गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य - x अकाउंट)
दलाई लामा आज त्यांचा ९० वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. ते बौद्ध धर्माचे अनुयायी आणि १४ वे दलाई लामा आहेत. वयाच्या ५ व्या वर्षी त्यांना दलाई लामा घोषित करण्यात आले. चीनने तिबेटवर ताबा मिळवल्यानंतर त्यांनी आपला देश सोडून भारतात आश्रय घेतला. येथे ते हिमाचल प्रदेशातील धर्मशाळा येथे स्थायिक झाले, या ठिकाणाला छोटा तिबेट असेही म्हणतात. त्यांचे जीवन कधीच सोपे नव्हते. त्यांनी नेहमीच काही नवीन वळणे पाहिली आहेत, जी त्यांच्या संघर्षांना प्रतिबिंबित करतात. लहानपणापासूनच मोठे निर्णय घेणे, जे केवळ स्वतःसाठीच नव्हे तर सामाजिक दृष्टिकोनानुसार देखील योग्य असणे आवश्यक होते. त्यांचे जीवन प्रेरणास्रोत आहे. त्यांच्या जीवनावर बनवलेल्या चित्रपटांबद्दल आपण आता जाणून घेणार आहोत.
‘हे’ आहेत दलाई लामा यांच्या जीवनावर आधारित चित्रपट
कुंदुन
हा चित्रपट १९९७ मध्ये प्रदर्शित झाला होता. त्याचे दिग्दर्शन मार्टिन स्कॉर्सेसी यांनी केले होते. दलाई लामा यांच्यावरील हा चित्रपट त्यांच्या चरित्रावर आधारित आहे, जो १४ व्या दलाई लामा यांच्या बालपणापासून ते १९५९ मध्ये भारतात निर्वासित होईपर्यंतच्या कथेवर आधारित आहे. तिबेटची संस्कृती, चिनी आक्रमण आणि दलाई लामांचा आध्यात्मिक प्रवास देखील या चित्रपटात सुंदरपणे चित्रित करण्यात आला आहे. या चित्रपटात अनेक तिबेटी कलाकारांनीही काम केले आहे.
सेव्हन इयर ऑफ तिबेट
जीन-जॅक अ‍ॅनॉड दिग्दर्शित हा चित्रपट ऑस्ट्रियन गिर्यारोहक हेनरिक हॅररच्या खऱ्या कथेवर आधारित आहे. हा चित्रपट त्यांनी तिबेटमध्ये घालवलेल्या वेळेबद्दल सांगतो. या चित्रपटात दलाई लामा गिर्यारोहकाच्या मित्राच्या भूमिकेत दाखवले आहेत. या चित्रपटात तिबेटची संस्कृती आणि दलाई लामा यांचे सुरुवातीचे जीवन देखील दाखवले आहे.
10 Questions for the Dalai Lama
२००६ मध्ये आलेला हा चित्रपट रिकी रे यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनवण्यात आला होता. हा एक माहितीपट आधारित चित्रपट आहे, ज्यामध्ये दलाई लामा यांची भेट होते आणि त्यांच्या जीवनाशी संबंधित १० गहन प्रश्नांची उत्तरे त्यांच्याकडून मागितली जातात. या चित्रपटात त्यांना विचारण्यात आलेले काही प्रश्न खालीलप्रमाणे आहेत – जगात शांतता कशी स्थापित होईल? अहिंसेचा मार्ग स्वीकारण्यासाठी वैयक्तिक आणि सामाजिक प्रयत्न काय आहेत?, आणि गरीब लोक श्रीमंतांपेक्षा आनंदी का आहेत?
पराग त्यागी पुन्हा एकदा शेफालीच्या आठवणीत झाला भावुक; म्हणाला ‘तुझा जन्म होताच मी तुला…’
द सन बिहाइंड द क्लाउड
चीनने तिबेटवर केलेल्या कब्ज्यावर आधारित हा चित्रपट आध्यात्मिक नेते दलाई लामा यांच्या दृष्टिकोनातून दाखवण्यात आला आहे. या चित्रपटात त्या काळातील संघर्ष आणि तिबेटच्या स्वातंत्र्यापासून ते राजकारणात दलाई लामांना येणाऱ्या गुंतागुंतीच्या परिस्थितीपर्यंत अनेक पैलू दाखवण्यात आले आहेत. हा चित्रपट २००९ मध्ये प्रदर्शित झाला.
दलाई लामा रेनीसेंस
२००७ मध्ये प्रदर्शित झालेला हा चित्रपट ४० बुद्धिजीवी आणि नवोन्मेषकांच्या दलाई लामांसोबतच्या विचारशील बैठकीच्या कथेवर आधारित आहे. हा चित्रपट हॅरिसन फोर्ड यांनी दिग्दर्शित केला आहे. चित्रपटाची थीम जागतिक समस्या आणि त्यांचे निराकरण यावर आधारित आहे.
