स्वतंत्र भारताच्या संसदेच्या पहिल्या अधिवेशनाला सुरुवात; जाणून घ्या १३ मे चा इतिहास (फोटो सौजन्य: नवराष्ट्र टीम)
मे महिना सुरु आहे, प्रत्येक दिवसाचे महत्त्व वेगळे असते. आजच्या दिवशा इतिहासात अनेक महत्त्वाच्या घटना घडल्या होत्या, ज्यांचा आज आपण आढावा घेणार आहोत. आज डॉ. भालचंद्र दिनकर फडके, ज्यांना मराठी साहित्यातील ख्यातनाम समीक्षक मानले जाते. त्यांनी कथाकार खानोलकर, दलित साहित्य – वेदना आणि विद्रोह, मराठी लेखिका चिंता आणि चिंतन अशी काही प्रसिद्ध पुस्तके लिहीली आहेत. त्यांनी समीक्षा मर्मग्राही, सामाजिक भान जागे करणारी आणि प्रेरणा देणारी आहेत. याशिवाय आजच्या दिवशी १९९३ मध्ये स्वतंत्र भारताच्या संसदेच्या पहिल्या अधिवेशनाला सुरुवात झाली होती. तसेच १९६२ मध्ये भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना भारतरत्न पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते. यांसारख्या अनेक घटना इतिहासरात घडल्या आहेत. त्या खालीलप्रमाणे
13 मे रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना
1880 : थॉमस अल्वा एडिसनने मेनलो पार्क, न्यू जर्सी येथे इलेक्ट्रिक ट्रेनची चाचणी घेतली.
1939 : अमेरिकेतील पहिले व्यावसायिक एफएम रेडिओ स्टेशन सुरू झाले.
1950 : फॉर्म्युला वन वर्ल्ड चॅम्पियनशिपची पहिली शर्यत सिल्व्हरस्टोन येथे झाली.
1952 : भारताच्या राज्यसभेचे पहिले अधिवेशन झाले.
1962 : भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांना भारतरत्न.
1962 : डॉ. सर्वपल्ली राधाकृष्णन भारताचे दुसरे राष्ट्रपती झाले.
1967 : डॉ. झाकीर हुसेन भारताचे तिसरे राष्ट्रपती बनले.
1970 : कोरिओग्राफर सितारादेवी यांनी मुंबईतील बिर्ला मातोश्री सभागृहात 11 तास 45 मिनिटे सतत नृत्य करण्याचा विश्वविक्रम केला.
1995 : ऑक्सिजन किंवा शेर्पांच्या मदतीशिवाय एव्हरेस्टवर चढणारी एलिसन हरग्रीव्हस ही पहिली महिला ठरली.
1996 : ए. टी. पी. (ATP) महिला जागतिक क्रमवारीत तब्बल 332 आठवडे अव्वल क्रमांकावर राहण्याचा विक्रम जर्मनीच्या स्टेफी ग्राफने केला.
1996 : लघुपट निर्माते अरुण खोपकर दिग्दर्शित कुटुंब नियोजनावरील ‘सोच समाज के’ या लघुपटाला कुटुंब कल्याणावरील सर्वोत्कृष्ट चित्रपटाचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला.
1998 : भारताने पोखरण येथे दोन अणुचाचण्या घेतल्या.
2000 : केंद्रीय मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत उत्तर प्रदेश, बिहार आणि मध्य प्रदेश राज्यांची पुनर्रचना आणि अनुक्रमे उत्तरांचल, झारखंड आणि छत्तीसगड या राज्यांची निर्मिती करण्याच्या विधेयकांना मंजुरी देण्यात आली.
2000: भारताची प्रसिद्ध मॉडेल आणि मिस इंडिया लारा दत्ता हिने मिस युनिव्हर्सचा किताब जिंकला.
13 मे रोजी जन्म दिनविशेष (Dinvishesh)
1857 : ‘सर रोनाल्ड रॉस’ – हिवतापाच्या जंतुंचा शोध लावल्याबद्दल नोबेल पारितोषिक मिळवणारे ब्रिटिश डॉक्टर यांचा जन्म. (मृत्यू: 16 सप्टेंबर 1932)
1905 : ‘फक्रुद्दीन अली अहमद’ – भारताचे ५वे राष्ट्रपती यांचा जन्म. (मृत्यू: 11 फेब्रुवारी 1977)
1916 : ‘सच्चिदानंद राऊत’ – भारतीय ओरिया भाषेचे कवी यांचा जन्म.
1918 : ‘तंजोर बालसरस्वती’ – भरतनाट्यम नर्तिका यांचा जन्म. (मृत्यू: 9 फेब्रुवारी 1984)
1925 : ‘डॉ. भालचंद्र दिनकर फडके’ – दलित साहित्याचे मर्मग्राही समीक्षक यांचा जन्म. (मृत्यू: 18 सप्टेंबर 2004)
1951 : ‘आनंद मोडक’ – भारतीय संगीतकार आणि दिग्दर्शक यांचा जन्म.
1956 : ‘श्री श्री रविशंकर’ – आध्यात्मिक गुरू यांचा जन्म.
1956 : ‘कैलाश विजयवर्गीय’ – भारतीय जनता पार्टीचे राष्ट्रीय सरचिटणीस यांचा जन्म.
1973 : ‘संदीप खरे’ – गीतलेखक, कवी यांचा जन्म.
1978 : ‘दिलशान वितरणा’ – श्रीलंकेचा क्रिकेट खेळाडू यांचा जन्म.
1984 : ‘बेनी दयाल’ – भारतीय गायक यांचा जन्म.
13 मे रोजी मृत्यू दिनविशेष
1626 : ‘मलिक अंबर’ – अहमदनगरच्या निजामशाहीतील प्रसिद्ध दिवाण यांचे निधन.
1903 : ‘अपोलिनेरियो माबिनी’ – फिलिपिन्सचे पहिले पंतप्रधान यांचे निधन. (जन्म: 23 जुलै 1864)
1950 : ‘रामकृष्ण भांडारकर’ – प्राचीन भारतीय इतिहासाचे व संस्कतीचे अभ्यासक आणि पुरतत्त्वज्ञ देवदत्त यांचे निधन. (जन्म: 19 नोव्हेंबर 1875)
2001 : ‘रासीपुरम कृष्णस्वामी नारायणस्वामी’ – लेखक यांचे निधन. (जन्म: 10 ऑक्टोबर 1906)
2010 : ‘विनायक महादेव कुलकर्णी’ – कवी आणि बालकुमार-साहित्यिक यांचे निधन. (जन्म: 7 ऑक्टोबर 1917)
2018 : ‘जॉर्ज सुदर्शन’ – पद्मविभूषण पुरस्कारविजेते भारतीय भौतिकशास्त्रज्ञ यांचे निधन.
2013 : ‘जगदीश माळी’ – भारतीय छायाचित्रकार यांचे निधन.
2021 : ‘इंदू जैन’ – टाइम्स ऑफ इंडिया मीडिया ग्रुपच्या चेअरपर्सन यांचे निधन.
