मंगळवार, 14 जुलै 2026
चालत्या वाहनाचे ब्रेक अचानक निकामी होणे, हा रस्त्यावरील सर्वात भयानक आणि जीवघेणा अनुभव असू शकतो. अनेकदा अशा घटनांमागे वाहनाकडे केलेले दुर्लक्ष आणि तांत्रिक बिघाड कारणीभूत असतो. ब्रेक फेल होण्यामागील मुख्य कारणे आणि या संकटापासून वाचण्यासाठी कोणत्या गोष्टींची दक्षता घ्यावी, हे आपण सविस्तर समजून घेऊया.
ब्रेक फेल होण्याची मुख्य कारणे
१. ब्रेक ऑईल गळती: आधुनिक वाहनांमध्ये हायड्रॉलिक ब्रेक सिस्टीम असते, जी ब्रेक ऑईलच्या दबावावर काम करते. जर ब्रेक ऑईलची पाईपलाईन फुटली किंवा सील खराब होऊन ऑईल गळती झाली, तर ब्रेक पॅडल दाबूनही आवश्यक तो दाब निर्माण होत नाही. परिणामी, ब्रेक पूर्णपणे निकामी होतात.
२. ब्रेक पॅडची अतिझीज: ब्रेक लावल्यावर ब्रेक पॅड हे फिरणाऱ्या डिस्कला घासतात आणि गाडी थांबते. सततच्या घर्षणामुळे या पॅडची झीज होते. जर वेळेत ब्रेक पॅड बदलले नाहीत, तर मेटल-टू-मेटल घर्षण सुरू होते. यामुळे ब्रेकची पकड सुटते आणि उष्णतेमुळे ते काम करणे बंद करतात.
३. ब्रेक ओव्हरहीटिंग: घाट रस्त्यांवरून उतरताना अनेक चालक सतत ब्रेक दाबून ठेवतात. यामुळे ब्रेक डिस्क अतिशय गरम होतात. या ओव्हरहीटिंगमुळे ब्रेक ऑईल उकळू लागते आणि ब्रेकची कार्यक्षमता तात्पुरती शून्य होते.
थार की क्रेटा? कार खरेदी करण्यापूर्वी जाणून घ्या ‘चेसिस’चे हे गुपित; नाहीतर होईल पश्चात्ताप!
अपघात टाळण्यासाठी कोणती दक्षता घ्यावी?
नियमित सर्व्हिसिंग: दरवेळी गाडी सर्व्हिसिंगला टाकताना ब्रेक ऑईलची पातळी आणि ब्रेक पॅडची जाडी आवर्जून तपासा.
इशारे ओळखा: ब्रेक लावताना जर गाडी एका बाजूला ओढली जात असेल, ब्रेक पॅडल नेहमीपेक्षा जास्त खाली जात असेल किंवा चाकांमधून करकर असा आवाज येत असेल, तर त्वरित मेकॅनिकला दाखवा. हे ब्रेक फेल होण्याचे सुरुवातीचे संकेत असतात.
घाटात इंजिन ब्रेकिंगचा वापर: घाट उतरताना सतत ब्रेक दाबण्याऐवजी गाडी कमी गियरमध्ये चालवा. याला इंजिन ब्रेकिंग म्हणतात, ज्यामुळे ब्रेकवर ताण येत नाही.
महत्त्वाची टीप: जर चालत्या गाडीचे ब्रेक फेल झालेच, तर घाबरून न जाता एक्सिलेटरवरून पाय काढावा, कारचे गियर एकामागून एक कमी करावेत आणि हँडब्रेकचा हळूवार वापर करून गाडी सुरक्षित जागी थांबवावी. वेळेवर केलेली काळजी तुम्हाला मोठ्या अपघातापासून वाचवू शकते.
