रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
Hormuz Strait: इराण भारत आणि पाकिस्तानच्या मदतीने अमेरिकेला देतोय का हुलकावणी? ३४ टँकर्सनी तोडली नाकेबंदी ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
India Pakistan maritime route Iran oil : जागतिक राजकारणात सध्या होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz) युद्धाचे केंद्र बनली आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी या मार्गावर कडक नौदल नाकेबंदी लागू केली असली तरी, इराणने अमेरिकेला ‘हुलकावणी’ देण्याची नवी शक्कल लढवली आहे. ‘फायनान्शिअल टाइम्स’च्या (FT) ताज्या अहवालानुसार, इराणशी संबंधित ३४ टँकर्सनी अमेरिकेच्या नाकेबंदीला यशस्वीपणे बगल दिली आहे. विशेष म्हणजे, यासाठी त्यांनी भारत आणि पाकिस्तानच्या सागरी क्षेत्राचा वापर केल्याचा दावा केला जात आहे.
अमेरिकन संशोधक जिम बियान्को यांनी शेअर केलेल्या नकाशानुसार, इराणी जहाजे आंतरराष्ट्रीय पाण्यात न जाता भारत आणि पाकिस्तानच्या प्रादेशिक सागरी हद्दीतून (Territorial Waters) प्रवास करत आहेत. सागरी कायद्यावरील संयुक्त राष्ट्र कराराप्रमाणे (UNCLOS), कोणत्याही देशाच्या हद्दीतून ‘निर्दोष मार्ग’ (Innocent Passage) म्हणून जहाजांना जाण्याचा अधिकार असतो. अमेरिका या हद्दीत शिरून जहाजे थांबवू शकत नाही, कारण तसे करणे म्हणजे भारत किंवा पाकिस्तानच्या सार्वभौमत्वाचे उल्लंघन ठरेल. याच कायदेशीर पळवाटेचा फायदा घेत इराणी जहाजे खरग बेटापासून थेट मुंबईपर्यंत सुरक्षित प्रवास करत आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Meloni Earrings: ‘मेरे कानो में है जो बाली!’ मेलोंनीचें झुमके बनले इंटरनेटचे VIRAL सेन्सेशन; कॉमेंट्समध्ये मोदीजींच्या नावाचाच गजर
इराणने अमेरिकेच्या आधुनिक रडार सिस्टीमला चकवण्यासाठी ‘डार्क ट्रान्झिट्स’चा वापर केला आहे. यामध्ये जहाजाचे ट्रान्सपॉन्डर (AIS) बंद केले जाते, ज्यामुळे उपग्रहाद्वारे जहाजाचे लोकेशन समजत नाही. ‘डोरेना’ सारख्या सुपरटँकरचे उदाहरण समोर आले असून, या जहाजाने मलेशियाजवळ समुद्रातच एका जहाजातून दुसऱ्या जहाजात तेल हस्तांतरित केले. या ‘फसव्या’ पद्धतींमुळे इराणने बंदी असूनही तब्बल १०.७ दशलक्ष बॅरल तेल जागतिक बाजारपेठेत पोहोचवले असून त्यातून ९१० दशलक्ष डॉलर्सचा महसूल मिळवला आहे.
How can dozens of ships defeat the US Blockade, as the FT repost below says is happening? The map shows how a tanker can travel from Kharg Island to Mumbai while remaining within the territorial waters of Pakistan and India. The US Blockade Rules and UNCLOS (UN Law of the Sea)… https://t.co/iDGHoQmqsu pic.twitter.com/2KUBorMnx8 — Jim Bianco (@biancoresearch) April 22, 2026
credit – social media and Twitter
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Hengli Petrochemical: ट्रम्प यांचा चीनवर ‘इकोनॉमिक बॉम्ब’; इराणला मदत करणारी चीनची मोठी रिफायनरी अमेरिकेने केली ब्लॅक लिस्ट
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी ही नाकेबंदी यशस्वी झाल्याचे म्हटले होते. अमेरिकन सेंट्रल कमांडनुसार, आतापर्यंत २८ जहाजांना इराणी बंदरांवर परत पाठवण्यात आले आहे. मात्र, ३४ टँकर्सनी नाकेबंदी तोडल्याने अमेरिकेच्या सागरी सुरक्षेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले आहे. ‘मुरलिकिशन’ आणि ‘अलिसिया’ सारखी जहाजे, ज्यांच्यावर अमेरिकेने आधीच निर्बंध लादले होते, ती देखील होर्मुझच्या वादग्रस्त पाण्यातून बिनदिक्कत प्रवास करताना दिसली आहेत. यामुळे आखाती देशांमधील तणाव आता एका वेगळ्या वळणावर पोहोचला आहे.
Ans: इराण 'एआयएस स्पूफिंग' (ट्रॅकिंग बंद करणे), 'घोस्ट फ्लीट' (ध्वज बदलणे) आणि भारत-पाकिस्तानच्या सागरी हद्दीचा वापर करून नाकेबंदी तोडत आहे.
Ans: आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार, एखादे जहाज दुसऱ्या देशाच्या सागरी हद्दीतून शांततापूर्ण हेतूने प्रवास करू शकते, ज्याला किनारपट्टीवरील देश किंवा इतर कोणतीही शक्ती रोखू शकत नाही.
Ans: यूएस सेंट्रल कमांडच्या माहितीनुसार, नाकेबंदी सुरू झाल्यापासून आतापर्यंत २८ जहाजांना इराणी बंदरांवर परत जाण्यास भाग पाडले आहे.
