गुरुवार, 5 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- गुगल
मुंबईच्या प्रभादेवी परिसरात वसलेले श्री दत्त मंदिर हे केवळ एक धार्मिक स्थळ नसून जवळपास शतकभराची परंपरा जपणारे श्रद्धेचे केंद्र आहे. १९३० साली उभारण्यात आलेल्या या मंदिराने असंख्य भाविकांच्या भक्तीचा आणि विश्वासाचा वारसा जपला आहे. शांत, सात्त्विक वातावरण आणि श्री दत्तात्रेयांची मनमोहक संगमरवरी मूर्ती यांमुळे हे मंदिर मुंबईतील प्रमुख दत्त मंदिरांपैकी एक मानले जाते.
प्रभादेवी परिसरातील हे मंदिर वरळी गोपचार व भोये संस्थानच्या अखत्यारीत आहे. सन १९३० मध्ये मधुसूदन दामोदर रावते यांनी येथे श्री दत्तात्रेयांच्या मूर्तीची प्राणप्रतिष्ठा केली. आज त्यांच्या तिसऱ्या पिढीकडून मंदिराची देखभाल आणि व्यवस्थापन केले जात आहे. जवळपास ९५ वर्षांहून अधिक काळ हे मंदिर अखंडपणे भक्तांची सेवा करत आहे.
या मंदिराचे प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे श्री दत्तात्रेयांची सुंदर संगमरवरी मूर्ती. मूर्तीमागे केलेले नाजूक चांदीचे नक्षीकाम मंदिराच्या सौंदर्यात अधिक भर घालते. गाभाऱ्यात प्रवेश करताच भक्तांना शांतता, भक्तिभाव आणि आध्यात्मिक ऊर्जा यांचा अनुभव येतो. विविध क्षेत्रांतील मान्यवर, सामाजिक कार्यकर्ते तसेच अनेक राजकीय नेतेही येथे दर्शनासाठी येत असतात.
पूर्वी या ठिकाणी लहान आकाराच्या मूर्ती होत्या. सन २००३ मध्ये मंदिराचा जीर्णोद्धार करण्यात आला. त्यावेळी मोठ्या आणि अधिक आकर्षक मूर्तींची प्रतिष्ठापना करण्यात आली. तसेच भाविकांच्या स्वेच्छा देणगीतून मंदिरात संगमरवरी फरशी बसविण्यात आली आणि परिसराचे सुशोभीकरण करण्यात आले. मंदिराच्या विकासामागे भाविकांच्या योगदानाचा मोठा वाटा आहे.
श्री दत्तात्रेयांच्या मुख्य गाभाऱ्याशिवाय मंदिरात इतर अनेक देवतांचीही प्रतिष्ठापना करण्यात आली आहे.
गाभाऱ्याच्या उजव्या बाजूस श्री गणपती, डाव्या बाजूस श्री मारुती, श्री लक्ष्मीनारायण
शीतला माता, शिव-पार्वती यामुळे एका ठिकाणी अनेक देवतांचे दर्शन घेण्याची संधी भाविकांना मिळते.
हे मंदिर वर्षभर विविध धार्मिक आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांनी गजबजलेले असते.
दत्त जयंती हा मंदिरातील सर्वात मोठा उत्सव मानला जातो. या दिवशी पहाटे श्री दत्तात्रेयांच्या मूर्तीवर अभिषेक केला जातो. दिवसभर धार्मिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. सायंकाळी कीर्तन, भजन आणि महाप्रसादाचा कार्यक्रम होतो. या उत्सवाला मोठ्या संख्येने भाविक उपस्थित राहतात.
गुरुपौर्णिमेलाही विशेष पूजा, अभिषेक, भजन आणि कीर्तनाचे आयोजन केले जाते. दत्तसंप्रदायात गुरुतत्त्वाला विशेष महत्त्व असल्याने हा दिवस मोठ्या भक्तिभावाने साजरा केला जातो.
मंदिरात नियमित धार्मिक कार्यक्रमही आयोजित केले जातात. या उपक्रमांमुळे मंदिर हे केवळ पूजेचे स्थान न राहता सामाजिक आणि सांस्कृतिक केंद्र म्हणूनही कार्यरत आहे.
मुंबईसारख्या महानगरात वेगवान जीवनशैलीमध्येही प्रभादेवीतील श्री दत्त मंदिर अनेकांना मानसिक शांतता, श्रद्धा आणि आध्यात्मिक समाधान देत आहे. जवळपास शतकभराची परंपरा लाभलेल्या या मंदिराने भक्ती, संस्कार आणि सामाजिक बांधिलकी यांचा सुंदर संगम घडविला आहे. मंदिराच्या जतनासाठी भाविकांसोबत शासनानेही पुढाकार घेतल्यास हा अमूल्य धार्मिक वारसा पुढील अनेक पिढ्यांसाठी अधिक भक्कमपणे जपला जाईल.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: प्रभादेवीतील श्री दत्त मंदिराची स्थापना सन १९३० मध्ये करण्यात आली.
Ans: मंदिरातील श्री दत्तात्रेयांची आकर्षक संगमरवरी मूर्ती आणि तिच्यामागील चांदीचे नक्षीकाम हे प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.
Ans: येथे श्री गणपती, श्री मारुती, श्री लक्ष्मीनारायण, शीतला माता तसेच शिव-पार्वती यांच्या मूर्तींचीही प्रतिष्ठापना करण्यात आली आहे.
