रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
BoAt Company History
कसा Apple कंपनीच्या एका कमतरतेमुळे बोटसारखा ब्रँड उभा राहिला आणि सुरुवातीला फक्त ₹30 लाखांपासून सुरू झालेली ही कंपनी हजारो कोटींपर्यंत कशी पोहोचली, पण मग असं काय झालं की हळूहळू कंपनीचा सुरुवातीचा वेग कमी होऊ लागला. ती कोणती चूक होती ज्यामुळे इतर प्लेयर्सनी या कंपनीला टक्कर द्यायला सुरुवात केली. त्या आयपीओबद्दलही बोलणार आहोत ज्याची तयारी अनेक वर्षांपासून सुरू आहे, पण प्रत्येक वेळी त्याची तारीख पुढे ढकलली जाते. जुने कर्मचारी कंपनीला टाटा बाय-बाय का करत आहेत? कंपनीशी संबंधित वादांवरही चर्चा होईल कसा एका डेटा ब्रीचने कंपनीच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले. आणि हेही समजून घेऊ की सलग 3 वर्ष तोट्यात राहिल्यानंतर ही कंपनी अचानक नफ्यात कशी आली, जरी विक्री कमी झाली होती. आणि ती कोणती स्ट्रॅटेजी होती ज्यामुळे अमन गुप्ता आणि समीर मेहता यांनी आपल्या पदाचा राजीनामा दिला आणि तो निर्णय उलटाच पडला.
ही कथा सुरू होते एका चार्जिंग केबलपासून. 2016 मध्ये अमन गुप्ता आणि समीर मेहता यांनी कंपनी सुरू केली. अमन दिल्लीचे रहिवासी होते. त्यांनी डीपीएस आरके पुरममधून शिक्षण घेतले, नंतर दिल्ली विद्यापीठातून बीकॉम ऑनर्स केले आणि सीए झाले. त्यांनी आयएसबीमधून एमबीएही केले होते आणि नॉर्थवेस्टर्न युनिव्हर्सिटीच्या केलॉग स्कूलमधून एक्सचेंज प्रोग्राम केला होता. सुरुवातीला त्यांनी सिटी बँकेत काम केले, नंतर केपीएमजीमध्ये सीनियर कन्सल्टंट होते आणि पुढे हार्मन इंटरनॅशनलमध्ये सेल्स डायरेक्टर झाले, जिथे त्यांना ऑडिओ इंडस्ट्रीचा सखोल अनुभव मिळाला.त्यांना एक गोष्ट लक्षात आली भारतात चांगले ऑडिओ प्रोडक्ट्स खूप महाग होते. सोनी, जेबीएल, बोस सारखे ब्रँड्स होते, पण ते सर्वसामान्य ग्राहकांच्या आवाक्याबाहेर होते. स्वस्त प्रोडक्ट्स होते, पण त्यांची गुणवत्ता खूपच खराब होती. मध्यम पर्याय नव्हता. त्यामुळे अमन गुप्ता आणि समीर मेहता यांनी बोट सुरू केली. कंपनीचे नाव होते इमॅजिन मार्केटिंग प्रायव्हेट लिमिटेड. सुरुवातीची गुंतवणूक होती सुमारे ₹30 लाख.
