शी जिनपिंग यांचा जीव धोक्यात? चीनच्या सर्वोच्च जनरलची चौकशी सुरू, जाणून घ्या नेमकं प्रकरण काय? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Zhang Youxia investigation China military 2026 : चीनमधील (China) कम्युनिस्ट राजवटीच्या पडद्यामागे सध्या एक मोठा ‘रक्तहीन’ रणसंग्राम सुरू आहे. चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग (Xi Jinping) यांनी आपल्या लष्करातील (PLA) सर्वोच्च पदावर असलेल्या आणि त्यांचे सर्वात विश्वासू सहकारी मानल्या जाणाऱ्या जनरल झांग युक्सिया यांच्या चौकशीचे आदेश दिले आहेत. २४ जानेवारी २०२६ रोजी चीनच्या संरक्षण मंत्रालयाने या खळबळजनक कारवाईची अधिकृत पुष्टी केली. यामुळे केवळ चीनमध्येच नव्हे, तर संपूर्ण जगातील संरक्षण वर्तुळात चर्चेला उधाण आले आहे.
७५ वर्षीय झांग युक्सिया हे चीनच्या सामर्थ्यशाली ‘केंद्रीय लष्करी आयोगाचे’ (CMC) उपाध्यक्ष आहेत. जिनपिंग यांच्यानंतर लष्करातील ते दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वात शक्तिशाली अधिकारी आहेत. धक्कादायक म्हणजे, झांग आणि जिनपिंग यांचे वडील एकमेकांचे जवळचे मित्र होते आणि हे दोघेही ‘प्रिंसलिंग्स’ (कम्युनिस्ट नेत्यांची मुले) म्हणून ओळखले जातात. मग अशा ‘जिवलग’ मित्रावर चौकशीची वेळ का आली? असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. लष्करातील भ्रष्टाचाराचा आरोप असला तरी, यामागे जिनपिंग यांच्या सत्तेला असलेला धोका हेच मुख्य कारण असल्याचे मानले जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan Press Freedom: पाकिस्तानात ‘कलम’ बनली गुन्हेगार! प्रेस स्वातंत्र्याची गळचेपी; पत्रकारांविरुद्ध 12,000 खटले दाखल
केवळ झांग युक्सियाच नव्हे, तर ‘जॉइंट स्टाफ डिपार्टमेंट’चे प्रमुख जनरल लिऊ झेनली यांचीही चौकशी सुरू आहे. ऑक्टोबर २०२५ मध्ये दुसऱ्या एका उपाध्यक्षांना (हे वेइडोंग) आधीच पदावरून हटवण्यात आले होते. याचा अर्थ असा की, ज्या लष्करी आयोगाच्या बळावर जिनपिंग तैवानवर ताबा मिळवण्याचे स्वप्न पाहत होते, त्या आयोगाचे युद्धक्षम नेतृत्व आता पूर्णपणे कोलमडले आहे. ‘द न्यूयॉर्क टाईम्स’ने या घटनेला चिनी लष्कराचे “टोटल अॅनिहिलेशन” (पूर्ण नायनाट) असे म्हटले आहे.
Xi Jinping’s so-called “self-revolution” purge has in reality dismantled the CCP military’s command and leadership structures at every level. 2026 will be the weakest year for the CCP’s party army. PLA is paper dragon consisting mainly of generals who got promoted through… pic.twitter.com/hkaJUxLx6Y — Ken Cao-The China Crash Chronicle (@Ken_LoveTW) January 24, 2026
credit – social media and Twitter
२०१२ मध्ये सत्तेवर आल्यापासून शी जिनपिंग यांनी ‘टायगर्स अँड फ्लाईज’ (मोठे आणि छोटे अधिकारी) मोहीम राबवून सुमारे २,००,००० हून अधिक लष्करी आणि सरकारी अधिकाऱ्यांना शिक्षा दिली आहे. १. निष्ठा सुनिश्चित करणे: लष्करात कोणीही जिनपिंग यांच्यापेक्षा मोठे होऊ नये, ही त्यांची रणनीती आहे. २. भ्रष्टाचार निर्मूलन: विशेषतः ‘रॉकेट फोर्स’ (अण्वस्त्र विभाग) मधील भ्रष्टाचाराने जिनपिंग संतापले आहेत. ३. युद्धाची तयारी: जर लष्करी नेतृत्वच भ्रष्ट असेल, तर तैवान किंवा भारतासोबतच्या संभाव्य युद्धात चीनचा पराभव होऊ शकतो, अशी भीती जिनपिंग यांना सतावते आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : China-Taiwan: आशियात युद्धाचा भडका! चीनने तैवानला 6 युद्धनौकांनी घेरले; 18 विमानांची ‘रेड लाईन’मध्ये घुसखोरी, लष्कर हाय अलर्टवर
अनेकांचा असा दावा आहे की, चीनमधील आर्थिक मंदी आणि वाढत्या बेरोजगारीमुळे जनतेत असंतोष आहे. अशा काळात लष्करातील एखादा गट जिनपिंग यांच्याविरुद्ध ‘कूप’ (बंड) करण्याची शक्यता नाकारता येत नाही. म्हणूनच, संशय असलेल्या प्रत्येक बड्या जनरलला पदावरून दूर करून जिनपिंग स्वतःचे संरक्षण करत आहेत. झांग युक्सिया यांची पकड लष्करातील जुन्या गटावर मोठी होती, जी जिनपिंग यांच्यासाठी असुरक्षिततेचे कारण बनली होती.
Ans: झांग युक्सिया हे चीनच्या 'केंद्रीय लष्करी आयोगाचे' उपाध्यक्ष आणि शी जिनपिंग यांचे निकटवर्तीय आहेत. त्यांच्यावर 'शिस्त आणि कायद्याचे गंभीर उल्लंघन' (भ्रष्टाचार) केल्याचा संशय आहे.
Ans: आपली वैयक्तिक सत्ता मजबूत करण्यासाठी आणि लष्करात कोणीही आपल्याविरुद्ध बंड करणार नाही, याची खात्री करण्यासाठी जिनपिंग 'पर्ज' (शुद्धीकरण) मोहीम राबवत आहेत.
Ans: सर्वोच्च जनरल्सच्या चौकशीमुळे पीएलएच्या (PLA) युद्धक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे, ज्यामुळे तैवानवरील संभाव्य हल्ल्याची योजना लांबणीवर पडू शकते.
