'जेव्हा शिवाजी महाराज ज्यूंसारख्या शत्रूंनी वेढले होते...', इस्रायल छत्रपती शिवाजी महाराजांचा पुतळा का उभारत आहे? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Chhatrapati Shivaji Maharaj statue in Israel : जेव्हा आंतरराष्ट्रीय राजकारणातून अशी बातमी समोर येते की पश्चिम आशियातील बलाढ्य देश असलेला इस्रायल आपल्या भूमीवर भारताचे आराध्य दैवत छत्रपती शिवाजी महाराज (Chhatrapati Shivaji Maharaj) यांचा भव्य पुतळा उभारणार आहे, तेव्हा अनेकांच्या भुवया उंचावतात. प्रश्न पडतो की, हजारो किलोमीटर दूर असलेल्या ज्यू धर्मीयांच्या देशाचा आणि महाराष्ट्राच्या मातीत हिंदवी स्वराज्य स्थापन करणाऱ्या एका मराठा योद्ध्याचा काय संबंध असू शकतो? परंतु, इतिहास साक्षी आहे की हे नाते आजचे नसून तब्बल ३५० वर्षे जुने आहे. हा पुतळा केवळ दोन देशांमधील राजनैतिक संबंधांचे प्रतीक नाही, तर तो एका महान राजाच्या सर्वसमावेशक, न्यायप्रिय आणि मानवतावादी दृष्टिकोनाला जागतिक स्तरावर मिळालेली सर्वात मोठी सलामी आहे.
इस्रायल सरकारने घेतलेल्या निर्णयानुसार, इस्रायलमधील एका प्रमुख किनारपट्टीच्या शहरात, म्हणजेच तेल अवीव किंवा हैफा येथे छत्रपती शिवरायांचे हे भव्य स्मारक साकारले जाईल. या शहरांमध्ये भारतीय वंशाचे ज्यू, ज्यांना ‘बेने इस्रायल’ (इस्रायलची मुले) म्हटले जाते, त्यांची मोठी वस्ती आहे. हा तोच समुदाय आहे जो सुमारे दोन हजार वर्षांपूर्वी इस्रायलमधून विस्थापित होऊन, जहाज बुडाल्यामुळे महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टीवर स्थायिक झाला होता. शतकानुशतके हा समाज मराठी संस्कृतीशी इतका एकरूप झाला की ते मराठी भाषा बोलू लागले, मराठी नावे लावू लागले. जगात इतरत्र कुठेही न मिळालेली शांतता आणि आदर या ज्यू बांधवांना महाराष्ट्राच्या मातीत मिळाला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US Veto : महायुद्धापेक्षा भयानक राजकारण! UNSC मध्ये चीन-पाकिस्तानचा डाव उलटवला; महासत्तेने वापरली ‘व्हीटो पॉवर’
इतिहासाची पाने उलटली तर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या दूरदृष्टीचे आणि धर्मनिरपेक्ष धोरणाचे अनेक पुरावे मिळतात. शिवरायांनी जेव्हा अरबी समुद्रावर आपले वर्चस्व निर्माण करण्यासाठी मराठा नौदलाची (Maratha Navy) स्थापना केली, तेव्हा कोकण किनारपट्टीवरील बेने इस्रायल समुदायाच्या तरुणांना त्यात मोठ्या प्रमाणावर सामावून घेतले. समुद्राचे भौगोलिक ज्ञान आणि जहाजे चालवण्याची कला अवगत असल्यामुळे अनेक ज्यू खलाशी आणि अधिकारी मराठा नौदलात उच्च पदांवर पोहोचले. एवढेच नव्हे, तर शिवरायांच्या खाजगी अंगरक्षकांमध्ये (Personal Bodyguards) देखील अत्यंत विश्वासू ज्यू सैनिकांचा समावेश होता.
मुंबईतील नामांकित इतिहासकारांच्या संशोधनानुसार आणि ऐतिहासिक कागदपत्रांच्या आधारे असे स्पष्ट होते की, शिवरायांनी रायगड आणि जवळील किल्ल्यांच्या परिसरात या ज्यू कुटुंबांना सुरक्षितपणे राहण्यासाठी जमिनी दिल्या होत्या. ज्या काळात युरोप आणि मध्य पूर्वेमध्ये ज्यू लोकांचा छळ केला जात होता, त्यांना दुय्यम नागरिक म्हणून वागवले जात होते, त्याच काळात छत्रपतींच्या हिंदवी स्वराज्यात त्यांना समान हक्क, न्याय आणि पूर्ण धार्मिक स्वातंत्र्य मिळाले होते. हीच सुरक्षिततेची भावना आजही इस्रायलमधील भारतीय ज्यूंच्या मनात जिवंत आहे.
बेने इस्रायल समुदायामध्ये एक दंतकथा किंवा मौखिक इतिहास पिढ्यानपिढ्या अभिमानाने सांगितला जातो. एका घनघोर लढाई दरम्यान, जेव्हा छत्रपती शिवाजी महाराज शत्रूच्या वेढ्यात अडकले होते आणि त्यांच्या प्राणावर बेतले होते, तेव्हा एका शूर ज्यू सैनिकाने आपल्या जीवाची बाजी लावली. त्याने अत्यंत चातुर्याने शत्रूला चकवून महाराजांना त्या चक्रव्युहातून सुखरूप बाहेर काढले. या पराक्रमावर खूश होऊन शिवरायांनी त्या सैनिकाचा जाहीर सन्मान केला आणि त्याला मोठी जहागीर बक्षीस म्हणून दिली. हा प्रसंग जरी लिखित कागदपत्रांमध्ये दुर्मिळ असला, तरी या समुदायासाठी ही शिवभक्ती त्यांच्या अस्तित्वाचा आणि अभिमानाचा मुख्य गाभा आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : UAE Iran secret deal : मध्य पूर्वेत अचानक बदलले युद्धाचे चित्र; युएईने इराणला विमानाने पाठवले 3 अब्ज डॉलर्स, वाचा कारण
आजच्या आधुनिक काळात भारत आणि इस्रायलमधील संबंध संरक्षण, कृषी आणि तंत्रज्ञान या क्षेत्रांमुळे खूप मजबूत झाले आहेत. परंतु, या राजनैतिक संबंधांना एक भावनिक आणि ऐतिहासिक जोड देण्याचे काम छत्रपती शिवाजी महाराजांचे विचार करत आहेत. आज इस्रायलच्या प्रगतीमध्ये तिथल्या भारतीय वंशाच्या ज्यू नागरिकांचा मोठा वाटा आहे. त्यांच्यासाठी छत्रपती शिवाजी महाराज हे केवळ एका राज्याचे राजे नसून, त्यांच्या पूर्वजांना जगण्याचे बळ देणारे आणि कठीण काळात पाठीशी उभे राहणारे ‘युगपुरुष’ आहेत. इस्रायलमधील हा पुतळा येणाऱ्या पिढ्यांना सांगत राहील की, भारताची माती आणि शिवरायांचे विचार हे नेहमीच जगातील प्रत्येक पीडित आणि न्यायप्रिय माणसाच्या रक्षणासाठी तत्पर राहिले आहेत.
