सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Indian Army Rules 2026: भारतीय सैन्यात अधिकारी बनण्याचे स्वप्न पाहणाऱ्या तरुणांसाठी एक मोठी खूशखबर आहे. सेना आता भरती प्रक्रिया पूर्वीपेक्षा अधिक सोपी, जलद आणि पारदर्शक बनवण्याच्या तयारीत आहे. नवीन योजनेअंतर्गत जेईई (JEE), क्लॅट पीजी (CLAT PG) आणि नीट पीजी (NEET PG) यांसारख्या राष्ट्रीय पातळीवरील परीक्षांच्या स्कोअरच्या आधारे उमेदवारांना थेट सर्व्हिस सिलेक्शन बोर्ड (SSB) मुलाखतीसाठी बोलावले जाईल. यामुळे स्वतंत्रपणे लेखी परीक्षा घेण्याची गरज कमी होईल आणि पात्र तरुणांना सैन्यात सामील होण्याची उत्तम संधी मिळेल.
भारतीय सेना दीर्घकाळापासून अधिकाऱ्यांच्या कमतरतेच्या आव्हानाला सामोरी जात आहे. हे लक्षात घेऊन संरक्षण मंत्रालय भरती प्रक्रियेत मोठा बदल करण्याच्या योजनेवर काम करत आहे. देशातील प्रतिष्ठित राष्ट्रीय परीक्षांमध्ये उत्तम कामगिरी करणाऱ्या गुणवंत तरुणांना सैन्यात येण्याची सोपी संधी देणे हा यामागचा उद्देश आहे. नवीन व्यवस्था लागू झाल्यानंतर सेना बारंवार वेगवेगळ्या भरती परीक्षा आयोजित करण्याऐवजी राष्ट्रीय परीक्षांच्या स्कोअरचा वापर करेल.
संरक्षण मंत्रालयानुसार, टेक्निकल एंट्री स्कीम (TES) अंतर्गत तिन्ही सैन्यांमध्ये १२ वी उत्तीर्ण विद्यार्थ्यांची भरती केली जाते. निवड झालेल्या उमेदवारांना चार वर्षांचे इंजिनिअरिंगचे शिक्षणही दिले जाते. आतापर्यंत या भरतीमध्ये उमेदवारांना जेईई स्कोअरसोबतच १२ वीच्या फिजिक्स, केमिस्ट्री आणि मॅथ्स (PCM) मधील गुणांच्या आधारे शॉर्टलिस्ट केले जात होते; परंतु नवीन योजनेअंतर्गत केवळ जेईई स्कोअरच्या आधारेच उमेदवारांना थेट एसएसबी मुलाखतीसाठी बोलावण्याची तयारी सुरू आहे. यामुळे भरती प्रक्रिया अधिक सुलभ होईल.
भारतीय सेनेच्या ‘जज अ‍ॅडव्होकेट जनरल’ (JAG) किंवा जज एज्युकेटेड शाखेत कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केलेल्या उमेदवारांची भरती केली जाते. आतापर्यंत यासाठी सेना आपली स्वतंत्र निवड प्रक्रिया राबवत असे, परंतु प्रस्तावित बदलांनंतर CLAT PG च्या स्कोअरच्या आधारे उमेदवारांची निवड करण्याची योजना आखली जात आहे. यामुळे कायद्याच्या क्षेत्रातील गुणवंत विद्यार्थ्यांना सेनेमध्ये येण्याची नवी संधी मिळेल.
या नवीन योजनेत वैद्यकीय क्षेत्रातील उमेदवारांनाही मोठा दिलासा मिळणार आहे. सेनेच्या वैद्यकीय शाखेत भरतीसाठी NEET PG च्या स्कोअरचा वापर करण्यावरही काम सुरू आहे. म्हणजेच भविष्यात वैद्यकीय उमेदवारांना स्वतंत्रपणे सेनेची लेखी परीक्षा देण्याची गरज कमी होऊ शकते आणि NEET PG मधील चांगल्या कामगिरीच्या आधारे त्यांना पुढील निवड प्रक्रियेत संधी मिळेल.
राष्ट्रीय परीक्षांमध्ये उत्तम रँक मिळवणाऱ्या उमेदवारांना कोणत्याही अतिरिक्त लेखी परीक्षेशिवाय थेट सर्व्हिस सिलेक्शन बोर्ड (SSB) मुलाखतीसाठी बोलावले जाईल, हा या नव्या व्यवस्थेतील सर्वात मोठा बदल असेल. एसएसबी मुलाखत ही भारतीय सैन्यात अधिकारी बनण्यासाठीची सर्वात महत्त्वाची निवड प्रक्रिया मानली जाते, जिथे उमेदवाराची नेतृत्वक्षमता, मानसिक योग्यता, व्यक्तिमत्त्व आणि निर्णय घेण्याच्या क्षमतेचे मूल्यमापन केले जाते.
या नवीन व्यवस्थेमुळे देशभरातील विद्यार्थ्यांना अनेक महत्त्वाचे फायदे मिळतील. सर्वात मोठा फायदा म्हणजे त्यांना सैन्यातील भरतीसाठी स्वतंत्रपणे लेखी परीक्षेची तयारी करावी लागणार नाही. जर त्यांनी आधीच JEE, CLAT PG किंवा NEET PG यांसारख्या राष्ट्रीय परीक्षांमध्ये चांगली कामगिरी केली असेल, तर त्याच आधारे त्यांना पुढे जाण्याची संधी मिळेल. यामुळे वेळ आणि मेहनत दोघांचीही बचत होईल.
