शुक्रवार, 31 जुलै 2026
Saudi Arabia : दुपारीच होणार रात्र! सौदी अरेबियात २ ऑगस्ट २०२७ ला घडणार २१ व्या शतकातील सर्वात दुर्मिळ चमत्कार ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
खगोलप्रेमी आणि अंतराळ विज्ञानात स्वारस्य असलेल्या नागरिकांसाठी एक अत्यंत रोमांचक आणि ऐतिहासिक बातमी समोर आली आहे. २ ऑगस्ट २०२७ रोजी आंतरराष्ट्रीय अंतराळ जगतात एक अभूतपूर्व घटना घडणार आहे. सौदी अरेबियासह (Saudi Arabia) जगातील काही निवडक देश एका अशा खगोलशास्त्रीय चमत्काराचे साक्षीदार होणार आहेत, जो शतकभरातून एकदाच पाहायला मिळतो. या दिवशी २१ व्या शतकातील सर्वात लांब खग्रास सूर्यग्रहण (Total Solar Eclipse) होणार असून, यादरम्यान थेट दुपारी काही मिनिटांसाठी संपूर्ण सूर्य झाकला जाईल आणि दिवसा ढवळ्या रात्रीसारखा अंधार पसरेल.
वैज्ञानिक जगतात या घटनेला आधीच ‘शतकातील सूर्यग्रहण’ (Eclipse of the Century) असे नाव देण्यात आले आहे. हे सूर्यग्रहण आपल्या परमोच्च क्षणी ६ मिनिटे आणि २३ सेकंद इतक्या प्रदीर्घ कालावधीसाठी टिकणार आहे. विशेष म्हणजे, सौदी अरेबियाच्या भूभागावरून हे ग्रहण तब्बल ७५ वर्षांनंतर जात आहे, ज्यामुळे सौदी अंतराळ संस्था (Saudi Space Agency) आणि तेथील नागरिकांसाठी ही एक अतिशय अद्भुत आणि ऐतिहासिक संधी ठरणार आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iceberg Project: जेव्हा सौदी राजकुमाराने अंटार्क्टिकाचा बर्फ आणला वाळवंटात; 1977 मधील ‘जगातील सर्वात महागड्या हिमनगाची’ रंजक कथा
सामान्यतः खग्रास सूर्यग्रहण काही सेकंद किंवा १-२ मिनिटांपेक्षा जास्त टिकत नाही. परंतु, २०२७ मधील हे सूर्यग्रहण इतके मोठे असणार आहे की, सौदी अरेबियातील अनेक प्रमुख शहरांमध्ये तब्बल ५ ते ६ मिनिटे सूर्याचे वलय चंद्राच्या मागे पूर्णपणे लपले जाईल. सौदी अंतराळ संस्थेने स्पष्ट केले आहे की, यापूर्वी १९५० च्या दशकात असा योग आला होता आणि आता तब्बल ७५ वर्षांनंतर सौदीच्या भूभागाला या सावलीचा स्पर्श होणार आहे.
जेव्हा सूर्य, चंद्र आणि पृथ्वी एकाच सरळ रेषेत येतात, तेव्हा ही दुर्मिळ घटना घडते. या वेळी चंद्र मध्यभागी येऊन सूर्याला पूर्णपणे झाकून टाकतो. निसर्गाचा हा एक अद्भुत योगायोग आहे की, चंद्र हा सूर्यापेक्षा सुमारे ४०० पट लहान आहे; परंतु तो सूर्यापेक्षा पृथ्वीच्या ४०० पट अधिक जवळही आहे. त्यामुळे पृथ्वीवरून पाहताना चंद्र आणि सूर्य एकाच आकाराचे दिसतात आणि चंद्र सूर्याचा प्रकाश पूर्णपणे रोखू शकतो.
२ ऑगस्ट २०२७ रोजी होणाऱ्या या खग्रास सूर्यग्रहणाचा मार्ग अतिशय रंजक आहे. हे ग्रहण सर्वात आधी अटलांटिक महासागरावर सुरू होईल. त्यानंतर ग्रहणाची मुख्य सावली स्पेन, मोरोक्को, अल्जिरिया, ट्युनिशिया, लिबिया आणि इजिप्त या उत्तर आफ्रिकन देशांमधून पुढे सरकेल. तांबडा समुद्र (Red Sea) ओलांडून ही सावली थेट सौदी अरेबियाच्या भूभागात प्रवेश करेल. सौदी अरेबियामध्ये ग्रहणाची ही सावली देशाच्या पश्चिम आणि दक्षिण भागातून प्रवास करत शेवटी हिंद महासागराकडे निघून जाईल. या मार्गात येणाऱ्या शहरांमध्ये राहणाऱ्या लोकांना सूर्याचे कोरोना (Corona – सूर्याचे बाहेरील वातावरण) उघड्या डोळ्यांनी (विशेष सुरक्षित चष्म्यासह) पाहण्याची अत्यंत दुर्मिळ संधी मिळेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Sunken City: जगातील सर्वात मोठे पाण्याखालील शहर धोक्यात; प्राचीन रोमचे ‘Las Vegas’ नैसर्गिक आपत्तीमुळे लवकरच होऊ शकते नष्ट
सौदी अंतराळ संस्थेच्या माहितीनुसार, सौदी अरेबियातील जेद्दाह (Jeddah) आणि पश्चिम किनारपट्टीच्या भागात हे ग्रहण ५ मिनिटे आणि ५० सेकंदांपर्यंत दिसेल. तर देशाच्या दक्षिणेकडील आभा (Abha) आणि लगतच्या पर्वतीय भागांमध्ये हे दृश्य तब्बल ६ मिनिटांपर्यंत टिकणार आहे.
मात्र, जागतिक स्तरावर या ग्रहणाचा सर्वाधिक कालावधी इजिप्तमधील ऐतिहासिक शहर लक्सर (Luxor) येथे असेल. लक्सरमध्ये ६ मिनिटे आणि १९ सेकंद ते ६ मिनिटे आणि २३ सेकंदांपर्यंत संपूर्ण अंधार राहील. त्यामुळे जगभरातील लाखो खगोलप्रेमी आणि पर्यटक या ऐतिहासिक क्षणाचे साक्षीदार होण्यासाठी आतापासूनच सौदी अरेबिया आणि इजिप्तच्या प्रवासाचे नियोजन करत आहेत. विज्ञानाच्या दृष्टीने, सूर्याच्या सभोवतालचे रहस्यमय वलय आणि त्याच्या ऊर्जेचा अभ्यास करण्यासाठी ही ६ मिनिटे जगभरातील शास्त्रज्ञांसाठी अत्यंत मोलाची ठरणार आहेत.
