मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
आजच्या काळात अनेक पालकांमध्ये एकच संभ्रम असतो. आपल्या पाल्याला प्ले स्कूलमध्ये नेमकं कधी दाखल करावं? काहींचं मत असतं की जितक्या लवकर शाळेत घातलं, तितकं मूल हुशार होईल. मात्र तज्ज्ञ डॉक्टर याबाबत काय सांगतात, हे जाणून घेणं अधिक महत्त्वाचं ठरतं. प्रसिद्ध बालरोगतज्ज्ञ डॉ. निमिषा अरोरा यांनी याविषयी स्पष्ट आणि सोप्या शब्दांत मार्गदर्शन केलं आहे. त्यांनी आपल्या इंस्टाग्राम व्हिडिओत सांगितलं की, बहुतेक मुलांसाठी ३ वर्षांचे वय प्ले स्कूल सुरू करण्यासाठी योग्य मानले जाते. या वयात मूल थोडंसं समजूतदार होतं, आई-वडिलांपासून काही काळ दूर राहू शकतं आणि नवीन वातावरण स्वीकारण्याची क्षमता त्याच्यात निर्माण झालेली असते.
मात्र प्रत्येक मूल वेगळं असतं, हे पालकांनी लक्षात घेणं गरजेचं आहे. काही मुलं अडीच वर्षांतच प्ले स्कूलसाठी तयार असतात, तर काही मुलांना साडेतीन ते चार वर्षांपर्यंत घरचं वातावरणच अधिक सुरक्षित आणि पोषक वाटतं. त्यामुळे समाजाचा दबाव, शेजाऱ्यांची मतं किंवा ‘इतरांची मुलं आधीच शाळेत जातात’ या विचारांमुळे घाईघाईने निर्णय घेणं योग्य नाही.
लवकर शाळेत पाठवलं म्हणजे मूल जास्त हुशार होईल, हा एक मोठा गैरसमज असल्याचं डॉ. अरोरा सांगतात. अर्ली स्कूलिंग म्हणजे स्मार्ट मूल, असं अजिबात नाही. लहान वयात अभ्यासापेक्षा खेळ, गोष्टी ऐकणं, प्रश्न विचारणं, कल्पनाशक्तीचा वापर करणं आणि पालकांसोबत वेळ घालवणं या गोष्टी मुलांच्या बौद्धिक आणि भावनिक विकासासाठी अधिक महत्त्वाच्या असतात.
प्ले स्कूलमध्ये पाठवण्याचा निर्णय घेताना मुलाचं वय नव्हे, तर त्याची मानसिक आणि भावनिक तयारी पाहिली पाहिजे. मूल आनंदी आहे का? नवीन लोकांमध्ये ते सहज मिसळतं का? थोडा वेळ आई-वडिलांपासून दूर राहू शकतं का? हे प्रश्न पालकांनी स्वतःला विचारायला हवेत.
जर मूल भावनिकदृष्ट्या तयार नसेल आणि त्याला जबरदस्तीने शाळेत पाठवलं, तर त्याला भीती, रडणं, अस्वस्थता, एंग्जायटी किंवा असुरक्षितता जाणवू शकते. अशा परिस्थितीत मूल शिकण्याऐवजी तणावाखाली जातं. एक आनंदी, सुरक्षित आणि आत्मविश्वासपूर्ण मूलच उत्तम प्रकारे शिकू शकतं, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.
मुलाला सुरक्षित वाटेल असं वातावरण, मोकळा खेळ, प्रेमळ संवाद आणि संयमी पालकत्व यातूनच त्याचा सर्वांगीण विकास घडतो. त्यामुळे प्ले स्कूलमध्ये दाखल करण्याचा निर्णय घाईने न घेता, मुलाच्या गरजेनुसार आणि तयारीनुसार योग्य वेळी घ्यावा, हाच खरा शहाणपणाचा मार्ग आहे.
