बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
Iran Leadership : अमेरिका-इस्रायलला झटका! अखेर खामेनेईंचा मुलगा मोजतबा खामेनेई ठरले इराणचे नवे सुप्रीम लीडर
Iran Leadership : खामेनेईंचा अंत! मृत्यूनंतर मुलगा बनला नवा ‘सुप्रीम लीडर’? देशाची कमान घेतली हाती
इराण (Iran) इंटरनॅशनलने दिलेल्या वृत्तानुसार,सर्वोच्च नेत्याची निवड 80 सदस्यसीय तज्ज्ञांच्या समितचीने केली आहे. परंतु यामुळे वंशपरंपरावाद निर्माण झाला आहे.
मोजतबा खामेनेई (वय 56) यांचे दुसरे मोठे सुपूत्र आहेत. त्यांनी धार्मिक शिक्षण घेतले असून त्यांना हुज्जतुल-इस्लाम ही उपाधी देण्यात आली आहे. तसेच त्यांना बैत-ए-रहबरी या सर्वोच्च नेत्याच्या कार्यालयीन कामकाजात त्यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली होती. गेल्या अनेक वर्षांपासून मोजतबा यांनी पडद्यामागून इराणची सुत्रे संभाळली आहेत.
त्यांनी सरकारचे अनेक महत्त्वाचे कुटनीतिक निर्णय घेतले आहे. मोजतबा यांनी इराण-इराक युद्धात सैन्यात सेवा बजावली होती. त्यांचे इराणच्या रिव्होल्यूशनरी गार्ड्ससोबत अत्यंत जवळचे संबंध मानले जातात. तसेच खामेनेई यांचा देखील त्यांचा मुलगा मोजताबावर विश्वास होता. यामुळे मोजतबा खामेनेई यांनी देशाची सुत्रे तात्पुरती हाती घेतली आहे. परंतु त्यांच्या इराणच्या सुप्रीम लीडर बनण्याची शक्यता अधिक आहे.
सध्या मोजतबा खामेनेई यांच्या सर्वोच्च नेता म्हणून नियुक्तीने जगभरात खळबळ उडाली आहे. तसेच हा निर्णय इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) दबावाखाली घेण्यात आला असल्याचे म्हटले जात आहे. IRGC ने मोजतबा यांची सर्वोच्च नेता म्हणून निवडीसाठी धर्मगुरूंवर दबाव टाकल्याचा आरोप आहे. 2013 मध्ये या IRGC ला अमेरिकेने दहशतवादी संघटना म्हणून घोषित केले होते. अली खामेनेई यांच्या काळाता या संघटनेने राजकारण, लष्कर आणि अर्थव्यवस्थेत मोठा प्रभाव वाढवला आहे.
दरम्यान मोजतबा यांच्या सुप्रीम लीडर म्हणून नियुक्तीने जगभरात खळबळ उडाली आहे. तसेच हा इस्रायल अमेरिकेला मोठा धक्का मानला जात आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) इराणमध्ये खामेनेईंची सत्ता उलथवून टाकण्याचा प्रयत्न करत होते. मात्र त्यांचे हे प्रयत्न अपयशी ठरताना दिसत आहे. सध्या प्रश्न पडला आहे की, इराणचे नवे सर्वोच्च नेते मोजतबा खामेनेई यांच्या नेतृत्वाखाली देशात स्थिरता निर्माण होते का? मोजतबा आपल्या वडिलांच्या हत्येचा बदला घेणार की अमेरिकेशी हातमिळवणी करुन शांतता प्रस्थापित करणार अशा चर्चा सध्या सुरु आहेत.
Ans: मोजतबा खामेनेई हे इराणचे माजी सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनेई यांचे धाकटे सुपूत्र आहेत.
Ans: मोजतबा खामेनेई यांची नियुक्ती इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सच्या दबावाखाली झाली असल्याचा वाद सुरु आहे. तसेच या वादामुळे वंशपरंपरागत नेतृत्वाचा मुद्दा उपस्थित केला जात आहे.
Ans: देशातील बेरोजगारी, महागाई, वाढते आर्थिक निर्बंध आणि अमेरिका-इस्रायल तणावात देशात स्थिरता निर्माण करण्याचे आव्हान इराणच्या नव्या सुप्रीम लीडर समोर आहे.
