सोमवार, 2 नोव्हेंबर 2026
मुंबई महापालिकेचा 'एआय' दणका! नालेसफाईत लबाडी करणाऱ्या कंत्राटदारांना सव्वा नऊ कोटींचा दंड, थेट बिलातून वसुली
नालेसफाईच्या कामात चालढकल आणि हेळसांड करणाऱ्या कंत्राटदारांवर पालिकेने तंत्रज्ञानाचा वापर करून आतापर्यंतची सर्वात मोठी आणि ऐतिहासिक कारवाई केली आहे. नालेसफाईच्या कामावर देखरेख ठेवण्यासाठी तैनात करण्यात आलेल्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) प्रणालीने कंत्राटदारांचे अनेक गैरप्रकार आणि चुका रंगेहाथ पकडल्या आहेत. याप्रकरणी पालिका प्रशासनाने कंत्राटदारांना तब्बल ९ कोटी २५ लाख ७२ हजार ८३० रुपयांचा दणदणीत दंड ठोठावला असून, ही दंडात्मक रक्कम थेट कंत्राटदारांच्या बिलांमधून (देयके) कापून घेण्यास सुरुवात केली आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
पालिका आयुक्त अश्विनी भिडे यांच्या कडक निर्देशानंतर पर्जन्य जलवाहिन्या विभागाने ही धडक कारवाई केली आहे. नालेसफाईच्या कामात पूर्ण पारदर्शकता असावी यासाठी पालिकेने प्रगत एआय प्रणाली विकसित केली आहे. कंत्राटदारांना गाळ काढण्यापूर्वीचे आणि नंतरचे ३० सेकंदांचे व्हिडिओ आणि फोटो अपलोड करणे बंधनकारक होते. या डेटाची संगणकीय तपासणी केली असता कंत्राटदारांचे गंभीर गैरप्रकार उघडकीस आले.
नालेसफाईच्या कामात गुणवत्ता आणि पारदर्शकतेबाबत पालिका प्रशासन कमालीचे आग्रही आहे. यामध्ये जाणीवपूर्वक किंवा अजाणतेपणाने झालेली कोणतीही चूक अक्षम्य आहे. प्रशासनाचे यावर ‘झिरो टॉलरन्स’ (शून्य सहिष्णुता) धोरण असून कोणत्याही प्रकारचा गैरप्रकार खपवून घेतला जाणार नाही, हाच संदेश या कारवाईतून दिला आहे. यापुढेही त्रुटी आढळल्यास पालिका आणखी टोकाचे पाऊल उचलेल, अभिजीत बांगर,अतिरिक्त महापालिका आयुक्त (प्रकल्प) यांनी अशी भूमिका मांडली आहे.
Mumbai News : पूर रोखण्यासाठी मोठी तयारी; रेल्वे मार्गांवर पंप, मायक्रो टनेल आणि नालेसफाईचा आढावा
कचरा वाहून नेणाऱ्या वाहनाचे वजन करताना वजनात फेरफार करण्यासाठी गाडीवरील ताडपत्री न हटवणे, आधीच केलेल्या कामाचे जुने फोटो पुन्हा वापरणे किंवा प्रतिमांमध्ये विसंगती असणे, कागदपत्रांवरील नोंदणीकृत वाहने किंवा वर्ककोड आणि प्रत्यक्ष जागेवर काम करणारी वाहने यांमध्ये ताळमेळ नसणे अशा त्रुटींचा समावेश आहे. याशिवाय नालीतील गाळ नेमका कुठे नेऊन टाकला याचा व्हिडिओ अपलोड न करणे, आवश्यक फोटो उपलब्ध न करणे, कामाच्या ठिकाणी यंत्रसामग्री, क्रेन आणि वाहनांची अपुरी उपलब्धता असणे, कामगारांना सुरक्षा साधने न देणे आणि संथ गतीने काम करणे अशा विविध प्रकारच्या त्रुटी ए. आय. प्रणालीने शोधून काढल्या आहेत.
