मचाडो यांनी ट्रम्प यांना नोबेल पारितोषिक प्रदान केले; त्यांना पुरस्कार विजेते मानले जाईल का? नियम काय म्हणतात ते जाणून घ्या ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Maria Corina Machado Nobel Prize Trump 2026 : जागतिक राजकारणातील दोन सर्वात चर्चेत असलेल्या व्यक्तिमत्त्वांची गुरुवारी व्हाईट हाऊसमध्ये भेट झाली. व्हेनेझुएलाच्या लोकशाही लढ्याच्या नायिका आणि २०२५ च्या नोबेल शांतता पुरस्कार विजेत्या मारिया कोरिना मचाडो (María Corina Machado) यांनी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांची भेट घेतली. या भेटीत मचाडो यांनी एक अभूतपूर्व पाऊल उचलत आपले सोन्याचे नोबेल पदक ट्रम्प यांना सुपूर्द केले. “व्हेनेझुएलाला हुकूमशाहीतून मुक्त करण्यासाठी ट्रम्प यांनी केलेल्या ऐतिहासिक कामाची ही पावती आहे,” असे भावूक उद्गार मचाडो यांनी यावेळी काढले. मात्र, या घटनेमुळे आता एक तांत्रिक पेच निर्माण झाला आहे—ट्रम्प यांना आता नोबेल विजेते मानले जाईल का?
मिळालेल्या माहितीनुसार, मचाडो यांनी ट्रम्प यांना हे पदक एका सोन्याच्या फ्रेममध्ये मढवून दिले. या फ्रेमवर ट्रम्प यांच्या “असाधारण नेतृत्वाचा आणि शांततेसाठी केलेल्या प्रयत्नांचा” गौरव करणारा मजकूर लिहिला होता. ट्रम्प यांनीही या भेटीचा फोटो सोशल मीडियावर शेअर करत मचाडो यांचे आभार मानले आणि याला “परस्पर आदराचा एक अद्भुत संकेत” म्हटले. ट्रम्प यांनी अनेकदा नोबेल शांतता पुरस्कार मिळवण्याची इच्छा व्यक्त केली होती, त्यामुळे मचाडो यांनी त्यांना स्वतःचे पदक देणे ही घटना जागतिक स्तरावर चर्चेचा विषय ठरली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Arctic War: आर्क्टिकमध्ये NATO सक्रिय; मॅक्रॉन यांनी ट्रम्पला दाखवला लष्करी इंगा, लवकरच रशियाही घेणार उडी
मचाडो यांनी जरी आपले पदक ट्रम्प यांना दिले असले, तरी नोबेल फाऊंडेशन (Nobel Foundation) आणि नॉर्वेजियन नोबेल समितीने यापूर्वीच यावर आपली भूमिका स्पष्ट केली आहे. ९ जानेवारी २०२६ रोजी जारी केलेल्या एका विशेष निवेदनात समितीने म्हटले आहे की:
“नोबेल पुरस्काराचे नियम स्पष्ट आणि काळाच्या कसोटीवर उतरलेले आहेत. एकदा जाहीर झालेला पुरस्कार कधीही रद्द (Revoked) करता येत नाही, तो दुसऱ्या कोणाशी सामायिक (Shared) करता येत नाही किंवा तो इतर कोणालाही हस्तांतरित (Transferred) करता येत नाही. हा निर्णय अंतिम असतो.”
याचा अर्थ असा की, ट्रम्प यांच्याकडे प्रत्यक्ष पदक असले तरी, जागतिक नोंदीनुसार आणि अधिकृत इतिहासात ‘२०२५ नोबेल शांतता पुरस्कार’ विजेत्या म्हणून केवळ मारिया कोरिना मचाडो यांचेच नाव राहील. ट्रम्प यांना तांत्रिकदृष्ट्या “Nobel Laureate” ही पदवी वापरता येणार नाही.
The #NobelPeacePrize medal. It measures 6.6 cm in diameter, weighs 196 grams and is struck in gold. On its face, a portrait of Alfred Nobel and on its reverse, three naked men holding around each other’s shoulders as a sign of brotherhood. A design unchanged for 120 years. Did… pic.twitter.com/Jdjgf3Ud2A — Nobel Peace Center (@NobelPeaceOslo) January 15, 2026
credit – social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran US Conflict: ‘थांबा, नका करू हल्ला!’ इराणवरील अमेरिकन हल्ला रोखण्यासाठी रात्रभर या देशांमध्ये चाललं ‘राजनैतिक युद्ध’
नोबेल पुरस्काराच्या इतिहासात यापूर्वी पदकांचा लिलाव झाल्याची उदाहरणे आहेत. रशियाचे पत्रकार दिमित्री मुराटोव्ह यांनी युक्रेनियन निर्वासितांच्या मदतीसाठी आपले पदक १०० दशलक्ष डॉलर्सना विकले होते. मात्र, अशा प्रकरणांमध्येही पुरस्काराचा ‘सन्मान’ आणि ‘नाव’ हे मूळ विजेत्याकडेच राहते. पदक ही केवळ एक सोन्याची वस्तू म्हणून हस्तांतरित होऊ शकते, पण त्यासोबत येणारी अधिकृत पदवी नाही.
मचाडो यांच्या या निर्णयावर सोशल मीडियावर संमिश्र प्रतिक्रिया उमटत आहेत. काहींनी याला “कृतज्ञतेचे सर्वोच्च प्रतीक” म्हटले आहे, तर काहींनी याला “पुरस्काराचे अवमूल्यन” असल्याचे म्हटले आहे. विशेषतः जेव्हा ट्रम्प यांनी व्हेनेझुएलाच्या मुद्द्यावर मचाडो यांच्याऐवजी तिथल्या विद्यमान उपराष्ट्राध्यक्षांशी हातमिळवणी करण्याचे संकेत दिले होते, तेव्हा त्यांना प्रभावित करण्यासाठी मचाडो यांनी हा ‘नोबेल डाव’ खेळल्याची चर्चा राजकीय वर्तुळात आहे.
Ans: व्हेनेझुएलातील हुकूमशाही राजवट संपवण्यासाठी आणि लोकशाहीच्या समर्थनार्थ ट्रम्प यांनी दिलेल्या योगदानाबद्दल कृतज्ञता म्हणून त्यांनी हे पदक दिले.
Ans: नाही. नोबेल फाऊंडेशनच्या नियमांनुसार पुरस्कार हस्तांतरित करता येत नाही. ट्रम्प यांच्याकडे केवळ शारीरिक पदक (Medal) आहे, पण विजेतेपद मचाडो यांच्याच नावावर राहील.
Ans: समितीने स्पष्ट केले की नोबेल पुरस्कार अंतिम असतो आणि तो कोणालाही हस्तांतरित किंवा शेअर करता येत नाही.
