मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
Middle East Conflict: गुटेरेस यांची आर्त हाक, 'विनाशाच्या उंबरठ्यावरून मागे फिरा,' जागतिक शांततेचे मोठे आवाहन ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
United Nations Antonio Guterres 2026 : जागतिक राजकारण आणि अर्थव्यवस्थेसाठी अत्यंत संवेदनशील असलेल्या मध्य-पूर्वेतील (Middle East) परिस्थिती दिवसेंदिवस अधिकच गंभीर होत चालली आहे. संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस अँटोनियो गुटेरेस यांनी नुकत्याच दिलेल्या एका आक्रमक निवेदनात जागतिक नेत्यांना जागे होण्याचे आवाहन केले आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर (Strait of Hormuz) लावण्यात आलेल्या निर्बंधांमुळे जागतिक व्यापारावर मोठा परिणाम झाला असून, जर हा पेच लवकर सुटला नाही, तर जागतिक अर्थव्यवस्था मंदीच्या (Recession) दिशेने वाटचाल करेल, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.
गेल्या काही महिन्यांत अमेरिका आणि इराण यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षाचा फटका केवळ या दोन देशांनाच नाही, तर संपूर्ण जगाला बसत आहे. होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगातील सुमारे २० टक्के तेल पुरवठ्याचा मुख्य मार्ग आहे. मात्र, तेथे सुरू असलेल्या तणावामुळे आणि अमेरिकेने लावलेल्या नाकेबंदीमुळे या मार्गावरील वाहतूक ९० टक्क्यांपेक्षा जास्त कमी झाली आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या मते, जर हा मार्ग असाच बंद राहिला, तर जागतिक महागाई ६ टक्क्यांच्या पुढे जाईल आणि जागतिक विकास दर केवळ २ टक्क्यांवर घसरू शकतो. यामुळे अन्नधान्य, खते आणि इंधनाच्या किमती गगनाला भिडतील आणि लाखो लोकांना गरिबी आणि उपासमारीचा सामना करावा लागेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Heritage: देशाचे वैभव परतले! कोहिनूर वादाच्या पार्श्वभूमीवर महासत्तेकडून भारताला मोठी भेट; 657 प्राचीन कलाकृतींची घरवापसी
एकीकडे संयुक्त राष्ट्र शांततेचा मार्ग शोधण्याचा प्रयत्न करत असताना, दुसरीकडे इस्रायल आणि अमेरिकेने इराणविरोधात अत्यंत कठोर भूमिका घेतली आहे. इस्रायलचे संरक्षण मंत्री इस्रायल काट्झ यांनी स्पष्ट केले आहे की, ट्रम्प यांच्या नेतृत्वाखाली अमेरिका आणि इस्रायल पुन्हा एकदा इराणच्या अणु आणि क्षेपणास्त्र प्रकल्पांना लक्ष्य करू शकतात. इस्रायलच्या मते, जोपर्यंत इराण पुन्हा एकदा जागतिक सुरक्षेसाठी धोका बनत नाही तोपर्यंत ते स्वस्थ बसणार नाहीत. २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी सुरू झालेल्या या युद्धानंतर अमेरिका-इस्रायल आघाडीने इराणवर मोठे हल्ले केले होते. त्यानंतर ८ एप्रिलपासून लागू झालेला युद्धविराम सध्या अत्यंत नाजूक स्थितीत आहे.
पाकिस्तानच्या मध्यस्थीने सुरू असलेल्या वाटाघाटींमध्ये इराणने माघार घेण्यास नकार दिला आहे. इराणचे सर्वोच्च नेते मोतजाबा खामेनी यांनी स्पष्ट केले आहे की, ते होर्मुझ सामुद्रधुनीवरील आपले नियंत्रण सोडणार नाहीत आणि त्यांचे अण्वस्त्र व क्षेपणास्त्र कार्यक्रम तसेच सुरू राहतील. अशा परिस्थितीत इराण आणि अमेरिका यांच्यातील दरी आणखीच रुंदावली आहे. अमेरिकेच्या नौदलाने (CENTCOM) इराणचे तेल घेऊन जाणारी अनेक जहाजे रोखली असून, इराणचे अब्जावधी डॉलर्सचे नुकसान झाले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Modi Govt: माफियांची उलटगणती सुरू! सलीम डोलाचे प्रत्यार्पण; ‘Operation Global Hunt’ने उडवली आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारांची झोप
अँटोनियो गुटेरेस यांनी सर्व देशांना आणि पक्षांना एकत्र येऊन शांततेचा मार्ग निवडण्याचे आवाहन केले आहे. त्यांनी संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषदेच्या ठरावाचा दाखला देत होर्मुझचा मार्ग तातडीने खुला करण्याचे निर्देश दिले आहेत. गुटेरेस यांच्या मते, आता कोणत्याही एका चुकीच्या निर्णयामुळे संपूर्ण जगात युद्ध पेटू शकते. त्यामुळे या विनाशाच्या उंबरठ्यावरून मागे फिरण्याची हीच योग्य वेळ आहे.
Ans: तेल आणि अन्नधान्याचा पुरवठा विस्कळीत झाल्यामुळे जागतिक महागाई वाढून मंदी येण्याची शक्यता आहे.
Ans: इराण पुन्हा एकदा धोका बनल्यास इस्रायलला त्यांच्याविरुद्ध पुन्हा लष्करी कारवाई करावी लागेल, असा इशारा त्यांनी दिला आहे.
Ans: गुटेरेस यांनी सर्व पक्षांना युद्धाचा मार्ग सोडून तातडीने होर्मुझची सामुद्रधुनी खुली करण्यासाठी संवादाचा मार्ग निवडण्यास सांगितले आहे.
