शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
देशभर गाजलेल्या नीट पेपर लीक प्रकरणानांतर परीक्षा व्यवस्थेवरील विद्यार्थ्यांचा विश्वास पुन्हा संपादन करण्यासाठी केंद्र सरकार अनेक महत्त्वाची पावले उचलत आहे. सर्वोच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात केंद्र सरकारने परीक्षा पद्धतीत मोठे बदल करण्याचे संकेत दिले आहेत. नीट पेपर लीक रोखण्यासाठी इंजिनिअरिंगच्या धर्तीवर दोन टप्प्यात परीक्षा आयोजित करण्याबाबत विचार सुरू असल्याचे सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाला सांगितले आहे. सध्या वैद्यकीय प्रवेशासाठी NEET UG परीक्षा केवळ एकाच टप्प्यात होते, पण आता ती JEE प्रमाणे ‘टू-स्टेज परीक्षा’ बनवण्याची योजना आहे.
नीट परीक्षा प्रणाली सुरक्षित आणि पारदर्शक करण्यासाठी सरकारने अनेक महत्त्वाचे पावले उचलली असल्याचे म्हटले आहे. २०२६ मध्ये लागू झालेल्या नवीन कायद्यानुसार आता पेपर लीक आणि घोटाळ्यांसारख्या गुन्ह्यांमध्ये कठोर शिक्षेची तरतूद करण्यात आली आहे. नवीन नियमांनुसार, कॉपी करताना किंवा कोणत्याही प्रकारच्या गैरव्यवहारात दोषी आढळल्यास १० वर्षांपर्यंतचा तुरुंगवास आणि ५ कोटी रुपयांपर्यंतचा मोठा दंड ठोठावला जाऊ शकतो.
दोन टप्प्यांत परीक्षा: इंजिनिअरिंग कोर्सेससाठी जशी आधी ‘JEE Main’ आणि नंतर ‘JEE Advanced’ परीक्षा घेतली जाते, अगदी त्याचप्रमाणे आता वैद्यकीय प्रवेशासाठी NEET परीक्षा देखील दोन टप्प्यांत घेण्याच्या नियोजनावर विचार सुरू आहे.
पेन-पेपरऐवजी CBT मोड: आतापर्यंत NEET परीक्षा ओएमआर (OMR) शीटसह पेन आणि पेपर मोडवर होते. पुढच्या वर्षापासून ती कॉम्प्युटर बेस्ड टेस्ट (CBT) म्हणजेच ऑनलाइन पद्धतीने घेतली जाऊ शकते.
अनेक शिफ्टमध्ये परीक्षा: सीबीटी सोबतच ही परीक्षा एकाच वेळी आणि एकाच दिवशी घेतली जाणार नाही, तर वेगवेगळ्या शिफ्टमध्ये आणि वेगवेगळ्या दिवशी NEET UG परीक्षा आयोजित करण्याचा विचार आहे.
पेपर लीक आणि घोटाळ्यांना पूर्णपणे पायबंद घालण्यासाठी सरकारकडून हे पाऊल उचलण्यात येत आहे. JEE Main, CUET, UGC-NET इत्यादी परीक्षांप्रमाणेच ही परीक्षा देखील CBT मोडमध्ये आयोजित केली जाईल, ज्यामुळे पेपर लीक रोखण्यास मदत होऊ शकते. माहितीसाठी सांगायचे तर, NTA च्या ८ मोठ्या परीक्षांपैकी केवळ NEET UG ही एकमेव परीक्षा आहे जी आजही पेन-पेपर मोडवर घेतली जाते.
ICMAI जून २०२६ चे निकाल जाहीर; यंदा कोणत्या शहरांचा राहिला दबदबा? जाणून घ्या सविस्तर..
