बुधवार, 29 जुलै 2026
Zelensky US Visit: झेलेन्स्की यांनी अमेरिकेकडे क्षेपणास्त्रविरोधी क्षेपणास्त्रांची मागणी केली, रशियाविरोधात मोठी तयारी सुरू ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
रशिया आणि युक्रेन (Russia Ukraine War) दरम्यान गेल्या काही वर्षांपासून सुरू असलेल्या भीषण युद्धाने आता अत्यंत निर्णायक वळण घेतले आहे. युक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की हे सध्या अमेरिकेच्या अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि धोरणात्मक दौऱ्यावर आहेत. या दौऱ्यात त्यांनी वॉशिंग्टनमध्ये अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प, अमेरिकन सिनेटचे ६० हून अधिक प्रभावशाली सदस्य तसेच संरक्षण क्षेत्रातील महाकाय कंपनी ‘लॉकहीड मार्टिन’च्या वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची भेट घेतली. रशियाच्या सातत्याने होणाऱ्या जीवघेण्या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र हल्ल्यांपासून देशाचे रक्षण करण्यासाठी आणि युद्धात विजय मिळवण्यासाठी युक्रेनने अमेरिकेकडे अत्याधुनिक ‘पॅट्रियट’ (Patriot) बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रविरोधी यंत्रणेची नितांत गरज व्यक्त केली आहे.
वॉशिंग्टनमधील या घडामोडी केवळ शस्त्रास्त्रांच्या पुरवठ्यापुरत्या मर्यादित नसून, रशियाची आर्थिक नाकेबंदी करण्याच्या दिशेनेही एक मोठे पाऊल मानल्या जात आहेत. झेलेन्स्की यांचा हा दौरा अशा वेळी होत आहे, जेव्हा अमेरिकन सिनेटमध्ये रशियावर आतापर्यंतचे सर्वात कठोर आर्थिक निर्बंध लादणारे विधेयक मांडण्यात आले आहे. या विधेयकाच्या बाजूने अमेरिकन सिनेटमध्ये ८६ सिनेटर्सनी मतदान करून युक्रेनच्या पाठीशी अमेरिका खंबीरपणे उभी असल्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत.
युद्धभूमीवर सध्या युक्रेनचे सैनिक रशियन सैन्याला चोख प्रत्युत्तर देत आहेत. युक्रेनच्या हवाई दलाने स्वतः विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानाच्या आधारे रशियाचे सुमारे ९३% ड्रोन पाडण्यात यश मिळवले आहे. मात्र, रशियाकडून सातत्याने डागली जाणारी अतिवेगी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांना रोखणे हे सध्या युक्रेनसमोरील सर्वात मोठे आव्हान ठरत आहे. या बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रांना हवेतच नष्ट करण्यासाठी युक्रेनकडे पुरेशी व मजबूत यंत्रणा उपलब्ध नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PoK Protest: ‘एक जरी वाचला तरी…’ PoK मध्ये रक्ताची होळी; पाकिस्तानी लष्कराच्या दडपशाहीविरुद्ध JAAC ची आरपारची लढाई
झेलेन्स्की यांनी अध्यक्षांशी आणि सिनेटर्सशी चर्चा करताना स्पष्ट केले की, रशियाचा बॅलिस्टिक मारा रोखण्यासाठी ‘पॅट्रियट’ एअर डिफॉन्स सिस्टीम हेच एकमेव प्रभावी शस्त्र आहे. इतकेच नाही तर, युक्रेनमध्येच या पॅट्रियट क्षेपणास्त्रांचे (Interceptors) उत्पादन करण्यासाठी परवाना देण्याबाबत ट्रम्प प्रशासनाशी सविस्तर चर्चा झाली आहे. जर युक्रेन स्वतः या क्षेपणास्त्रांची निर्मिती करू लागला, तर रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांना युद्धाच्या टेबलावर चर्चेसाठी येणे भाग पडेल, असा विश्वास झेलेन्स्की यांनी व्यक्त केला.
अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षपदी डोनाल्ड ट्रम्प आल्यानंतर वॉशिंग्टन आणि कीव्हमधील संबंधांमध्ये विविध टप्पे पाहायला मिळाले. मात्र, व्हाईट हाऊसमध्ये पार पडलेली ट्रम्प आणि झेलेन्स्की यांची ही बैठक अत्यंत सकारात्मक आणि मैत्रीपूर्ण वातावरणात पार पडली. दोन्ही नेत्यांमध्ये सुमारे तासाभराहून अधिक काळ बंद दाराआड चर्चा झाली. या बैठकीत लष्करी मदतीसोबतच रशियासोबत थांबलेली राजनैतिक चर्चा पुन्हा कशी सुरू करता येईल, यावर भर देण्यात आला.
