मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
RBI च्या निर्णयाकडे देशाचे लक्ष
अभिषेक बिसेन यांच्या मते, सध्या जागतिक स्तरावर अनेक अनिश्चितता आहेत. आंतरराष्ट्रीय संघर्ष, वाढत्या कच्च्या तेलाच्या किमती, रुपयाचे तीव्र अवमूल्यन आणि मान्सूनशी संबंधित धोके भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी चिंतेचे कारण आहेत. एप्रिलमधील ग्राहक किंमत निर्देशांकावर (सीपीआय) आधारित महागाई ३.४८% होती, जी एक बऱ्यापैकी समाधानकारक पातळी मानली जाते. परंतु दुसरीकडे, वाढती घाऊक महागाई (WPI) आणि इंधनाच्या वाढलेल्या किमतींमुळे येत्या काही महिन्यांत महागाईचा दबाव वाढू शकतो.
भारतीय अर्थव्यवस्थेचा विकास दर मजबूत आहे. परंतु पुढील मार्ग सोपा दिसत नाही. जागतिक आर्थिक अनिश्चितता, वस्तूंच्या वाढलेल्या किमती आणि भू-राजकीय तणावाचा आर्थिक घडामोडींवर परिणाम होऊ शकतो. बिसेन यांच्या मते, आर्थिक वर्ष २०२७ साठी आर्थिक वाढीचा दृष्टिकोन पूर्वीच्या अपेक्षेपेक्षा किंचित कमी असू शकतो. यामुळेच आरबीआयला महागाई आणि विकास यांच्यात संतुलन साधावे लागेल.
सरकारी बॉण्डचे उत्पन्न (yields) आणि जोखीम प्रीमियममध्ये (risk premiums) अलीकडच्या काळात वाढ झाली आहे. हे दर्शवते की गुंतवणूकदार भविष्याबद्दल सावध आहेत आणि बाजारातील अनिश्चितता वाढली आहे. सामान्यतः, जेव्हा बॉण्डचे उत्पन्न वाढते, तेव्हा गुंतवणूकदार महागाई किंवा व्याजदरांमध्ये भविष्यात होणाऱ्या बदलांची अपेक्षा करत असल्याचे हे एक चिन्ह मानले जाते.
बाजारातील काही विभाग भविष्यात व्याजदर वाढीच्या शक्यतेवर चर्चा करत असले तरी, कोटक महिंद्रा एएमसीच्या मते, आरबीआय जूनच्या बैठकीत रेपो दर ५.२५% वर अपरिवर्तित ठेवेल. मध्यवर्ती बँक आपली भूमिका अधिक कठोर करू शकते. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असू शकतो: महागाईच्या अपेक्षा वाढवणे. आर्थिक वाढीचा अंदाज किंचित कमी करणे. रुपयाच्या चढ-उतारांवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी परकीय चलन बाजारातील हस्तक्षेपासारख्या उपायांवर अधिक अवलंबून राहणे.
जर आरबीआयने रेपो दर स्थिर ठेवला पण कठोर भूमिका घेतली, तर ते व्याजदर कपातीच्या चक्राच्या समाप्तीचे संकेत देईल. याचा परिणाम बॉण्ड बाजार आणि व्याजदराशी संबंधित क्षेत्रांवर होऊ शकतो. सध्याचा सर्वात मोठा प्रश्न हा आहे की, वाढत्या जागतिक धोक्यांच्या आणि कच्च्या तेलाच्या किमतींच्या पार्श्वभूमीवर आरबीआय महागाईबद्दल किती चिंतित आहे. जूनमधील एमपीसी बैठकीतील संदेश येत्या काही महिन्यांत बाजाराची दिशा ठरवण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावू शकतो.
