शनिवार, 1 ऑगस्ट 2026
इराणची लष्करी ताकद उद्ध्वस्त; ट्रम्प यांचा इराणला पुन्हा मोठ्या कारवाईचा कडक इशारा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
मध्य-पूर्वेतील (Middle East) भू-राजकीय तणावाने पुन्हा एकदा अत्यंत गंभीर वळण घेतले आहे. अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणबाबत आपली आक्रमक आणि कडक भूमिका अधिक तीव्र करत तेहरानला थेट इशारा दिला आहे. अमेरिकेच्या लष्करी कारवायांनी इराणची मुख्य लष्करी क्षमता, विशेषतः त्यांचे नौदल (Navy) आणि हवाई दल (Air Force) पूर्णपणे निकामी आणि नष्ट केले असल्याचा दावा ट्रम्प यांनी केला आहे. असे असले तरी इराणमध्ये अजूनही काही प्रमाणात लष्करी ताकद शिल्लक असल्याचे त्यांनी मान्य केले आहे. अमेरिका इराणच्या प्रत्येक हालचालीवर बारकाईने लक्ष ठेवून असून, आवश्यकता भासल्यास पुन्हा एकदा इराणवर पूर्वीपेक्षाही मोठा आणि प्राणघातक हल्ला करण्यास अमेरिका मागेपुढे पाहणार नाही, अशी थेट धमकी ट्रम्प यांनी दिली आहे.
वॉशिंग्टनमधून इराणविरोधातील अमेरिकेच्या आगामी रणनीतीबाबत बोलताना राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी अमेरिकेचे धोरण अगदी स्पष्ट शब्दांत मांडले. ते म्हणाले की, “या संपूर्ण मोहिमेत अमेरिकेचे एकमेव आणि अंतिम ध्येय ‘पूर्ण विजय’ (Total Victory) मिळवणे हेच आहे, आणि तो विजय प्राप्त करण्यासाठी आमचे प्रशासन कोणत्याही थराला जाण्यास तयार आहे.” इराणच्या लष्करी तळांवर आणि पायाभूत सुविधांवर झालेल्या अमेरिकेच्या क्षेपणास्त्र व हवाई हल्ल्यांमुळे इराणच्या संरक्षण व्यवस्थेचे कंबरडे मोडले आहे. त्यांच्या मते, इराणचे नौदल आता समुद्रात प्रभावी राहिलेले नाही आणि त्यांच्या हवाई दलाची ताकदही पार कोलमडून पडली आहे.
मध्य-पूर्व आशियातील सुरक्षेबद्दल आणि जागतिक स्थिरतेबद्दल गांभीर्य व्यक्त करताना राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी अणुशस्त्रांच्या मुद्द्यावर अमेरिकेची भूमिका अत्यंत ठाम असल्याचे पुनरुच्चारित केले. त्यांनी सांगितले की, इराणने कोणत्याही परिस्थितीत अण्वस्त्रे बाळगू नयेत. जर कट्टरपंथी इराण सरकार किंवा तेथील राजवटीच्या हाती अणुशस्त्रे लागली, तर संपूर्ण मध्य-पूर्व प्रदेश एका अभूतपूर्व विनाशाच्या उंबरठ्यावर जाऊन उभा राहील आणि जागतिक शांतता कायमची धोक्यात येईल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Russia-Ukraine War: ‘कीवला स्मशानभूमी बनवण्याचा कट’; रशियाच्या 48 तासांतील दुसऱ्या हल्ल्यात 9 निष्पापांचा बळी
यावेळी ट्रम्प यांनी माजी अध्यक्ष बराक ओबामा यांच्या कार्यकाळात झालेल्या २०१५ च्या ऐतिहासिक इराण अणुकरारावर (JCPOA) पुन्हा एकदा जोरदार टीका केली. ट्रम्प म्हणाले की, ओबामा प्रशासनाने केलेला हा करार अत्यंत कमकुवत आणि चुकीचा होता. जर मी माझ्या पहिल्या कार्यकाळात हा करार वेळेत रद्द केला नसता आणि इराणवर कठोर निर्बंध लादले नसते, तर इराणने आजवर केव्हाच स्वतःचे अण्वस्त्र तयार केले असते. ऐतिहासिक करार मोडून इराणची अण्वस्त्र निर्मितीची स्वप्ने उधळून लावण्याचे काम आमच्या धोरणांनी केले आहे, असा दावा त्यांनी केला.
