शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
सप्तश्रृंगी देवी (वणी, नाशिक) ही महाराष्ट्रातील साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक ‘अर्धपीठ’ असलेली स्वयंभू माता आहे. सह्याद्रीच्या सात शिखरांवर वसलेले हे जागृत दैवत १८ हातांची महिषासुर मर्दिनी म्हणून प्रसिद्ध आहे. सप्तश्रृंगी देवीचा महिमा आणि कथा सविस्तर जाणून घेऊया.
साडेतीन शक्तीपीठांपैकी एक शक्तीपीठ म्हणजेच सप्तश्रृंगी देवीच मंदिर. महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यात वणी जवळील डोंगरावरती सप्तश्रृंगी देवीच मंदिर आहे. सात उंच डोंगराच्या मध्ये हे मंदिर असल्यामुळे देवीला सप्तश्रृंगी माता असे नाव पडले. सप्त म्हणजे सात आणि श्रृंग म्हणजे डोंगराची शिखरे. देवीची मूर्ती 8 फूट उंच असून ही डोंगराच्या खोड्यात कोरलेली आहे. देवीच्या 18 हातामध्ये त्रिशूळ, चक्र, तलवार, धनुष्यबाण अशी अनेक शस्त्र आहेत. या देवीला कुंकू आणि साडी अर्पण करण्याची प्रथा आहे.
एकदा पृथ्वीवरती राक्षसांचा अत्याचार खूप वाढला होता. महिषासूर आणि इतर राक्षसांनी देव, ऋषी आणि सामान्य लोकांना त्रास देणं सुरू केलं. त्यांच्या या अत्याचारामुळे सर्वच देवता चिंतेत पडल्या. तेव्हा देवांनी आदिशक्तीची प्रार्थना केली. देवकांच्या तेजापासून एक दिव्य शक्ती प्रकट झाली ती म्हणजे देवी दुर्गा. देवीने भयंकर आणि तेजस्वी रूप धारण केलं तिच्या 18 हातामध्ये विविध शस्त्र होती. त्रिशूळ, चक्र, तलवार, धनुष्यबाण अशी अनेक अस्त्रे. देवीने राक्षसांवरती प्रचंड आक्रमण केलं. महिषासूर आणि इतर राक्षसांची तिचे भयंकर युद्ध झाले. अनेक दिवस चाललेल्या या युद्धानंतर देवीने राक्षसांचा पराभव केला आणि पृथ्वीला त्यांच्या अत्याचारातून मुक्त केले.
युद्ध संपल्यानंतर देवी एका उंच पर्वतावर येऊन स्थिरावली. सात उंच शिखरांनी वेढलेल्या त्या पर्वतावरती देवीचं तेजस्वी रुप प्रकट झालं. या पर्वताला सप्तश्रृंग पर्वत असं नाव पडलं आणि तेथील देवी सप्तश्रृंगी माता म्हणून प्रसिद्ध झाली. तेव्हापासून सप्तश्रृंगी माता भक्ताचं रक्षण करते, त्यांच्या संकटांचा नाश करते आणि मनापासून प्रार्थना करणाऱ्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करते, अशी ही श्रद्धा लोकांमध्ये आहे त्यामुळे आजही हजारो भक्त त्या पर्वतावर जाऊन मातेचं दर्शन घेतात आणि तिची मनोभावे पूजा करतात. सप्तश्रृंगी माता ही भक्तांना शक्ती, धैर्य आणि संरक्षण देणारी देवी मानली जाते. त्यामुळे महाराष्ट्रातील लाखो लोकांची तिच्यावरती अढळ अशी श्रद्धा आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: सप्तश्रृंगी देवी ही देवी दुर्गेचे एक शक्तिरूप मानले जाते. महाराष्ट्रातील नाशिक जिल्ह्यातील सप्तश्रृंगगडावर तिचे प्रसिद्ध मंदिर आहे. देवीला अठरा हात असून प्रत्येक हातात वेगवेगळी अस्त्रे आहेत, ज्यामुळे ती शक्ती आणि संरक्षणाचे प्रतीक मानली जाते.
Ans: पौराणिक कथेनुसार, सतीदेवीच्या शरीराचे काही अवयव पृथ्वीवर विविध ठिकाणी पडले. त्या ठिकाणांना शक्तिपीठ म्हणतात. सप्तश्रृंगगडावर देवीचे एक पवित्र स्थान असल्यामुळे ते शक्तिपीठ मानले जाते.
Ans: भाविकांच्या श्रद्धेनुसार, देवी सप्तश्रृंगी भक्तांच्या संकटांचे निवारण करते आणि त्यांना धैर्य, यश व समृद्धी प्रदान करते. त्यामुळे अनेक लोक मनोकामना पूर्ण झाल्यानंतर देवीचे दर्शन घेण्यासाठी येथे येतात.
