शुक्रवार, 16 ऑक्टोबर 2026
वंदे भारत, नमो भारत, अमृत भारत... या तीन गाड्या भारतीय रेल्वेच्या त्रिवेणी, काय आहेत वैशिष्ट्ये? (फोटो सौजन्य-X)
देशात आता ८२ वंदे भारत गाड्या कार्यरत आहेत. ज्यामध्ये चेअर कार ट्रेन वंदे भारतचा समावेश आहे. २०१९ मध्ये लाँच झाल्यापासून, ही ट्रेन तिच्या वेग आणि आरामासाठी चर्चेत आहे. आता, त्याच्या स्लीपर आवृत्तीमध्ये प्रवाशांना लक्झरी आणि तंत्रज्ञानाचा परिपूर्ण मिलाफ मिळतो. भारतीय रेल्वे लवकरच वंदे भारत एक्सप्रेसची स्लीपर आवृत्ती लाँच करणार आहे. आतापर्यंत, फक्त चेअर कार म्हणून उपलब्ध असलेली ही ट्रेन लांब पल्ल्याच्या रात्रीच्या प्रवासाला अधिक सोयीस्कर बनवण्यासाठी सज्ज आहे. २०२६ पर्यंत प्रवाशांना वंदे भारत स्लीपरवर प्रवास करता येईल अशी अपेक्षा आहे.
नमो भारत रॅपिड रेलची विशिष्टता ती देत असलेल्या विशेष सुविधांवरून मोजता येते. नमो भारत रॅपिड रेलच्या काही प्रमुख वैशिष्ट्यांमध्ये महिला, वृद्ध आणि अपंग प्रवाशांसाठी राखीव जागा आणि प्रत्येक ट्रेनमध्ये महिलांसाठी राखीव असलेला कोच समाविष्ट आहे. इतर सुविधांमध्ये हे समाविष्ट आहे…
– नमो भारत ट्रेनमध्ये व्हीलचेअर आणि स्ट्रेचरसाठी समर्पित जागा आहे.
– प्रवाशांना मदत करण्यासाठी प्रत्येक ट्रेनमध्ये एक अटेंडंट उपलब्ध आहे.
– आपत्कालीन मदतीसाठी कोचच्या दारावर पॅनिक बटणे आहेत.
अमृत भारत ही नॉन-एसी कोचमध्ये अग्निशमन शोध प्रणाली असलेली पहिली ट्रेन आहे, जी प्रवाशांच्या सुरक्षिततेसाठी एक क्रांतिकारी पाऊल आहे. याव्यतिरिक्त, गार्ड रूममधील टॉकबॅक युनिट्स आणि रिस्पॉन्स युनिट्स सुरक्षिततेला अधिक बळकटी देतात. प्रवासाच्या आरामाचा काळजीपूर्वक विचार करण्यात आला आहे. ट्रेनमध्ये सेमी-ऑटोमॅटिक कप्लर्स वापरण्यात आले आहेत, जे डबे जोडताना किंवा वेगळे करताना धक्के आणि आवाज कमी करतात.
प्रवाशांच्या सोयीसाठी अमृत भारत एक्सप्रेस डब्यांमध्ये अनेक आधुनिक वैशिष्ट्ये जोडण्यात आली आहेत. यामध्ये फोल्डेबल स्नॅक टेबल्स, मोबाईल होल्डर्स, बॉटल होल्डर्स, रेडियम फ्लोअर स्ट्रिप्स, आरामदायी सीट्स आणि सुधारित बर्थ यांचा समावेश आहे. प्रत्येक टॉयलेटमध्ये इलेक्ट्रो-न्यूमॅटिक फ्लशिंग सिस्टम, ऑटोमॅटिक सोप डिस्पेंसर आणि फायर सप्रेशन सिस्टम आहे. ट्रेनमध्ये अपंगांसाठी विशेष टॉयलेट देखील आहेत. शिवाय, प्रत्येक प्रवाशासाठी फास्ट चार्जिंग पोर्ट आणि पॅन्ट्री कार सारख्या सुविधा प्रवास अधिक आनंददायी बनवतात.
