फोटो सौजन्य - नवराष्ट्र टीम
First Woman IFS Officer: आज मुली प्रत्येक क्षेत्रात नाव कमवत आहेत पण त्यांचा यशाचा रस्ता अजूनही सहज-सोपा झालेला नाही. त्याच्या यशापाठीमागे त्यांचा कठीण संघर्ष दडलेला आहे. जुन्या रूढी-परंपरांना तोडून आता मोठ्या सरकारी पदापर्यंत त्या पोहचत आहेत. असेच एक नाव म्हणजे सी.बी.मुत्तम्मा.
नागरी सेवा परीक्षा (UPSC) उत्तीर्ण होणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला होत्या, तसेच भारतीय परराष्ट्र सेवा (IFS) जॉईन करणाऱ्या ही त्या पहिल्या महिला होत्या.
कर्नाटकच्या वीराजपेटमध्ये जन्मलेल्या सी.बी.मुत्तम्मा यांचे वडील वन विभागात अधिकारी होते. पण त्या केवळ नऊ वर्षांच्या असताना त्यांच्या वडिलांचे निधन झाले. त्यामुळे कुटुंबाची पूर्ण जबाबदारी त्यांच्या आईवर आली. अशा कठीण परिस्थितीतही त्यांनी आपल्या मुलांच्या शिक्षणात तडजोड केली नाही.
Mars Cat Face Photo: अंतराळात ‘कार्टून कॅट’चा चेहरा! नासाने टिपलेल्या फोटोमागचे रहस्य नेमके काय ?
मुत्तमा यांनी मदिकेरीच्या सेंट जोसेफ गर्ल्स स्कूलमधून शालेय शिक्षण तर चेन्नईच्या वुमेन्स ख्रिश्चन कॉलेजमधून पदवी संपादित केली. त्यांना तीन सुवर्णपदके मिळाली असून प्रेसेडेन्सी कॉलेजमधून त्यांनी इंग्रजी साहित्यात एम.ए. केले.
१९४८ मध्ये संघ लोकसेवा आयोगाची परीक्षा त्यांनी फक्त पास केली नसून त्यात उत्तम रँकही प्राप्त केली. १९४९ मध्ये त्यांनी भारतीय परराष्ट्र सेवा जॉईन करून इतिहास रचला.
आयएफएस जॉईन केल्यानंतर त्यांची पहिली पोस्टिंग पॅरिसमधील भारतीय दूतवासामध्ये झाली. त्यांनंतर त्यांनी लंडन आणि दिल्लीतील परराष्ट्र मंत्रालयाच्या विविध विभागामध्ये काम केले. त्यांनी आशिया, युरोप आणि आफ्रिकेतील अनेक देशांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले.
१९५० च्या सुरवातीच्या काळात एका आयएफएस अधिकाऱ्याला दरमहा सुमारे ३५० रू पगार मिळत होता. त्यासोबत सुमारे ९० रुपयांचा भत्ता दिला जात होता. १९७० मध्ये त्यांची हंगेरीमध्ये भारताचे राजदूत म्हणून नियुक्ती झाली. पुढे त्यांनी घानामध्ये उच्चायुक्त (High Commissioner) आणि नेदरलँड्समध्येही भारताचे प्रतिनिधित्व केले. हा आपल्या सर्वासाठी ऐतिहासिक क्षण होता, कारण भारतीय परराष्ट्र सेवेतून राजदूत बनणाऱ्या त्या पहिल्या महिल्या होत्या.