Google ची मोठी घोषणा! Gemini AI अ‍ॅप आता macOS साठी लाँच, मॅक यूजर्सना मिळणार जबरदस्त फीचर्स
बोटचा पहिला प्रोडक्ट इयरफोन नव्हता, हेडफोन नव्हता, स्पीकरही नव्हता. तो होता Apple चा चार्जिंग केबल. त्या काळात Apple च्या ओरिजिनल केबलची एक समस्या होती ती चार्जिंग पॉइंटजवळून तुटत असे आणि ती खूप महाग होती. बोटने मजबूत, ब्रेडेड केबल तयार केली जी खूप टिकाऊ होती. हा प्रोडक्ट Amazon वर बेस्टसेलर ठरला.यानंतर बोटने ऑडिओ मार्केटमध्ये प्रवेश केला. त्यांनी Baseheads नावाचे इयरफोन लॉन्च केले. भारतीय ग्राहकांना बेस साउंड आवडतो हे लक्षात घेऊन त्यांनी प्रोडक्ट तयार केले आणि किंमत ठेवली ₹350 ते ₹550. याच वेळी Reliance Jio लॉन्च झाले आणि इंटरनेट स्वस्त झाले. लाखो लोकांनी स्मार्टफोन घेतले आणि बोटला मोठी संधी मिळाली.पहिल्या दोन वर्षांतच कंपनीने ₹100 कोटींचा टप्पा पार केला. नंतर कंपनीने स्पीकर, साउंडबार आणि वायरलेस इयरबड्समध्ये एन्ट्री केली. 2020 मध्ये कंपनीचे उत्पन्न ₹701 कोटी, 2021 मध्ये ₹1531 कोटी, 2022 मध्ये ₹2873 कोटी आणि 2023 मध्ये ₹3377 कोटी झाले.
कंपनीने युवा सेलिब्रिटींसोबत ब्रँडिंग केली आणि स्वतःला लाइफस्टाइल ब्रँड म्हणून सादर केले. ग्राहकांना “बोटहेड्स” म्हणत एक कम्युनिटी तयार केली.पण यानंतर समस्या सुरू झाल्या. प्रोडक्ट्स चीनमध्ये बनत होते आणि ग्राहकांकडून तक्रारी येऊ लागल्या इयरबड्स खराब होणे, चार्जिंग समस्या, खराब सर्व्हिस. ‘मेड इन इंडिया’वरही प्रश्न उपस्थित झाले कारण पार्ट्स चीनमधून येत होते. 2024 मध्ये 75 लाख ग्राहकांचा डेटा लीक झाला आणि कंपनीच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्न निर्माण झाला.स्पर्धा वाढली. Noise आणि Fire-Boltt सारख्या कंपन्यांनी चांगले फीचर्स आणले आणि बोटचा मार्केट शेअर कमी झाला. कंपनीला आर्थिक फटका बसला. 2023 आणि 2024 मध्ये कंपनी तोट्यात गेली. 2025 मध्ये कंपनी नफ्यात आली, पण तो खर्च कमी करून.IPO ची तयारी सुरू होती, पण मार्केट कंडीशन खराब होती. IPO च्या 29 दिवस आधी फाउंडर्सनी पदाचा राजीनामा दिला. कंपनीने याला प्रोफेशनल मॅनेजमेंट म्हटलं, पण मार्केटमध्ये शंका निर्माण झाली.याशिवाय अकाउंटिंगमध्ये विसंगती, कर्मचाऱ्यांचे मोठ्या प्रमाणावर राजीनामे आणि गव्हर्नन्स इश्यू समोर आले.
शेवटी शिकण्यासारखं इतकंच मार्केटिंग आणि ब्रँडिंग महत्त्वाची आहे, पण प्रोडक्ट क्वालिटी आणि ग्राहकांचा विश्वास याहूनही महत्त्वाचा आहे.बोट अजूनही मोठा ब्रँड आहे, पण पुढे टिकण्यासाठी त्यांना गुणवत्ता सुधारावी लागेल, इनोव्हेशन करावे लागेल आणि ग्राहकांचा विश्वास परत मिळवावा लागेल.कारण शेवटी ग्राहकाला जाहिरात नाही, प्रोडक्ट लक्षात राहतो.
Ans: महाग आणि कमी दर्जाच्या ऑडिओ प्रोडक्ट्समुळे मध्यम किमतीत दर्जेदार पर्याय देण्यासाठी बोटची स्थापना झाली.
Ans: गुणवत्ता सुधार, भारतात असेंब्ली, डेटा सिक्युरिटी उपाय केले; तरीही विश्वासावर प्रश्न कायम राहिले
