गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
Forex Reserve of India: मध्यवर्ती देशांमध्ये सुरु असलेल्या तणावामुळे जागतिक परिस्थिती बरीच ढासळली आहे. त्याचा परिणाम भारतीय चलनावरही झालेला पाहायला मिळाला. रुपया बराच गडगडत असताना RBI ने घेतलेल्या निर्णयांचा चांगला परिणाम झालेला दिसून आला. जवळपास दोन आठवड्यांच्या खंडानंतर, देशाच्या परकीय चलन साठ्याबाबत चांगली बातमी समोर आली आहे. ५ जून २०२६ रोजी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने जारी केलेल्या ताज्या साप्ताहिक आकडेवारीनुसार, सलग दोन आठवडे झालेली मोठी घट भरून निघत देशाच्या परकीय चलन साठ्यात अखेर सुधारणा दिसून आली आहे.
२९ मे २०२६ रोजी संपलेल्या आठवड्यात, भारताचा परकीय चलन साठा ९३८ दशलक्ष डॉलर्सनी वाढून ६८२.३२ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचला. जून २०२६ मधील ‘मॉनेटरी पॉलिसी कमिटी’च्या बैठकीत गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी देशाच्या परकीय चलन साठ्यावर विशेष भर दिला.
२९ मे रोजी संपलेल्या दोन आठवड्यांच्या कालावधीत, भारताच्या परकीय चलन साठ्यात १५.६१ अब्ज डॉलर्सची घट झाली. पहिल्या आठवड्यात हा साठा सुमारे ८.०९ अब्ज डॉलर्सनी कमी झाला. दुसऱ्या आठवड्यात आणखी ७.५१ अब्ज डॉलर्सची घट झाल्यामुळे एकूण साठा ६८१.३८ अब्ज डॉलर्सवर आला, जी गेल्या वर्षभरातील नीचांकी पातळी आहे.
पश्चिम आशियातील तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या किमतींमधील वाढीमुळे अमेरिकन डॉलरची मागणी वाढली आणि भारतीय रुपयावर दबाव निर्माण झाला; या परिस्थितीमुळे ही घट झाली. रुपयाचे मूल्य ऐतिहासिक नीचांकी पातळीवर घसरण्यापासून रोखण्यासाठी, RBI ने खुल्या बाजारात आपल्या साठ्यातील डॉलर्सची विक्री केली, ज्यामुळे परकीय चलन साठ्यात मोठी घट झाली. विशेष म्हणजे, पश्चिम आशियातील तणाव सुरू होण्यापूर्वी, २७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी भारताचा परकीय चलन साठा ७२८.४९४ अब्ज डॉलर्सच्या ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचला होता.
देशाचा सध्याचा परकीय चलन साठा सुमारे ११ महिन्यांची आयात भागवण्यासाठी पुरेसा आहे. तसेच, हा साठा देशाच्या एकूण परकीय कर्जापैकी ८९.१% कर्ज फेडण्यास सक्षम आहे.
परकीय चलन साठ्याचा सर्वात मोठा घटक असलेल्या ‘परकीय चलन मालमत्ते’मध्ये या काळात ३.११ अब्ज डॉलर्सची लक्षणीय वाढ होऊन ती ५४६.१५ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचली.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमतींमधील चढ-उतारांमुळे, देशाच्या सुवर्ण साठ्याच्या मूल्यात २.१८ अब्ज डॉलर्सची घट होऊन ते ११२.६ अब्ज डॉलर्सवर आले. परकीय चलन मालमत्तेतील वाढीमुळे सुवर्ण साठ्यातील घट भरून निघाली, परिणामी एकूण साठ्यात ९३८ दशलक्ष डॉलर्सची निव्वळ वाढ झाली.
