गुरुवार, 16 जुलै 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
IIT Online Courses Without JEE: ‘आयआयटी’चे नाव ऐकताच सर्वात आधी ‘जेईई’ (JEE) परीक्षा आणि तिथली कठीण प्रवेश प्रक्रिया लोकांच्या डोळ्यांसमोर येते. मात्र, फार कमी लोकांना हे माहीत आहे की, देशातील अनेक आयआयटी संस्था असे काही ऑनलाईन कोर्सेस उपलब्ध करून देतात, जे जेईई परीक्षा न देताही करता येतात. यामध्ये तंत्रज्ञान (टेक्नॉलॉजी), प्रोग्रामिंग, डेटा सायन्स, मशीन लर्निंग, क्लाउड कम्प्युटिंग, बिझनेस ॲनालिटिक्स आणि एरोस्पेस यांसारख्या अनेक लोकप्रिय विषयांचा समावेश आहे.
या कोर्सेसच्या माध्यमातून विद्यार्थी, नोकरी करणारे लोक आणि कौशल्य वाढवण्यास उत्सुक असलेले प्रोफेशनल्स घरबसल्या नवीन तंत्रज्ञान शिकू शकतात. चला तर मग आज आपण जाणून घेऊया की, घरबसल्या तुम्ही आयआयटीमधून कोणते कोर्सेस करू शकता.
कोडिंग शिकू इच्छिणाऱ्यांसाठी आयआयटी कानपूरचा ‘प्रोग्रामिंग इन सी’ (Programming in C) हा कोर्स एक उत्तम पर्याय आहे. यामध्ये सी प्रोग्रामिंग, डेटा स्ट्रक्चर आणि अल्गोरिदमची मूलभूत माहिती दिली जाते. तसेच, आयआयटी खडगपूरचा क्लाउड कम्प्युटिंग कोर्स क्लाउड आर्किटेक्चर, डिप्लोयमेंट मॉडेल आणि क्लाउड सर्व्हिसेसची समज विकसित करतो. याव्यतिरिक्त सॉफ्टवेअर टेस्टिंग आणि स्ट्रेंथ ऑफ मटेरिअल्स यांसारखे कोर्सेसही उपलब्ध आहेत.
आयआयटी रुड़कीचा (IIT Roorkee) ‘बिझनेस ॲनालिटिक्स अँड डेटा मायनिंग मॉडेलिंग युझिंग आर’ हा कोर्स बिझनेस आणि डेटा ॲनालिटिक्समध्ये रस असणाऱ्यांसाठी तयार करण्यात आला आहे. यामध्ये ‘आर प्रोग्रामिंग’च्या साहाय्याने डेटा मायनिंग आणि ॲनालिटिक्सचे तंत्र शिकवले जाते, ज्याला सध्या इंडस्ट्रीमध्ये मोठी मागणी आहे.
इलेक्ट्रिक व्हेईकल (EV) क्षेत्रात रस असलेले विद्यार्थी ‘इलेक्ट्रिक व्हेईकल पार्ट-१’ या कोर्सच्या माध्यमातून ई-व्हेईकल तंत्रज्ञान, डिझाईन आणि इम्प्लीमेंटेशन शिकू शकतात. तसेच, आयआयटी बॉम्बेचा ‘इंट्रोडक्शन टू एरोस्पेस इंजिनिअरिंग’ आणि आयआयटी कानपूरचे ‘इंट्रोडक्शन टू एअरप्लेन परफॉर्मन्स’, ‘एअरक्राफ्ट स्टेबिलिटी अँड कंट्रोल’ (Aircraft Stability and Control), ‘डिझाईन ऑफ फिक्स्ड विंग अनमॅन्ड एरियल व्हेईकल’ आणि ‘यूएव्ही डिझाईन’ यांसारखे कोर्सेस एरोस्पेस क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्यांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहेत.
आयआयटी मद्रासने एरोस्पेस इंजिनिअरिंगमध्ये ४ वर्षांचा ‘बीएस डिग्री प्रोग्राम’ (BS Degree Program) सुरू केला आहे. या कोर्समध्ये विमाने, रॉकेट्स, ड्रोन, सॅटेलाईट, स्पेस टेक्नॉलॉजी आणि एअरक्राफ्ट डिझाईनशी संबंधित विषय शिकवले जातील. विशेष बाब म्हणजे, विद्यार्थी ही पदवी ऑनलाईन आणि ऑफलाईन दोन्ही माध्यमांतून पूर्ण करू शकतात. या कोर्समध्ये प्रॅक्टिकल ट्रेनिंग, प्रोजेक्ट्स आणि इंटर्नशिपचाही समावेश आहे.
