गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
सॅन दिएगोमध्ये अमेरिकेचे अत्याधुनिक F-35B लढाऊ विमान कोसळले; मिरामार एअर बेसजवळ भीषण अपघात, लष्कराकडून चौकशी सुरू ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
अमेरिकेच्या (America) संरक्षण दलासाठी आणि हवाई सुरक्षेच्या दृष्टीने एक अत्यंत धक्कादायक घटना समोर आली आहे. अमेरिकन मरीन कॉर्प्सचे (US Marine Corps) अतिशय अत्याधुनिक आणि जगातील सर्वात शक्तिशाली मानले जाणारे एफ-३५बी (F-35B) स्टेल्थ फायटर जेट शुक्रवारी सकाळी कॅलिफोर्नियातील सॅन दिएगो येथे कोसळले. सुदैवाने, विमान जमिनीवर कोसळून त्याचा प्रचंड स्फोट होण्यापूर्वीच वैमानिकाने (Pilot) अत्यंत प्रसंगावधान राखून विमानातून बाहेर (Eject) उडी मारली. यामुळे वैमानिकाचा जीव वाचला असून ही मोठी जीवितहानी टळली आहे.
हा अपघात सॅन दिएगोमधील प्रसिद्ध मरीन कॉर्प्स एअर स्टेशन मिरामार (MCAS Miramar) नजीक घडला. मिरामार एअर बेस हे एकेकाळी ‘फायटरटाऊन यूएसए’ (Fightertown USA) म्हणून ओळखले जात असे आणि अमेरिकन नौदलाच्या जगप्रसिद्ध ‘टॉप गन’ (Top Gun) प्रशिक्षण शाळेचे ते मूळ केंद्र होते. शुक्रवारी सकाळी सुमारे १० वाजण्याच्या सुमारास हे विमान उतरण्याच्या तयारीत असताना किंवा उड्डाण दरम्यान तांत्रिक बिघाड झाल्याने धावपट्टीजवळ कोसळले.
प्रत्यक्षदर्शींनी दिलेल्या माहितीनुसार, दोन विमाने धावपट्टीच्या दिशेने खाली येत होती. त्यापैकी पहिले विमान सुरक्षितपणे उतरले, परंतु दुसरे एफ-३५बी विमान अचानक मंदावले आणि हवेतच अडखळल्यासारखे झाले. जमिनीपासून अवघ्या १०० फूट उंचीवर असताना वैमानिकाने प्रसंगावधान दाखवून इजेक्ट बटण दाबले आणि पॅराशूटच्या साहाय्याने बाहेर पडला. त्याच्या अवघ्या काही सेकंदांतच विमान धावपट्टीवर किंवा जवळच्या मोकळ्या मैदानात आदळले आणि त्याचा प्रचंड स्फोट झाला.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iceberg Project: जेव्हा सौदी राजकुमाराने अंटार्क्टिकाचा बर्फ आणला वाळवंटात; 1977 मधील ‘जगातील सर्वात महागड्या हिमनगाची’ रंजक कथा
अपघातानंतर घटनास्थळावरून काळ्या धुराचे प्रचंड लोट आणि आगीच्या उंच ज्वाळा गगनाला भिडल्याचे दिसून आले. विमानातील इंधन पेटल्यामुळे आजूबाजूच्या झुडपांना आणि गवताला मोठी आग लागली. अपघाताची माहिती मिळताच सॅन दिएगो अग्निशमन दल आणि लष्कराच्या अनेक आपत्कालीन वाहनांनी तातडीने घटनास्थळी धाव घेतली. अग्निशमन दलाच्या जवानांनी पाण्याचे फवारे आणि अग्निरोधक रसायनांचा (Flame Retardants) वापर करून आगीवर नियंत्रण मिळवले.
Aerial footage captured by FOX 5 San Diego shows the burned out, smoldering wreckage of a U.S. Marine Corps F-35B Lightning ll that crashed earlier at Marine Corps Air Station Miramar in Southern California. pic.twitter.com/PjS8SykDvM — OSINTdefender (@sentdefender) July 31, 2026
credit – social media and Twitter
अमेरिकन मरीन कॉर्प्सने जारी केलेल्या अधिकृत निवेदनानुसार, विमानातून यशस्वीपणे बाहेर पडलेल्या वैमानिकाला तातडीने जवळच्या हरबरव्ह्यू किंवा स्थानिक वैद्यकीय केंद्रात दाखल करण्यात आले आहे. डॉक्टरांनी दिलेल्या माहितीनुसार, वैमानिकाची प्रकृती सध्या स्थिर असून त्याला कोणतीही गंभीर किंवा प्राणघातक दुखापत झालेली नाही. वैमानिकाची ओळख सुरक्षेच्या कारणास्तव सध्या गुप्त ठेवण्यात आली आहे.
