्यामुळे त्यांनी चिनी तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू ठेवला आहे. परंतु, हाच निर्णय आता अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षेच्या रडारवर आला आहे.
Two House committees probing Airbnb $ABNB and Anysphere (Cursor’s parent) over their use of Chinese AI models, per Semafor. Anysphere’s Composer 2 model was built on Beijing-based Moonshot AI’s Kimi. Airbnb used Alibaba’s Qwen for its customer service agent – CEO Chesky called… — FSMN (@faststocknewss) April 29, 2026
credit – social media and Twitter
केवळ एअरबीएनबीच नाही, तर ॲनिसफेअरच्या ‘कम्पाझर २’ या मॉडेलवरही प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले गेले आहे. व्हाइट हाऊसच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान धोरण कार्यालयाने (OSTP) नुकत्याच जारी केलेल्या मेमोमध्ये स्पष्ट केले आहे की, चिनी एआय कंपन्या अमेरिकन मॉडेल्सच्या आधारे ‘मॉडेल डिस्टिलेशन’ (Model Distillation) सारख्या तंत्रांचा वापर करून डेटा चोरत आहेत. म्हणजेच, अमेरिकेने वर्षानुवर्षे केलेल्या संशोधनाचा वापर करून चीन स्वस्त मॉडेल्स बनवत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UAE OPEC+: सौदीचा ‘हा’ एक निर्णय अन् पूर्ण ऑईल मार्केट हादरले; रशिया मात्र जागचा समतोल राखण्यासाठी राहणार उभा
या तपासाचे परिणाम केवळ एअरबीएनबीपुरते मर्यादित राहणार नाहीत, तर जगभरातील टेक कंपन्यांवर त्याचा मोठा परिणाम होईल. जर हे आरोप सिद्ध झाले, तर अमेरिकन सरकार चिनी तंत्रज्ञानावर अधिक कठोर निर्बंध लादेल, ज्यामुळे वापरकर्त्यांच्या डेटाची सुरक्षा मजबूत होईल. मात्र, तोपर्यंत एअरबीएनबीला आपल्या युझर्सचा डेटा सुरक्षित असल्याचे सिद्ध करावे लागेल.
Ans: एअरबीएनबीने स्वस्त आणि वेगवान असल्यामुळे ग्राहक सेवा प्रणालीसाठी चीनच्या अलिबाबाचे 'क्वेन' (Qwen) हे एआय मॉडेल वापरले आहे, ज्यामुळे राष्ट्रीय सुरक्षेचा धोका निर्माण झाल्याची शंका आहे.
Ans: हे दोन्ही अमेरिकी समितीचे अध्यक्ष आहेत आणि त्यांनी राष्ट्रीय सुरक्षेच्या कारणास्तव या प्रकरणाची संयुक्त चौकशी सुरू केली आहे.
Ans: होय, तज्ज्ञांच्या मते चिनी मॉडेल्स चीनच्या सेन्सॉरशिप अंतर्गत प्रशिक्षित असतात, ज्यामुळे संवेदनशील डेटा गळतीचा धोका वाढू शकतो.
