फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
महाराष्ट्र राज्यातील गोवंशाचे संवर्धन करण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या महाराष्ट्र गोसेवा आयोगाच्या www.mahagosevaayog.org या नवीन संकेतस्थळाचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते दि. 17 डिसेंबर 2024 रोजी नागपूर येथील विधानभवनातील समिती सभागृहामध्ये अनावरण करण्यात आले. राज्यामध्ये देशी गोवंशाचे संवर्धन, संरक्षण व कल्याण करण्यासाठी आणि त्यासाठी कार्यरत असणाऱ्या संस्थांचे पर्यवेक्षण करण्यासाठी, गोसेवा आयोगाची स्थापना करण्यात आली आहे.
‘या’ माध्यमातून गायींच्या संवर्धनाचे काम
राज्यात 1 कोटी 39 लाख गोवंश असून त्यामध्ये 13 लाख देशी गायी असल्याची माहिती अध्यक्ष शेखर मुंदडा यांनी दिली. ‘गो टेन’ अंतर्गत गो संगोपन, गो संवर्धन, गो संरक्षण, गोमय मुल्यवर्धन, गोशाळा, गोरक्षक, गोपालक, गो आधारीत शेती, गो साक्षरता आणि गो पर्यटन या माध्यमातून गायींच्या संवर्धनाचे काम करण्यात येत आहे. राज्यात देशी गायींसाठी विशेष दुग्धशाळा (डेअरी) निर्माण करण्यात येतील, असेही मुंदडा यांनी सांगितले.
संकेतस्थळाच्या माध्यमातून सार्वजनिक करण्यात आलेली माहिती
आयोगामार्फत देशी गोवंशाचे संवर्धन, संरक्षण व कल्याण करणे व त्यासाठी कार्यरत असणाऱ्या संस्थांचे पर्यवेक्षण केले जात आहे. गोशाळा, गोसदन, पांजरपोळ व गोवंश संस्थांची नोंदणी, गोवर्धन गोवंश सेवा केन्द्र योजना व इतर योजना अंतर्भुत करणे व त्याची अंमलबजावणी करणे, पशुआरोग्य सेवांचे प्रचालन करणे, दुर्बल, वयस्क व रोगग्रस्त पशुंचे व्यवस्थापन, काळजी व उपचार यांची सुनिश्चिती, पशुंची काळजी घेणाऱ्या व्यक्तींचे प्रशिक्षण आणि जनजागृती केली जात असून त्याबाबतची माहिती संकेतस्थळाच्या माध्यमातून सार्वजनिक करण्यात आली आहे. सर्वसामान्य जनता आणि गोवंश संवर्धन करणाऱ्या संस्थांसाठी या संकेतस्थळाच्या माध्यमातून एका क्लिकवर माहिती उपलब्ध करून दिली आहे.
संकेतस्थळाच्या अनावरण प्रसंगी राज्याच्या मुख्य सचिव सुजाता सौनिक, गोसेवा आयोगाचे सदस्य सर्वश्री संजय भोसले, डॉ. नितीन मार्कंडेय, उद्धव नेरकर, सुनील सूर्यवंशी, सनत कुमार गुप्ता, दीपक भगत आदी उपस्थित होते.
गोमाता राज्यमाता
मागील राज्य सरकारकडून सप्टेबंरमध्ये गायीला राज्यमाता म्हणून घोषित केले होते. या निर्णयासंबंधी राज्य सरकारने अधिकृत आदेशही काढला आहे. गायीला राज्यमाता म्हणून घोषित करणारे महाराष्ट्र हे देशातील दुसरे राज्य ठरले आहे. त्या अगोदर उत्तराखंड राज्याने गायीला राज्यमाता घोषित केले होते. सरकारकडून म्हटले गेले होते की, देशी गायींचे भारतीय संस्कृतीमध्ये वैदिक काळापासून असलेले स्थान, देशी गायींच्या दुधाची मानवी आहारामधील उपयुक्तता, आयुर्वेद चिकित्सा पध्दती, पंचगव्य उपचार पध्दती तसेच देशी गायींच्या शेण व गोमुत्राचे सेंद्रिय शेती पध्दतीमध्ये असलेले महत्वपूर्ण स्थान विचारात घेऊन देशी गायींना यापुढे “राज्यमाता- गोमाता” म्हणून घोषीत करण्यास मान्यता देण्यात आली.
