रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
आषाढ महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला हरिषयनी एकादशी किंवा देवशयनी एकादशी म्हणतात. या दिवसापासून भगवान विष्णू चार महिन्यांसाठी (चातुर्मास) योगनिद्रामध्ये प्रवेश करतात. या काळात विवाह आणि मुंडन यांसारखे सर्व शुभ कार्ये निषिद्ध मानले जातात. या एकादशीला महाराष्ट्रात, विशेषतः वारकरी समाजात मोठे महत्त्व आहे. या समाजातील लाखो लोक पंढरपूरच्या वारीत सहभागी होतात आणि राज्यभरातील सर्व विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरांमध्ये विशेष प्रार्थना केली जाते. कायदा व सुव्यवस्था राखण्यासाठी ठाणे शहर आणि संपूर्ण जिल्ह्यात व्यापक तयारी सुरू आहे. कायदा व सुव्यवस्था खण्यासाठी ठाणे पोलीस आयुक्त नाशुतोष डुंबरे यांच्या नेतृत्वाखाली विशेष सुरक्षा व्यवस्था केली आहे.
ठाणे शहरातील मासुंदा तलावाजवळ (कौपिनेश्वर मंदिर) असलेले प्रसिद्ध विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर, दौलत नगर (पूर्व) येथील हरियाली तलावाजवळ असलेले दौलत नगर विठ्ठल मंदिर, कल्याण-कसारा रस्त्यावर काळू नदीच्या काठावर असलेले टिटवाळा विठ्ठल मंदिर आणि लक्ष्मी नारायण मंदिर यांसारख्या इतर मंदिरांमध्ये अपेक्षित गर्दी सामावून घेण्यासाठी विशेष तयारी केली आहे.
शहरातील पंचपाखडी आणि इतर भागांमध्ये स्थानिक संस्था पारंपरिक पालखी यात्रा आयोजित करतात, जिथे मोठ्या संख्येने भक्त ‘विठ्ठल नामाचा’ जप करतात.
शहरातील उपवन तलाव परिसरातील पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर घाटावर श्री विठ्ठलाची ५१ फूट उंच मूर्ती स्थापित करण्यात आली आहे. आषाढी एकादशीच्या संध्याकाळी भव्य महाआरती आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.
हरिशयनी एकादशीच्या दिवशी पहाटेपासूनच मासुंदा तलावाजवळील प्रसिद्ध पेशवेकालीन श्री विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिरात भाविकांची गर्दी होऊ लागते. यासाठी मंदिर प्रशासनाने विशेष तयारी केलेली आहे. भाविकांना कोणत्याही अडचणींचा सामना करावा लागू नये, यासाठी ठाणे शहर पोलीस सुरक्षा व्यवस्था करत आहेत.
आषाढी एकादशीच्या निमित्ताने ठाणे जिल्ह्यातील विठ्ठल भक्तांसाठी (वारकऱ्यांसाठी) मोठी तयारी करण्यात आली आहे. ठाणे परिवहन विभाग पंढरपूरला जाणाऱ्या भक्तांसाठी ठाणे, कल्याण, भिवंडी आणि विठ्ठलवाडी बस डेपोमधून विशेष ‘लालपरी’ (एसटी बस) चालवत आहे. कल्याण-डोंबिवलीतील प्रमुख विठ्ठल मंदिरे सुंदरपणे सजवली आहेत. मंदिरांमध्ये काकड आरती, भजन आणि कीर्तनाचे विशेष कार्यक्रम आयोजित करण्यात आले आहेत. ठाणे पोलीस आणि प्रशासनाने स्थानिक मंदिरे आणि मिरवणुकीच्या मार्गावर विस्तृत सुरक्षा आणि गर्दी व्यवस्थापनाची व्यवस्था केली आहे
Ans: मासुंदा तलावाजवळील विठ्ठल-रुक्मिणी मंदिर, दौलत नगर विठ्ठल मंदिर, टिटवाळा विठ्ठल मंदिर आणि लक्ष्मीनारायण मंदिर येथे विशेष धार्मिक कार्यक्रम आयोजित केले जातील.
Ans: काकड आरती, महापूजा, भजन, कीर्तन, हरिपाठ, पालखी सोहळा, महाआरती आणि नामस्मरणाचे कार्यक्रम आयोजित केले जातात.
Ans: या दिवशी लाखो वारकरी विठ्ठल नामाचा जप करत पंढरपूर वारी करतात. भक्ती, समता आणि नामस्मरणाचा संदेश देणारा हा वारकरी संप्रदायाचा प्रमुख उत्सव आहे.
