गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य AI
हे अशा एका नेत्याचे वर्णन आहे ज्याला चीनमध्ये सत्तेसाठी कोणतेही प्रबळ प्रतिस्पर्धी नाहीत, जो आपल्यापेक्षा कमी सामर्थ्यवान नेत्यांना उपदेश करण्यास संकोच करत नाही आणि जो प्राचीन चिनी राज्यकर्त्यांच्या धर्तीवर स्वतःला ‘तत्त्वज्ञ-राजा’ (philosopher king) म्हणून सादर करतो.
आणि किमान एका वृत्तानुसार, शी जिनपिंग यांनी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्याबद्दलचा आपला निर्णय जवळपास एक दशकापूर्वीच घेतला होता — आणि या निर्णयाने तेव्हापासून जागतिक घडामोडींकडे पाहण्याच्या त्यांच्या दृष्टिकोनाला आकार दिला असण्याची शक्यता आहे, ज्यात या आठवड्यात बीजिंगमध्ये ते ट्रम्प यांना कसे हाताळतात याचाही समावेश आहे.
ही २०१६ सालच्या अखेरची गोष्ट आहे, आणि काही आठवड्यांपूर्वीच अमेरिकेची अध्यक्षीय निवडणूक जिंकून ट्रम्प यांनी जगाला धक्का दिला होता. शी जिनपिंग पेरूमधील लिमा येथे एका शिखर परिषदेत राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा यांना शेवटच्या वेळी भेटत होते आणि त्यांना काही प्रश्न होते.
या बैठकीला उपस्थित असलेले ओबामा प्रशासनातील उप राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार बेन रोड्स यांच्या मते, अमेरिकन मतदार इतक्या अपारंपरिक व्यक्तीला कसे निवडू शकतात, याबद्दल शी जिनपिंग गोंधळलेले दिसत होते.
ओबामा यांनी शी जिनपिंग यांना समजावून सांगण्याचा प्रयत्न केला की, ट्रम्प यांचा उदय हा अमेरिकेतील आर्थिक निराशेचे लक्षण आहे, ज्याचे एक कारण म्हणजे चीनमुळे उत्पादन क्षेत्रातील नोकऱ्या गमावणे आणि बौद्धिक संपदेची चोरी होणे. रोड्स यांच्या कथनानुसार, शी जिनपिंग या स्पष्टीकरणाने नाराज झाले.
त्यांनी पेन खाली ठेवला, हात जोडून म्हटले: “जर एखादा अपरिपक्व नेता जगात अराजकता माजवत असेल, तर दोष कोणाला द्यायचा हे जगाला कळेल.”
आता, बीजिंगमध्ये ट्रम्प यांच्यासोबतच्या शिखर परिषदेसाठी जात असताना, शी यांना चीनला एक स्थिर आणि शक्तिशाली जागतिक शक्ती म्हणून सादर करायचे असेल, असे विश्लेषकांचे म्हणणे आहे. त्याच वेळी, ट्रम्प यांच्यासोबतचा नाजूक व्यापारी करार टिकवून ठेवण्याइतकी सामंजस्यपूर्ण भूमिकाही त्यांना घ्यायची असेल.
“माझी अपेक्षा आहे की शी हे ट्रम्प यांचा आदर करतील, पण त्यांची खुशामत करणार नाहीत,” असे ‘ओव्हररीच: हाऊ चायना डेरेल्ड इट्स पीसफुल राइज’ या पुस्तकाच्या लेखिका सुसान शिर्क म्हणाल्या.
“ट्रम्प यांच्या एकतर्फी आणि विघातक कृतींच्या तुलनेत हा फरक स्पष्ट नसून, अप्रत्यक्ष असेल,” असेही त्या पुढे म्हणाल्या.
