रविवार, 12 जुलै 2026
World Paper Bag Day : तुमच्या एका छोट्या सवयीमुळे वाचू शकतो पृथ्वीचा जीव; जाणून घ्या 'या' खास दिवसाचे महत्त्व ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
World Paper Bag Day 12 July 2026 : आजच्या आधुनिक आणि गतिमान युगात आपण आपल्या सोयीसाठी प्लास्टिकचा वापर इतका वाढवला आहे की, नकळतपणे आपण आपल्याच निसर्गाचा गळा घोटत आहोत. बाजारात गेल्यानंतर मिळणारी ती अगदी हलकी प्लास्टिकची पिशवी आपल्या हातामध्ये अवघ्या काही मिनिटांसाठी असते, परंतु तीच पिशवी कचऱ्यात गेल्यानंतर शेकडो वर्षे पृथ्वीवर तशीच राहते आणि आपल्या मातीला, पाण्याला आणि मुक्या प्राण्यांना विषारी बनवते. प्लास्टिकच्या या वाढत्या धोक्यापासून पृथ्वीचे रक्षण करण्यासाठी आणि लोकांना पर्यावरणपूरक पर्यायांची ओळख करून देण्यासाठी दरवर्षी १२ जुलै रोजी जगभरात ‘जागतिक कागदी पिशवी दिन’ (World Paper Bag Day) साजरा केला जातो. हा दिवस आपल्याला आठवण करून देतो की आपल्या दैनंदिन जीवनातील एक छोटीशी सवय देखील पर्यावरणात किती मोठा सकारात्मक बदल घडवून आणू शकते.
कागदी पिशव्या वापरण्याचा ट्रेंड अलिकडच्या वर्षांत खूप वेगाने वाढला आहे. आज शॉपिंग मॉल्स, मोठे ब्रँडेड कपड्यांचे शोरूम, किराणा दुकाने आणि अगदी भाजी मार्केटमध्येही कागदी पिशव्या मोठ्या प्रमाणावर पाहायला मिळत आहेत. कागदाचा वापर करणे म्हणजे केवळ फॅशन किंवा स्टेटस सिम्बॉल नाही, तर ती आजच्या काळाची सर्वात मोठी गरज बनली आहे. १२ जुलै हा दिवस जगभरातील पर्यावरणप्रेमी, सामाजिक संस्था आणि सजग नागरिकांसाठी एक चळवळ बनला असून, या दिवशी प्लास्टिक मुक्तीचा संकल्प केला जातो.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Indian Army: ‘काश्मीरच्या प्रत्येक स्मशानभूमीत पाकिस्तानी दहशतवादी दफन’; हिजबुल कमांडरच्या VIDEO’ने वाढवले आंतरराष्ट्रीय दडपण
कागदी पिशव्या का आहेत पर्यावरणासाठी सर्वोत्तम पर्याय?
कागदी पिशव्यांचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे त्या ‘जैवविघटनशील’ (Biodegradable) असतात. म्हणजेच, जर त्या कचऱ्यात किंवा मातीत टाकल्या गेल्या, तर त्या काही आठवड्यांतच नैसर्गिकरित्या विघटित होतात आणि मातीमध्ये मिसळून जातात. यामुळे मातीची सुपीकता नष्ट होत नाही. याव्यतिरिक्त, कागदी पिशव्यांचा वापर केल्यानंतर त्यांचा अतिशय सोप्या पद्धतीने पुनर्वापर (Recycle) करता येतो. आपण घरात असलेल्या जुन्या वर्तमानपत्रांपासून, मासिकांपासून किंवा टाकाऊ कागदांपासून स्वतःच्या हाताने अतिशय सुंदर आणि मजबूत पिशव्या तयार करू शकतो.
दुसरीकडे, प्लास्टिक पिशव्यांचा पुनर्वापर करणे अत्यंत कठीण आणि खर्चिक असते. जेव्हा प्लास्टिक कचरा जाळला जातो, तेव्हा त्यातून निघणारा विषारी वायू हवेमध्ये पसरून श्वसनाचे गंभीर आजार निर्माण करतो. तसेच, दरवर्षी लाखो टन प्लास्टिक कचरा समुद्रात जात असल्यामुळे समुद्री जीवसृष्टी धोक्यात आली आहे. कित्येक गायी आणि इतर प्राणी कचऱ्यातील प्लास्टिक खाल्ल्यामुळे मृत्यूमुखी पडतात. या सर्व भयानक समस्यांवर ‘कागदी पिशवी’ हा एक अत्यंत सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Nuclear: 14-कलमी शांतता कराराच्या चिंधड्या उडवत इराणचे अणु ठिकाणांवर गुप्त मिशन; सॅटेलाइट इमेजेसने सत्य आले समोर
जागतिक कागदी पिशवी दिनाचे औचित्य साधून देशभरातील विविध शाळा, महाविद्यालये आणि सामाजिक संस्थांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर जागरूकता मोहिमा राबवल्या जातात. विद्यार्थ्यांमध्ये लहानपणापासूनच पर्यावरण रक्षणाची सवय लागावी, यासाठी शाळांमध्ये कागदी पिशव्या बनवण्याच्या कार्यशाळा (Workshops) घेतल्या जातात. जुन्या वर्तमानपत्रांपासून आकर्षक पिशव्या कशा बनवायच्या, याचे प्रात्यक्षिक मुलांना दिले जाते. याशिवाय चित्रकला स्पर्धा, वक्तृत्व स्पर्धा आणि शहरांमध्ये जनजागृती रॅली काढून लोकांना प्लास्टिकचा वापर पूर्णपणे बंद करण्याचे आवाहन केले जाते.
हा दिवस आपल्याला केवळ संदेश देत नाही, तर कृती करण्याची प्रेरणा देतो. जर आपण बाजारात जाताना स्वतःसोबत कापडी किंवा कागदी पिशवी घेऊन गेलो, तर आपण दुकानदाराकडून प्लास्टिक पिशवी घेण्याचे टाळू शकतो. आपला हा एक छोटासा नकार पृथ्वीला एका मोठ्या विनाशापासून वाचवू शकतो. चला तर मग, या जागतिक कागदी पिशवी दिनानिमित्त आपण सर्वजण मिळून एक प्रतिज्ञा करूया की, प्लास्टिकचा वापर कमीत कमी करूया आणि कागदी व कापडी पिशव्यांचा वापर वाढवून आपल्या सुंदर वसुंधरेला हिरवेगार आणि सुरक्षित ठेवूया.