सॅन दिएगो फायर अँड रेस्क्यू विभागाच्या प्रवक्त्या कॅंडेस हॅडली यांनी परिस्थिती सध्या पूर्णपणे नियंत्रणात असल्याचे स्पष्ट केले आहे. लष्कराने संपूर्ण परिसराची नाकेबंदी केली असून या हाय-प्रोफाईल अपघाताची चौकशी करण्याचे आदेश दिले आहेत. मरीन कॉर्प्सने या घटनेला ‘क्लास ए अपघात’ (Class A Mishap) म्हणून घोषित केले आहे. लष्करी मानकांनुसार, जेव्हा एखाद्या अपघातात २.५ दशलक्ष डॉलर्सपेक्षा जास्त नुकसान होते किंवा विमान पूर्णपणे नष्ट होते, तेव्हा त्याला ‘क्लास ए’ मानले जाते.
Additional footage shows firefighters battling the blaze at Marine Corps Air Station Miramar in San Diego, #California, following the crash of a U.S. Marine Corps F-35B Lightning II earlier this morning. https://t.co/AWDBFNzalR pic.twitter.com/jcjKOmEKEg — World Monitoring Center (@WMC_WORLD) July 31, 2026
credit – social media and Twitter
एफ-३५बी हे लॉकहीड मार्टिन कंपनीने विकसित केलेले जगातील सर्वात महागड्या आणि तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत लढाऊ विमानांपैकी एक मानले जाते. या विमानाची सर्वात मोठी खासियत म्हणजे STOVL (Short Take-off and Vertical Landing) तंत्रज्ञान. म्हणजेच हे विमान अगदी कमी अंतराच्या धावपट्टीवरून उड्डाण करू शकते आणि हेलिकॉप्टरप्रमाणे एकाच जागी उभ्या पद्धतीने (Vertically) जमिनीवर किंवा युद्धनौकेवर उतरू शकते.
या स्टेल्थ फायटर जेटमध्ये रडारला चकवा देणारे अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, प्रगत एव्हिओनिक्स आणि सुपरसॉनिक वेग (ताशी सुमारे १२०० मैल) गाठण्याची क्षमता आहे. एका एफ-३५बी विमानाची किंमत अंदाजे ११० ते १३५ दशलक्ष डॉलर्स (सुमारे ९०० ते १,००० कोटी रुपये) इतकी आहे. अमेरिकेचे हवाई दल, नौदल आणि मरीन कॉर्प्स यांच्या ताफ्यात ६३० हून अधिक एफ-३५ विमाने कार्यरत आहेत. अमेरिकन सरकारच्या अहवालानुसार, येत्या काही दशकांत या संपूर्ण एफ-३५ कार्यक्रमावर तब्बल २ ट्रिलियन डॉलर्स खर्च होण्याचा अंदाज आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : US-Iran War: ‘वेळ आली तर कारवाई अटळ’, ट्रम्प यांचा इराणला इशारा; इराणचे नौदल अन् हवाई दल उद्ध्वस्त केल्याचा दावा
विमान सुरक्षेच्या दृष्टीने अमेरिकन लष्करासाठी हे वर्ष अत्यंत आव्हानात्मक ठरताना दिसत आहे. चालू वर्षात अमेरिकेत लष्करी विमानांचे अनेक छोटे-मोठे अपघात नोंदवले गेले आहेत. यापूर्वी जून महिन्यात कॅलिफोर्नियातील मोजावे वाळवंटात अमेरिकेचे बी-५२ (B-52) बॉम्बर विमान कोसळून विमानातील सर्व ८ जणांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला होता.
एफ-३५ मालिकेतील विमानांचे अपघात यापूर्वीही चर्चेत आले आहेत. आकडेवारीनुसार, एफ-३५ विमानांशी संबंधित किमान १७ हून अधिक गंभीर ‘क्लास ए’ अपघात नोंदवले गेले आहेत. अत्यंत महागडे आणि प्रगत तंत्रज्ञान असूनही एकामागोमाग एक होणारे हे अपघात अमेरिकेच्या संरक्षण मंत्रालयासाठी (Pentagon) चिंतेचा मोठा विषय ठरत आहेत. मिरामार एअर बेसवरील अपघातामागे काही तांत्रिक त्रुटी होती, इंजिनमध्ये बिघाड झाला होता की मानवी चूक होती, हे आता लष्करी तपास यंत्रणांच्या चौकशीअंतीच समोर येईल.