इराणविरुद्ध राबवण्यात येत असलेल्या लष्करी आणि राजनैतिक मोहिमेच्या यशाचा उल्लेख करताना ट्रम्प यांनी अमेरिकेचा सर्वात जवळचा मित्र देश असलेल्या इस्रायलच्या संबंधांचे जोरदार कौतुक केले. इस्रायलने मध्य-पूर्वेतील या संघर्षात नेहमीच अमेरिकेच्या खांद्याला खांदा लावून खंबीर पाठिंबा दिला आहे, असे ते म्हणाले. इस्रायलची सुरक्षा ही अमेरिकेसाठी सर्वोच्च प्राधान्याची बाब असून, दोन्ही देश मिळून या भागातील दहशतवादी आणि विरोधी शक्तींचा सफाया करत आहेत, असेही त्यांनी नमूद केले.
गाझा आणि लगतच्या भागात हमास (Hamas) या दहशतवादी संघटनेविरुद्ध सुरू असलेल्या कारवाईचे उदाहरण देत ट्रम्प म्हणाले की, “काही काळापूर्वीपर्यंत कोणालाही असे वाटत नव्हते की हमाससारख्या नेटवर्कला अशा प्रकारे कमजोर केले जाऊ शकते किंवा त्यांचा खात्मा केला जाऊ शकतो. मात्र, अमेरिका आणि इस्रायलने इराणच्या छुप्या नेटवर्कवर आणि त्यांना पाठिंबा देणाऱ्या यंत्रणांवर केलेल्या थेट हल्ल्यांमुळेच हे शक्य झाले आहे.” इराण आपल्या प्रॉक्सी संघटनांना पुरवत असलेला आर्थिक व लष्करी पुरवठा आता जवळजवळ खंडित झाला आहे, असे ट्रम्प यांच्या वक्तव्यातून स्पष्ट होते.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iceberg Project: जेव्हा सौदी राजकुमाराने अंटार्क्टिकाचा बर्फ आणला वाळवंटात; 1977 मधील ‘जगातील सर्वात महागड्या हिमनगाची’ रंजक कथा
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी आपल्या भाषणाच्या शेवटी तेहरानला अत्यंत गंभीर इशारा दिला. इराणने जर पुन्हा कोणतीही चिथावणीखोर कारवाई केली किंवा अमेरिकन सैनिकांवर तसेच मित्रराष्ट्रांवर हल्ला करण्याचा प्रयत्न केला, तर अमेरिका गप्प बसणार नाही. “इराणच्या प्रत्येक हालचालीवर, त्यांच्या प्रत्येक सैनिकी तळावर आमची नजर आहे. भविष्यात गरज भासल्यास आम्ही इराणवर यापूर्वी झालेल्या हल्ल्यांपेक्षाही अत्यंत कठोर, भीषण आणि विध्वंसक कारवाई करू,” असा थेट इशारा त्यांनी दिला.
ट्रम्प यांनी अशा प्रकारच्या लष्करी कारवाईचे संकेत देण्याची ही पहिली वेळ नाही; यापूर्वीही त्यांनी अनेकदा इराणला अमेरिकेच्या प्रचंड सैनिकी शक्तीची जाणीव करून दिली आहे. अमेरिकेचे सैन्य हे जगातील सर्वात शक्तिशाली सैन्य आहे आणि आमचे एकमेव ध्येय विजय मिळवणे हेच आहे, असे सांगत ट्रम्प यांनी स्पष्ट केले की, इराणविरुद्धची ही मोहीम जोपर्यंत पूर्णपणे यशस्वी होत नाही, तोपर्यंत अमेरिका मागे हटणार नाही.
