सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Chatgpt)
Russian Oil Imports: पश्चिम आशिया मधील सुरू असलेल्या भू-राजकीय तणाव आणि अशांततेच्या परिस्थितीमुळे संपूर्ण जगासमोर वेगवेगळे प्रश्न उपस्थित राहिले होते. त्यातील एक प्रश्न म्हणजे कच्च्या तेलाचा प्रश्न. पण याच पार्श्वभूमीवर भारताने कच्च्या तेलाच्या आयातीत एक नवा इतिहास रचला आहे. ‘केप्लर’ या ऊर्जा गुप्तचर संस्थेच्या आकडेवारीनुसार, भारताची कच्च्या तेलाची आयात जून महिन्यात प्रतिदिन विक्रमी ४.९३ दशलक्ष बॅरलवर पोहोचली. कोणत्याही वर्षाच्या जून महिन्यात नोंदवलेला हा आतापर्यंतचा सर्वाधिक आकडा आहे.
या विक्रमी वाढीमागील सर्वात मोठे कारण म्हणजे रशियाकडून होणाऱ्या पुरवठ्यात झालेली प्रचंड वाढ. तणाव असूनही, भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांनी रशियाकडून सवलतीच्या दरात तेल खरेदी करणे सुरूच ठेवले. यामुळे रशिया भारताचा सर्वात मोठा तेल पुरवठादार बनला आहे.
केप्लरच्या आकडेवारीनुसार, जूनमध्ये रशियाकडून भारताची कच्च्या तेलाची आयात वाढून दररोज २६ लाख बॅरल झाली. याचा अर्थ असा की, जूनमध्ये भारताच्या जागतिक कच्च्या तेलाच्या खरेदीपैकी निम्म्याहून अधिक खरेदी एकट्या रशियाकडून झाली.
मे महिन्यातील रशियाची तेल आयात: दररोज २१.३ लाख बॅरल (एकूण आयातीच्या ३६.५%)
जून महिन्यातील रशियाची तेल आयात: दररोज २६ लाख बॅरल (एकूण आयातीच्या ५०% पेक्षा जास्त)
युक्रेन युद्धानंतर युरोपीय देशांनी रशियन तेलावर विविध निर्बंध लादले. २०२२-२३ पासून, भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांनी स्वस्त आणि सवलतीच्या दरातील रशियन तेलाचा फायदा घेतला आहे, आणि तेव्हापासून रशिया सातत्याने भारताचा क्रमांक एकचा तेल पुरवठादार राहिला आहे.म
केप्लरच्या मते, भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्यांच्या विवेकबुद्धीमुळे केवळ पुरवठाच सुरक्षित झाला नाही, तर त्यांच्या अर्थव्यवस्थेलाही फायदा झाला. भारतीय तेल शुद्धीकरण कंपन्या साधारणपणे एक ते दोन महिने आधीच तेलाची नोंदणी करतात. परिणामी, भारताने ऑगस्टच्या पहिल्या पंधरवड्यासाठी तेलाची नोंदणी आधीच केली आहे, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारातील सध्याच्या चढ-उतारांचा भारतावर कोणताही तात्काळ परिणाम होणार नाही हे सुनिश्चित झाले आहे.
