शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
कालाष्टमी किंवा काला अष्टमी हा भगवान भैरवाला समर्पित एक हिंदू सण आहे आणि प्रत्येक हिंदू चंद्र महिन्यात ‘कृष्ण पक्ष अष्टमी तिथी’ (चंद्राच्या अस्त होण्याच्या अवस्थेतील ८ व्या दिवशी) साजरा केला जातो. पौर्णिमेनंतरची अष्टमी तिथी (आठवा दिवस) ही भगवान काळभैरवाला प्रसन्न करण्यासाठी सर्वात योग्य दिवस मानली जाते. या दिवशी हिंदू भक्त भगवान भैरवाची पूजा करतात आणि त्यांना प्रसन्न करण्यासाठी उपवास करतात. वर्षांत एकूण १२ वेळा कालाष्टमी साजरी केली जाते. कलाष्टमी बुधवार, ५ ऑगस्ट रोजी आहे.
दर महिन्याला येणारी मासिक कालाष्टमी यावेळी बुधवार ५ ऑगस्ट रोजी साजरी केली जाणार आहे. या दिवशी कृष्ण पक्षातील अष्टमी तिथी असणार आहे.
मासिक कालाष्टमीची सुरुवात पहाटे ४:३७ वाजता आणि या तिथीची समाप्ती ६ ऑगस्ट रोजी सकाळी ५:५५ वाजता होईल.
कालाष्टमीच्या दिवशी सकाळी लवकर उठून स्नानादी करून स्वच्छ वस्त्र परिधान करा. त्यानंतर सूर्यदेवाला जल अर्घ्य द्या. यानंतर देवघराची स्वच्छता करून चौरंगावर महादेवाची मुर्ती स्थापन करा. महादेवाला बेलपत्र, पाने, फळे, फुले अदी अर्पण करा. यानंतर दीप प्रज्वलित करून आरती करावी आणि काळभैरव चालिसाचे पठण करावे. या दिवशी कालभैरव मंत्रांचा जप करणे फलदायी ठरते. पूजेच्या शेवटी देवाला नैवेद्य अर्पण करा आणि प्रसादाचे वाटप करा. कालाष्टमी व्रताच्या दिवशी निशिता काळाला महत्त्व आहे. त्यामुळे यावेळी देखील याच पद्धतीने महादेवाची पूजा करा. तर मंदिरात जात काळभैरवाची पूजा करा.
आदित्य पुराणात कालाष्टमीचे महत्त्व सांगितले आहे. कालाष्टमीची मुख्य देवता भगवान कालभैरव आहेत, जे भगवान शिवाचे रूप मानले जातात. हिंदीमध्ये ‘काल’ या शब्दाचा अर्थ ‘वेळ’ असा होतो, तर ‘भैरव’ म्हणजे ‘शिवाचे रूप’. म्हणूनच कालभैरवाला ‘वेळेचा देव’ असेही म्हटले जाते आणि भगवान शिवाच्या भक्तांकडून त्याची पूर्ण भक्तीभावाने पूजा केली जाते.
हिंदू पौराणिक कथांनुसार, एकदा ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश यांच्यात वाद सुरू असताना, ब्रह्माच्या एका वक्तव्यामुळे भगवान शिव क्रोधित झाले. तेव्हा त्यांनी ‘महाकालेश्वर’ रूप धारण करून भगवान ब्रह्माचे पाचवे शीर कापले. तेव्हापासून देव आणि मानव भगवान शिवाच्या या रूपाची ‘कालभैरव’ म्हणून पूजा करतात. असे मानले जाते की जे लोक कालाष्टमीला भगवान शिवाची पूजा करतात त्यांना शिवाचा भरघोस आशीर्वाद मिळते.
(डिस्क्लेमर: हे नवराष्ट्र वृत्तपत्राचे स्वयंचलित न्यूज फीड आहे. ते navarashtra.com च्या कर्मचाऱ्यांनी संपादित केलेले नाही.)
Ans: मासिक कालाष्टमी बुधवार, 5 ऑगस्ट रोजी आहे
Ans: कालाष्टमी हा दिवस भगवान कालभैरव यांना समर्पित असून ते भगवान शिवाचे उग्र आणि रक्षक स्वरूप मानले जातात.
Ans: धार्मिक श्रद्धेनुसार हे व्रत केल्याने भगवान शिव आणि कालभैरवाची कृपा प्राप्त होते, मनोकामना पूर्ण होतात तसेच जीवनातील संकटे आणि अडथळे दूर होण्यास मदत मिळते.
