मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
क्रेडिट फ्रीझ, ज्याला ‘सिक्युरिटी फ्रीझ’ असेही म्हणतात, हे एक असे वैशिष्ट्य आहे जे तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टवर प्रवेश मर्यादित करते. सोप्या भाषेत सांगायचे तर, जेव्हा तुम्ही तुमचा रिपोर्ट फ्रीझ करता, तेव्हा कोणतीही बँक किंवा कर्जदाता तुमचा क्रेडिट इतिहास तपासू शकत नाही. जवळजवळ सर्व वित्तीय संस्था नवीन कर्ज मंजूर करण्यापूर्वी किंवा क्रेडिट कार्ड जारी करण्यापूर्वी तुमचा क्रेडिट रिपोर्ट तपासत असल्यामुळे, तो फ्रीझ केलेला असल्यास त्यांना तो पाहता येणार नाही. परिणामी, फसवणूक करणारे तुमच्या नावाने नवीन खाती उघडू शकणार नाहीत. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, याचा तुमच्या सध्याच्या खात्यांवर कोणताही परिणाम होत नाही. तुम्ही तुमची सध्याची क्रेडिट कार्ड्स आणि कर्जे पूर्वीप्रमाणेच वापरणे सुरू ठेवू शकता.
बहुतेक फसवणुकी एकाच पद्धतीनुसार होतात. सायबर गुन्हेगार कर्जासाठी अर्ज करण्यासाठी तुमचा पॅन, फोन नंबर किंवा इतर महत्त्वाच्या कागदपत्रांचा वापर करतात. क्रेडिट फ्रीझ ही प्रक्रिया सुरुवातीच्या टप्प्यावरच थांबवते. जरी कोणाकडे तुमची वैयक्तिक माहिती असली तरी, बँका त्यांचा अर्ज नाकारतील कारण त्यांच्याकडे तुमच्या क्रेडिट रिपोर्टचा ॲक्सेस नसतो.
तुमचे क्रेडिट फ्रीझ करण्यासाठी तुम्हाला एखाद्या मोठ्या घटनेची वाट पाहण्याची गरज नाही. जर तुमची कागदपत्रे हरवली असतील, तुमच्या बँक खात्यावर संशयास्पद हालचाल लक्षात आली असेल किंवा तुम्ही डेटा चोरीमध्ये सामील झाला असाल, तर ताबडतोब फ्रीझ करण्याचा विचार करा. याव्यतिरिक्त, जर तुमची आर्थिक परिस्थिती स्थिर असेल आणि पुढील काही महिन्यांत नवीन कर्ज घेण्याची तुमची योजना नसेल, तर सुरक्षिततेच्या कारणास्तव ते सक्रिय करणे शहाणपणाचे आहे.
अशी आहे की, जेव्हा तुम्ही स्वतः वैध कर्ज किंवा क्रेडिट कार्डसाठी अर्ज कराल, तेव्हा तुम्हाला ते तात्पुरते हटवावे लागेल. या प्रक्रियेला काही मिनिटांपासून ते काही तासांपर्यंत वेळ लागू शकतो. भारतात, CIBIL, Experian, Equifax आणि CRIF High Mark सारख्या क्रेडिट ब्युरो ही सुविधा देतात. तुम्हाला प्रत्येक ब्युरोच्या वेबसाइट किंवा ॲपवर स्वतंत्रपणे याची सेटअप प्रक्रिया करावी लागेल.
