रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
Freelancers (फोटो सौजन्य- सोशलमीडिया)
Section 44ADA Explained News: आजकाल अनेकजण नोकरीऐवजी स्वतःचा व्यवसाय किंवा फ्रीलान्स कामाचा मार्ग निवडतात. डॉक्टर, वकील, CA, इंजिनिअर, आयटी सल्लागार अशा अनेक व्यावसायिकांचे उत्पन्न नियमित पगाराऐवजी सेवांमधून मिळते. अशा व्यक्तींसाठी आयकर कायद्यात एक सोपी आणि फायदेशीर व्यवस्था उपलब्ध आहे. योग्य पद्धतीने तिचा वापर केल्यास कर भरण्याची प्रक्रिया सुलभ होते आणि कागदपत्रांची धावपळही कमी होते.
आयकर कायद्यातील कलम 44ADA हे विशेषतः व्यावसायिक सेवा देणाऱ्या व्यक्तींसाठी तयार करण्यात आले आहे. या पर्यायाचा स्वीकार केल्यास प्रत्येक खर्चाची बिले, पावत्या किंवा स्वतंत्र हिशोब सादर करण्याची गरज राहत नाही.
या योजनेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे संपूर्ण उत्पन्नावर कर भरावा लागत नाही. उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यावसायिकाने वर्षभरात 40 लाख रुपयांचे उत्पन्न मिळवले असेल, तर त्यापैकी निम्मी रक्कम व्यवसायासाठी खर्च झाली असे गृहित धरले जाते. त्यामुळे उर्वरित 20 लाख रुपयेच करपात्र उत्पन्न मानले जाते. यामुळे कराचे ओझे कमी होते आणि लेखापरीक्षणाचा त्रासही टाळता येतो.
ही सुविधा प्रत्येकासाठी उपलब्ध नाही. डॉक्टर, वकील, चार्टर्ड अकाउंटंट, आर्किटेक्ट, इंजिनिअर, इंटिरिअर डिझायनर, तांत्रिक सल्लागार तसेच या क्षेत्रात स्वतंत्रपणे काम करणारे फ्रीलान्सर्स या पर्यायाचा लाभ घेऊ शकतात. जर तुमचे काम व्यावसायिक सेवांच्या श्रेणीत येत असेल, तर तुम्हीही या नियमाचा विचार करू शकता.
या योजनेसाठी उत्पन्नाची मर्यादाही निश्चित करण्यात आली आहे. ठराविक मर्यादेपर्यंत वार्षिक उत्पन्न असलेल्या व्यावसायिकांना याचा लाभ मिळतो. तसेच ज्या व्यक्तींचे बहुतांश व्यवहार ऑनलाइन किंवा बँकिंग माध्यमातून होतात, त्यांच्यासाठी ही मर्यादा आणखी वाढवण्यात आली आहे. त्यामुळे डिजिटल व्यवहार करणाऱ्यांना अतिरिक्त फायदा मिळू शकतो.
या योजनेचा आणखी एक महत्त्वाचा फायदा म्हणजे हिशोब ठेवण्याची प्रक्रिया सोपी होते. प्रत्येक खर्चाचा पुरावा जपण्याची गरज राहत नाही. त्यामुळे लहान व्यावसायिक, स्वतंत्र सल्लागार आणि फ्रीलान्स काम करणाऱ्यांचा वेळ आणि मेहनत दोन्हीची बचत होते. अनेकांना चार्टर्ड अकाउंटंटकडे वारंवार जाण्याची गरजही कमी भासते.
अग्रिम कर भरण्याचे नियम मात्र पाळावे लागतात. या योजनेचा लाभ घेणाऱ्या व्यक्तींनी लागू होणारा संपूर्ण अग्रिम कर ठरलेल्या तारखेपूर्वी जमा करणे आवश्यक असते. अन्यथा आयकर विभागाच्या नियमानुसार व्याज लागू होऊ शकते. त्यामुळे कर नियोजन करताना ही बाब लक्षात ठेवणे गरजेचे आहे.
आयकर विवरणपत्र भरताना या योजनेसाठी स्वतंत्र फॉर्मची सुविधा देण्यात आली आहे. त्यामुळे रिटर्न भरण्याची प्रक्रिया तुलनेने सोपी आणि कमी वेळात पूर्ण करता येते. विशेषतः लहान व्यावसायिक आणि नव्याने फ्रीलान्सिंग सुरू करणाऱ्या व्यक्तींसाठी ही व्यवस्था अधिक उपयुक्त ठरते.
करबचत म्हणजे केवळ कमी कर भरणे नव्हे, तर नियमांच्या चौकटीत राहून योग्य नियोजन करणे हे अधिक महत्त्वाचे असते. त्यामुळे तुम्ही स्वतंत्र व्यवसाय किंवा व्यावसायिक सेवा देत असाल, तर आयकर कायद्यातील या पर्यायाची माहिती करून घेणे फायदेशीर ठरू शकते. योग्य पात्रता पूर्ण होत असल्यास या व्यवस्थेचा लाभ घेऊन कर प्रक्रिया अधिक सोपी आणि सुलभ करता येऊ शकते.
