मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-X)
Indian Railways ticket fare hikes: रेल्वेने प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर येत आहे. रेल्वेने तत्काळ तिकीट बुकिंगच्या नियमांमध्येही मोठा बदल केला आहे. १ जुलै २०२५ पासून तत्काळ तिकीट बुक करण्यासाठी आधार प्रमाणीकरण आवश्यक असेल. रेल्वे मंत्रालयाने १० जून २०२५ रोजी एक आदेश जारी केला आणि सर्व रेल्वे झोनना याबद्दल माहिती दिली. तत्काळ योजनेचा लाभ खऱ्या प्रवाशांना मिळावा, दलाल किंवा अनधिकृत एजंटना नाही यासाठी हा नियम आणण्यात आल्याचे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे.
भारतीय रेल्वेने अनेक वर्षांनंतर रेल्वे तिकिटांच्या किमतीत वाढ करण्याचा निर्णय घेतला आहे. हे नवीन दर १ जुलै २०२५ पासून लागू होतील. तसेच, तत्काळ तिकीट बुकिंगसाठी नवीन नियम बनवण्यात आले आहेत. ज्यामध्ये आधार प्रमाणीकरण अनिवार्य करण्यात आले आहे. सामान्य प्रवाशांना फायदा व्हावा यासाठी ही पावले उचलण्यात आली आहेत असे रेल्वे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे.
रेल्वेने रेल्वे तिकिटांच्या किमतीत थोडीशी वाढ जाहीर केली आहे. माहितीनुसार, नॉन-एसी मेल आणि एक्सप्रेस गाड्यांमध्ये आता प्रति किलोमीटर १ पैशाने भाडे वाढणार आहे. तर एसी क्लासमध्ये ही वाढ २ पैशांनी प्रति किलोमीटर असेल. ही वाढ कमी प्रमाणात वाढ झाली असेल तरी लांब पल्ल्याच्या प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांच्या खिशावर थोडासा परिणाम होऊ शकतो. जर एखादा प्रवासी मुंबई ते दिल्ली (१४०० किमी) नॉन-एसी ट्रेनने प्रवास करत असेल तर त्याला १४ रुपये जास्त द्यावे लागतील, तर एसी क्लासमध्ये ही वाढ २८ रुपये असेल.
रेल्वेचे म्हणणे आहे की, रेल्वे सेवा सुधारण्यासाठी हा बदल आवश्यक आहे. याचा परिणाम दररोज किंवा जवळपास प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांवर होणार नाही. ५०० किमी पर्यंत प्रवास करणाऱ्यांना कोणत्याही प्रकारची वाढ सहन करावी लागणार नाही. वाढलेले भाडे ५०० किमी पेक्षा जास्त प्रवास करणाऱ्यांना लागू असेल. दुसऱ्या वर्गात प्रवास करणाऱ्या प्रवाशांना ५०० किमी पेक्षा जास्त अंतरासाठी प्रति किलोमीटर अर्धा पैसा जास्त द्यावा लागणार आहे.
रेल्वेने तत्काळ तिकीट बुकिंगच्या नियमांमध्येही मोठा बदल केला आहे. १ जुलै २०२५ पासून तात्काळ तिकिटे बुक करण्यासाठी आधार प्रमाणीकरण आवश्यक असेल. रेल्वे मंत्रालयाने १० जून २०२५ रोजी एक आदेश जारी केला आणि सर्व रेल्वे झोनना याबद्दल माहिती दिली. तात्काळ योजनेचा लाभ खऱ्या प्रवाशांना मिळावा म्हणून हा नियम आणण्यात आल्याचे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे, दलाल किंवा अनधिकृत एजंटना नाही.
आता तात्काळ तिकिटे फक्त इंडियन रेल्वे केटरिंग अँड टुरिझम कॉर्पोरेशन (IRCTC) च्या वेबसाइट किंवा अॅपद्वारे बुक करता येतील आणि त्यासाठी आधार पडताळणी आवश्यक असेल. इतकेच नाही तर १५ जुलै २०२५ पासून, तात्काळ तिकिट बुकिंग दरम्यान एक अतिरिक्त पायरी जोडली जाईल ज्यामध्ये आधार-आधारित OTP पडताळणी करावी लागेल. म्हणजेच, आता तिकीट बुक करण्यापूर्वी तुम्हाला तुमच्या आधार क्रमांकाद्वारे OTP पडताळणी करावी लागेल.
तत्काळ तिकीट बुकिंगमध्ये अनधिकृत एजंटांचा हस्तक्षेप रोखण्यासाठी रेल्वे मंत्रालयानेही कठोर पावले उचलली आहेत. नवीन नियमांनुसार रेल्वेच्या अधिकृत बुकिंग एजंटना पहिल्या दिवशी पहिल्या अर्ध्या तासाच्या कालावधीसाठी तत्काळ तिकिटे बुक करण्यास मनाई करण्यात आली आहे.
एसी क्लास बुकिंग: एजंट सकाळी १०:०० ते सकाळी १०:३० पर्यंत तत्काळ तिकिटे बुक करू शकणार नाहीत.
नॉन-एसी क्लास बुकिंग: एजंटसाठी सकाळी ११:०० ते सकाळी ११:३० पर्यंत बुकिंग बंद राहील.
रेल्वे मंत्रालयाचे म्हणणे आहे की सामान्य प्रवाशांना तत्काळ तिकिटे सहज बुक करता यावीत म्हणून हे निर्बंध लादण्यात आले आहेत.
या नवीन नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी, रेल्वे मंत्रालयाने सेंटर फॉर रेल्वे इन्फॉर्मेशन सिस्टम्स (CRIS) आणि IRCTC ला आवश्यक तांत्रिक बदल करण्याचे निर्देश दिले आहेत. रेल्वेने सर्व झोनल रेल्वे विभागांना या बदलांची माहिती देण्यास सांगितले आहे. तत्काळ बुकिंग प्रक्रिया अधिक पारदर्शक आणि सुरळीत करणे हा त्याचा उद्देश आहे.
