शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
Health Tips: हिमोग्लोबिन कमी आहे? रोज खा ‘हे’ पदार्थ, दूर होईल रक्ताची कमतरता
तज्ज्ञांच्या मते, सतत लॅपटॉप वापरल्याने मान, पाठ आणि कंबरदुखीच्या समस्या वेगाने वाढतात. अनेकांना डोळ्यांची जळजळ, डोकेदुखी आणि झोप न लागण्याचाही त्रास होतो. स्क्रीनमधून निघणाऱ्या ब्लू लाईटमुळे डोळ्यांवर अतिरिक्त ताण येतो. तसेच एका जागी तासन्तास बसल्याने शरीराचा मेटाबॉलिझम मंदावतो आणि वजन वाढण्याचा धोका वाढतो.
आरोग्य तज्ज्ञांनी ‘लॅपटॉप हाई सिंड्रोम’बाबतही इशारा दिला आहे. मांडीवर लॅपटॉप ठेवून सतत काम केल्यास त्वचेचे तापमान वाढते आणि त्वचेवर लालसर किंवा काळपट डाग दिसू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये त्वचेच्या गंभीर आजारांचा धोका देखील वाढू शकतो. पुरुषांमध्ये प्रजनन क्षमतेवरही परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
अनेकदा लोक लॅपटॉप वापरताना आपण चेहऱ्याला, डोळ्यांना किंवा तोंडाला स्पर्श करतो, ज्यामुळे इन्फेक्शन होण्याचा धोका वाढतो. संवेदनशील त्वचा असलेल्या लोकांना खाज सुटणे, ॲलर्जी किंवा त्वचेच्या इतर समस्यांचाही अनुभव येऊ शकतो. त्यामुळे, लॅपटॉप वापरल्यानंतर हात स्वच्छ धुणे महत्त्वाचे मानले जाते.
अनेक तास सतत लॅपटॉपच्या स्क्रीनकडे टक लावून पाहिल्याने डोळ्यांवर अतिरिक्त ताण येतो. यामुळे डोळ्यांमध्ये कोरडेपणा, जळजळ, खाज, लालसरपणा आणि अंधुक दिसणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. स्क्रीनच्या प्रखर प्रकाशामुळे आणि सतत लक्ष केंद्रित करण्यामुळे डोळ्यांचे स्नायू थकतात. या समस्याला डिजिटल आय स्ट्रेन किंवा कॉम्प्युटर व्हिजन सिंड्रोम म्हणतात. वेळेवर लक्ष न दिल्यास डोकेदुखी आणि एकाग्रतेचा अभाव यांसारख्या समस्या देखील उद्भवू शकतात.
लॅपटॉपवर काम करताना बहुतेक लोक वाकून बसतात, ज्यामुळे मान आणि पाठीवर अतिरिक्त दाब येतो. बराच वेळ चुकीच्या स्थितीत बसल्याने मान आखडणे, खांदेदुखी आणि पाठदुखी यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. हे सतत केल्याने पाठीच्या कण्याच्या नैसर्गिक संतुलनावरही परिणाम होऊ शकतो. वर्क फ्रॉम होम करणाऱ्या लोकांमध्ये ही समस्या झपाट्याने वाढली आहे, कारण अनेकदा एकाच स्थितीत बसून राहतात.
लॅपटॉप आणि इतर डिजिटल स्क्रीनमधून उत्सर्जित होणारा निळा प्रकाश शरीराच्या नैसर्गिक झोपेच्या चक्रावर परिणाम करू शकतो. रात्री उशिरा लॅपटॉप वापरल्याने मेलाटोनिन या हार्मोनचे उत्पादन कमी होऊ शकते, जो चांगल्या झोपेसाठी आवश्यक असतो. यामुळे झोप न लागणे, वारंवार जाग येणे आणि सकाळी थकल्यासारखे वाटणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. दीर्घकाळ अपुऱ्या झोपेचा परिणाम मानसिक आणि शारीरिक आरोग्यावर होऊ शकतो.
आजच्या काळात सतत ऑनलाइन राहणे आणि तासनतास स्क्रीनवर काम करणे हे मानसिक आरोग्यासाठी देखील हानिकारक आहे. सततचे ईमेल चेक करणे, ऑनलाइन मीटिंग, सोशल मीडियाचा वापर आणि कामाचा अतिरिक्त ताण यामुळे तणाव आणि चिंता वाढू शकते. स्क्रीनसमोर जास्त वेळ घालवल्याने मानसिक थकवा, चिडचिड आणि लक्ष केंद्रित करण्यात अडचण देखील येऊ शकते.