बैठकीनंतर बोलताना झेलेन्स्की म्हणाले, “युक्रेनच्या नागरिकांचे प्राण वाचवण्यासाठी आणि शांतता प्रस्थापित करण्यासाठी अमेरिका करत असलेल्या सहकार्याबद्दल मी आभारी आहे. अध्यक्षांसोबत पॅट्रियट क्षेपणास्त्रांच्या निर्मितीचे परवाने मिळवण्याबाबत आणि युद्धाचा मार्ग सुकर करणाऱ्या इतर धोरणांवर सविस्तर चर्चा झाली आहे.” अमेरिका युक्रेनला थेट शस्त्रे देण्याऐवजी युरोपियन देशांना युक्रेनसाठी शस्त्रे खरेदी करण्याची परवानगी देत असून, स्टारलिंक उपग्रह यंत्रणा आणि गुप्तचर माहिती (Intelligence) देऊन सहकार्य करत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Global Warming: वेगाने वितळतोय अंटार्क्टिकातील बर्फ; जागतिक आपत्ती टाळण्यासाठी जगाकडे उरले फक्त 30 ते 50 वर्षे
झेलेन्स्की यांच्या या अमेरिका दौऱ्याचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे अमेरिकन सिनेटमध्ये रशियाविरुद्ध मांडण्यात आलेले एक अत्यंत कठोर विधेयक! हे विधेयक अमेरिकेचे स्वर्गीय रिपब्लिकन सिनेटर लिंडसे ग्रॅहम यांनी तयार केले होते. ग्रॅहम हे रशियावर कठोर आर्थिक निर्बंध लादण्याचे खंदे पुरस्कर्ते मानले जात असत. त्यांच्या अचानक झालेल्या निधनानंतर वॉशिंग्टनमध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या श्रद्धांजली सभेला झेलेन्स्की आणि फिनलंडचे अध्यक्ष अलेक्झांडर स्टब हे दोघेही उपस्थित होते.
या विधेयकात असा प्रस्ताव आहे की, जे देश रशियन तेल आणि नैसर्गिक वायूची खरेदी करून रशियाच्या युद्ध यंत्रणेला आर्थिक मदत पुरवत आहेत, त्या देशांवर अमेरिकेकडून तब्बल १००% पर्यंत जड आयात शुल्क (Tariffs) आकारले जावे. या विधेयकाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यावरील मतदानात सिनेटमधील तब्बल ८६ सदस्यांनी बाजूने मतदान केले. या निर्णयामुळे रशियाला मिळणारा प्रचंड महसूल रोखण्यास मदत होईल. झेलेन्स्की यांनी या विधेयकाला पाठिंबा देणाऱ्या सर्व सिनेटर्सचे आभार मानले आणि हा संपूर्ण युरोपसाठी एक मोठा सकारात्मक संदेश असल्याचे सांगितले.
आपल्या व्यस्त दौऱ्यादरम्यान झेलेन्स्की यांनी ‘लॉकहीड मार्टिन’ या अमेरिकन संरक्षण क्षेत्रातील अग्रगण्य कंपनीच्या वरिष्ठ व्यवस्थापनासोबत एक स्वतंत्र बैठक घेतली. पॅट्रियट क्षेपणास्त्रांची निर्मिती आणि युक्रेनमध्ये तंत्रज्ञान हस्तांतरण (Technology Transfer) यावर या बैठकीत भर देण्यात आला. युक्रेनच्या सैन्याची लढाऊ क्षमता वाढवून रशियन आक्रमणाला चोख प्रत्युत्तर देणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
एकंदरीत पाहता, झेलेन्स्की यांचा हा अमेरिका दौरा युक्रेनसाठी अत्यंत यशस्वी ठरताना दिसत आहे. एका बाजूला अमेरिकेकडून अत्याधुनिक क्षेपणास्त्र यंत्रणा मिळवण्याचे प्रयत्न आणि दुसऱ्या बाजूला रशियाची आर्थिक कोंडी करणारे सिनेटमधील विधेयक यामुळे येणाऱ्या दिवसांत युक्रेन-रशिया युद्धाची दिशा पूर्णपणे बदलू शकते. पुतिन यांच्यावर राजनैतिक आणि आर्थिक दबाव वाढवून युद्धाचा अंत घडवून आणण्यासाठी वॉशिंग्टनमध्ये आखलेली ही रणनीती किती प्रभावी ठरते, याकडे आता संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
