बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
बंद दाराआड नक्की काय घडले (फोटो सौजन्य - X.com)
पेंटागॉनने या प्रदेशात मोठ्या प्रमाणात लष्करी तैनाती सुरू केली आहे. दुसरी विमानवाहू युद्धनौका, USS जेराल्ड आर. फोर्ड तैनात करण्यात आली आहे आणि हजारो सैन्य, एफ-३५ लढाऊ विमाने आणि मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र विनाशक सतर्क आहेत. अहवालांमध्ये असा दावा केला आहे की संभाव्य लष्करी कारवाई शनिवारीपासून सुरू होऊ शकते आणि आठवडे टिकू शकते. फोर्ट ब्रॅग येथील भाषणात ट्रम्प यांनी असेही म्हटले आहे की इराणमध्ये “शासन बदल” हा सर्वोत्तम पर्याय असू शकतो.
इराणचा प्रतिसाद: होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सराव, क्षेपणास्त्र सिग्नल आणि रशियासोबत तयारी
अमेरिकेच्या दबावामुळे इराण मागे हटत नसल्याचे दिसून येत आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत मोठे लष्करी सराव सुरू करण्यात आले आहेत आणि रॉकेट प्रक्षेपण सूचना जारी करण्यात आली आहे. रशियासोबत संयुक्त नौदल सराव देखील नियोजित आहेत. इराणचे सर्वोच्च नेते अली खामेनी यांनी इशारा दिला की जर गरज पडली तर अमेरिकन सैन्याला “योग्य प्रत्युत्तर” मिळू शकते. यामुळे संपूर्ण प्रदेशात तणाव आणखी वाढला आहे.
बंद दाराआड राजनैतिक संबंध, इराण, रशिया आणि चीन यांनी IAEA प्रमुखांसोबत महत्त्वाची बैठक घेतली
या तणावपूर्ण वातावरणात, इराण, रशिया आणि चीन यांनी संयुक्तपणे राजनैतिक संबंधात भाग घेतला, १८ फेब्रुवारी रोजी व्हिएन्ना येथे आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा एजन्सी (IAEA) चे प्रमुख राफेल ग्रोसी यांच्यासोबत एक महत्त्वाची बंद दाराआड बैठक घेतली. या चर्चा इराणच्या “शांततापूर्ण अणुकार्यक्रम” आणि मार्चमध्ये होणाऱ्या IAEA बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सच्या बैठकीसाठीच्या धोरणावर केंद्रित असल्याचे वृत्त आहे. तिन्ही देशांनी समन्वय आणि सहकार्य वाढविण्याच्या गरजेवर भर देणारे संयुक्त पत्र सादर केले. येणाऱ्या प्रमुख निर्णयांची तयारी म्हणून राजनैतिक वर्तुळात हे पाहिले जात आहे.
अमेरिका-इराण बॅकचॅनल चर्चा: कराराची आशा की दबाव रणनीती?
ही बैठक अशा वेळी झाली जेव्हा इराण आणि अमेरिकेतील अणुकराराबाबत वाटाघाटी तीव्र होत आहेत. इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी जिनिव्हा येथे अमेरिकन प्रतिनिधींसोबत अप्रत्यक्ष चर्चा केली, ज्यात राफेल ग्रोसी उपस्थित होते. ही दुसरी फेरी होती, पहिली फेरी ६ फेब्रुवारी रोजी मस्कत येथे झाली होती. अमेरिकेच्या पथकाचे नेतृत्व विशेष दूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि ट्रम्प यांचे जावई जेरेड कुशनर यांनी केले होते. इराणचा अणुकार्यक्रम केवळ शक्ती आणि वैद्यकीय वापरासाठी असल्याचा दावा आहे, परंतु पाश्चात्य देश अजूनही संशयी आहेत.
ही व्हिएन्ना बैठक महत्त्वाची का आहे?
तज्ज्ञांचा असा विश्वास आहे की ही बैठक स्पष्टपणे दर्शवते की इराण एकटा नाही आणि रशिया आणि चीन उघडपणे त्याला पाठिंबा देत आहेत. पुढील IAEA बैठक वाटाघाटी पुढे नेईल की तणाव वाढेल हे ठरवेल. एकीकडे, नवीन कराराची आशा जिवंत ठेवून, राजनैतिकतेचा मार्ग खुला आहे. दुसरीकडे, लष्करी पर्याय देखील टेबलावर आहेत. इराण आपल्या अणुस्थळांना बळकट करत आहे आणि त्याने असे सूचित केले आहे की जर हल्ला केला तर ते क्षेपणास्त्रांनी प्रत्युत्तर देईल. याचा अर्थ जग अशा टप्प्यावर आहे जिथे पुढील पाऊल निश्चित केले जाईल: तडजोड केली जाईल की मध्य पूर्व पुन्हा एकदा युद्धाच्या ज्वाळांमध्ये बुडाले जाईल.
