रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
डोनाल्ड ट्रम्पची वेगळीच खेळी (फोटो सौजन्य - Instagram)
चीनविरुद्ध अमेरिकेने किती देश एकत्र केले आहेत?
वॉशिंग्टनमध्ये “क्रिटिकल मिनरल्स समिट” हा चीनवरील अवलंबित्व संपवण्यासाठी एका महायुतीचा उदय मानला जात आहे. अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांच्या नेतृत्वाखालील ही बैठक भारत, ऑस्ट्रेलिया, जपान, ब्रिटन आणि युरोपियन युनियनसह जवळपास २० शक्तिशाली देशांना एकत्र आणेल. त्यांचे स्पष्ट ध्येय म्हणजे त्यांची अर्थव्यवस्था आणि राष्ट्रीय सुरक्षा चीनच्या पुरवठा साखळीच्या तावडीतून मुक्त करणे. चीनच्या दुर्मिळ पृथ्वी शस्त्रांचा सामना करण्यासाठी सामायिक धोरणात्मक राखीव जागा विकसित करणे हे या शिखर परिषदेचे उद्दिष्ट असेल.
ऑस्ट्रेलिया आणि जपानने आधीच तयारी सुरू केली आहे
ऑस्ट्रेलियाने या दिशेने एक मोठे पाऊल उचलले आहे, अंदाजे ₹६,५०० कोटी किमतीचा एक धोरणात्मक खनिज साठा स्थापन करण्याची घोषणा केली आहे. ऑस्ट्रेलियाचे ध्येय अशा खनिजांचे साठे बांधणे आहे ज्यांचा पुरवठा चीन खंडित करू शकतो, जसे की अँटीमनी आणि गॅलियम.
भविष्यात कोणत्याही संभाव्य पुरवठा संकटासाठी तयारी करण्यासाठी जपान देखील अनेक वर्षांपासून असेच साठे बांधत आहे. वॉशिंग्टनमधील या बैठकीत, ऑस्ट्रेलिया आणि इतर संसाधनांनी समृद्ध देश अमेरिकेकडून या खनिजांसाठी “किमान किंमत हमी” देण्याची मागणी करत आहेत. त्यांचा असा युक्तिवाद आहे की जर भविष्यात चीनने जागतिक बाजारपेठेतील किमती कमी केल्या तर त्यांच्या देशांतर्गत खाण कंपन्यांना मोठे आर्थिक नुकसान होणार नाही.
चीनवरील अवलंबित्वाची आकडेवारी आणि आव्हाने
EU च्या आकडेवारीनुसार, युरोपमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या २०,००० टन स्थायी चुंबकांपैकी अंदाजे १८,००० टन एकट्या चीनमधून येतात, तर युरोपचे स्वतःचे उत्पादन फक्त १,००० टन आहे. हा आकडा युरोपचे चीनवरील प्रचंड अवलंबित्व दर्शवितो. अमेरिका आणि त्याचे मित्र राष्ट्रे मानतात की हे अवलंबित्व कमी केल्याशिवाय आर्थिक आणि राष्ट्रीय सुरक्षा सुनिश्चित करणे अशक्य आहे.
ट्रम्प यांचा विश्वास पुन्हा निर्माण करण्याचा प्रयत्न
ही शिखर परिषद अमेरिकेकडून मित्र राष्ट्रांमध्ये विश्वास पुन्हा निर्माण करण्याचा प्रयत्न म्हणून पाहिली जात आहे. युरोपियन युनियनच्या सूत्रांचे म्हणणे आहे की चीनकडून होणारे धोके कमी करण्यासाठी ते अमेरिकेसोबत काम करण्यास तयार आहेत, जर त्यांना सतत टॅरिफ धमक्या दिल्या जात नसतील. ट्रम्प प्रशासनाने अलिकडच्या काही महिन्यांत अनेक व्यापार निर्बंधांच्या धमक्या दिल्या आहेत, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय संबंधांमध्ये अनिश्चिततेचे वातावरण निर्माण झाले आहे. ही शिखर परिषद हा तणाव कमी करण्याचा आणि एक सामान्य आर्थिक सुरक्षा चौकट तयार करण्याचा प्रयत्न आहे.
चीनवरील ट्रम्प यांचा दुहेरी खेळ
ट्रम्प देशांना दररोज त्यांच्यावर विश्वास ठेवणे कठीण करत आहेत. एकीकडे, चीनला आव्हान देण्यासाठी एक शिखर परिषद आयोजित करण्यात आली आहे. दुसरीकडे, त्यांनी बुधवारी शी जिनपिंग यांच्याशी फोनवर चर्चा केली आणि त्यांना त्यांचे सर्वात चांगले मित्र म्हणून वर्णन केले. ट्रम्प यांनी चीनसोबत व्यापारावर चर्चा केल्याचा दावा केला आहे आणि एप्रिलमध्ये ते बीजिंगला भेट देतील.
