आशियातील सर्वात मोठ्या वटवृक्षाखाली वटपौर्णिमेचा भक्तिमय सोहळा, कोयना विभागातील ग्रामीण भागात महिलांनी जपली परंपरा
पाचगणी : भारतीय संस्कृतीत वटपौर्णिमेला विशेष धार्मिक, सांस्कृतिक आणि कौटुंबिक महत्त्व आहे. पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, अखंड सौभाग्यासाठी तसेच जन्मोजन्मी हाच पती लाभावा या श्रद्धेतून विवाहित महिला वटवृक्षाची पूजा करतात. हीच परंपरा आणि श्रद्धेची अनोखी अनुभूती रविवारी सातारा जिल्ह्यातील जावळी तालुक्यात पाहायला मिळाली. आशिया खंडातील सर्वात मोठा मानला जाणारा वडाचे म्हसवे येथील भव्य वटवृक्ष तसेच कोयना विभागातील दुर्गम डोंगराळ परिसरातील फुरुस गाव येथे वटपौर्णिमा मोठ्या उत्साहात आणि भक्तिमय वातावरणात साजरी करण्यात आली.
वडाचे म्हसवे येथील ऐतिहासिक वटवृक्ष परिसर पहाटेपासूनच भाविकांनी गजबजून गेला होता. परिसरातील तसेच विविध भागांतून आलेल्या महिलांनी पारंपरिक वेशभूषेत पूजा साहित्य, नैवेद्य आणि श्रद्धेचा दोरा घेऊन वटवृक्ष परिसरात हजेरी लावली. वटवृक्षाला भारतीय संस्कृतीत दीर्घायुष्य, स्थैर्य आणि अखंड सौभाग्याचे प्रतीक मानले जाते. त्यामुळे महिलांनी वडाच्या झाडाची विधिवत पूजा करत पारंपरिक पद्धतीने सात फेरे मारले.
पूजा करताना महिलांनी आपल्या पतीच्या उत्तम आरोग्यासाठी, दीर्घायुष्यासाठी आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी मनोभावे प्रार्थना केली. अनेक महिलांनी ‘हेच कुटुंब पुन्हा पुन्हा लाभावे’ तसेच संसारातील आनंद आणि एकोप्याचे नाते कायम राहावे, अशी भावना व्यक्त केली. वडाच्या झाडाला नैवेद्य अर्पण करून श्रद्धेचा धागा बांधत महिलांनी आपल्या संस्कृतीशी असलेले नाते अधिक दृढ केल्याचे चित्र पाहायला मिळाले.
दुसरीकडे उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्या कोयना विभागातील ग्रामीण, दुर्गम आणि डोंगराळ भागातही वटपौर्णिमेचा उत्सव पारंपरिक पद्धतीने साजरा करण्यात आला. जावळी तालुक्यातील फुरुस गावात महिलांनी मोठ्या संख्येने एकत्र येत वटवृक्षाची पूजा केली. ग्रामीण भागात आजही जुन्या परंपरा आणि संस्कार जपले जात असल्याचे या उत्सवातून स्पष्ट झाले.
फुरुस गावातील महिलांनीही वटवृक्षाभोवती सात प्रदक्षिणा घालत आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्याची आणि अखंड सौभाग्याची प्रार्थना केली. गावातील वातावरण भक्तिमय झाले होते. महिलांच्या सहभागामुळे सामाजिक एकोप्याचे आणि सांस्कृतिक वारशाचे दर्शन घडले.
निसर्ग, श्रद्धा आणि परंपरा यांचा सुंदर संगम अनुभवायला मिळालेल्या या वटपौर्णिमा उत्सवाने ग्रामीण भागातील सांस्कृतिक जीवनाची समृद्ध परंपरा पुन्हा अधोरेखित केली. आधुनिकतेच्या काळातही भारतीय संस्कृतीतील धार्मिक परंपरा आणि कौटुंबिक मूल्ये टिकून असल्याचे चित्र या उत्सवातून स्पष्ट झाले.






