सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
अमेरिकेशी संघर्ष सुरू असताना, इराणला होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या वाहतुकीसाठी टोलची पहिली रोख रक्कम मिळाली. ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Iran Hormuz toll collection news 2026 : जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी मार्गावर, म्हणजेच होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर (Strait of Hormuz) आता इराणने आपला मालकी हक्क अधिकृतपणे गाजवण्यास सुरुवात केली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धजन्य परिस्थिती शिगेला पोहोचलेली असतानाच, इराणने या मार्गावरून जाणाऱ्या परदेशी जहाजांवर ‘टोल’ (Transit Toll) लावून जगाला चकित केले आहे. विशेष म्हणजे, या टोलची पहिली मोठी रक्कम रोख स्वरूपात इराणच्या मध्यवर्ती बँकेत यशस्वीरित्या जमा झाली असून, यामुळे इराणच्या ढासळत्या अर्थव्यवस्थेला नवसंजीवनी मिळण्याची चिन्हे आहेत.
अमेरिकेने लादलेल्या आर्थिक निर्बंधांना उत्तर देण्यासाठी इराणने ही नवी खेळी खेळली आहे. इराणच्या संसदेचे उपसभापती हमीदरेझा हाजीबाबाई यांनी कुहदाश्त येथील एका जाहीर सभेत या निर्णयाची अधिकृत घोषणा केली. त्यांनी ठामपणे सांगितले की, “होर्मुझच्या सामुद्रधुनीवर केवळ आणि केवळ इराणी जनतेचाच कायदेशीर अधिकार आहे आणि येथून प्रवास करणाऱ्या प्रत्येक परदेशी जहाजाला आता इराणच्या संरक्षित सागरी क्षेत्राचा वापर केल्याबद्दल कर भरावा लागेल.” हा निर्णय इराणची सागरी क्षेत्रातील वाढती शक्ती आणि जागतिक व्यापारावरील त्यांचे नियंत्रण दर्शवणारा आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Iran Embassy: ‘कभी इंडिया आके देखो…’ भारताला नरक’ बोलणाऱ्या ट्रम्पना इराणने दाखवली जागा; केले ‘असे’ धडाकेबाज Tweet
इराणने या टोलसाठी एक जाचक अट ठेवली आहे. हा सर्व कर केवळ ‘इराणी रियाल’ (Iranian Rial) मध्येच स्वीकारला जाईल. डॉलरचे वर्चस्व मोडीत काढण्यासाठी आणि स्वतःच्या चलनाला जागतिक स्तरावर महत्त्व देण्यासाठी हे एक मोठे धोरणात्मक पाऊल मानले जात आहे. इराणच्या मध्यवर्ती बँकेने पुष्टी केली आहे की, त्यांना मिळालेला पहिला हप्ता हा पूर्णपणे रोख स्वरूपात आहे. यामुळे क्रिप्टोकरन्सीच्या अनिश्चिततेपेक्षा प्रत्यक्ष रोख रकमेवर इराणने भर दिला आहे.
A senior Iranian parliament official says Tehran has received first revenue from tolls it imposed on the strategic Strait of Hormuz in its war with the US and Israel Follow our live coverage 👇https://t.co/engl6Ithuv pic.twitter.com/CVBosNwY5K — TRT World (@trtworld) April 23, 2026
credit – social media and Twitter
हाजीबाबाई यांनी भाषणादरम्यान दावा केला की, इराणच्या प्रबळ लष्करी सामर्थ्याच्या धास्तीने अमेरिकन युद्धनौका आता या क्षेत्रापासून २०० किलोमीटर मागे हटल्या आहेत. त्यांनी अमेरिकेला इशारा दिला आहे की, जर त्यांच्या धोरणांमध्ये सुधारणा झाली नाही, तर होर्मुझचा मार्ग पूर्णपणे बंद केला जाईल. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या दोन जहाजांना इराणने आधीच ताब्यात घेतले आहे, ज्यामुळे आंतरराष्ट्रीय शिपिंग कंपन्यांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे. दरम्यान, कडक निर्बंध असतानाही इराणने याच काळात १० दशलक्ष बॅरलपेक्षा जास्त तेल काढून आपली जिद्द सिद्ध केली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World War 3: ‘मी खरंच मोठी चूक केली, ते मांजर-कुत्र्यांसारखे…’, इराणचं नाव घेऊन ट्रम्प यांनी पुन्हा केले खळबळजनक विधान
होर्मुझची सामुद्रधुनी हा जगाचा ‘लाईफलाईन’ मार्ग आहे. जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी २० टक्के आणि नैसर्गिक वायूच्या (LNG) वाहतुकीपैकी ३५ टक्के व्यापार याच मार्गातून होतो. जर इराणने टोल वसुली सक्तीची केली, तर जागतिक स्तरावर इंधन दरात प्रचंड वाढ होण्याची शक्यता आहे. भारतासारख्या देशांसाठी, जो मोठ्या प्रमाणावर आखाती देशांतून तेल आयात करतो, ही बातमी चिंताजनक ठरू शकते. आता आंतरराष्ट्रीय समुदाय यावर काय भूमिका घेतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
Ans: अमेरिकेने लादलेले आर्थिक निर्बंध आणि सुरू असलेल्या संघर्षाला उत्तर म्हणून इराणने आपल्या सागरी क्षेत्राच्या वापरासाठी परदेशी जहाजांकडून कर आकारण्यास सुरुवात केली आहे.
Ans: इराणने स्पष्ट केले आहे की, हा पारगमन टोल (Transit Toll) अनिवार्य असून तो पूर्णपणे 'इराणी रियाल' मध्ये आणि रोख स्वरूपात भरावा लागेल.
Ans: कारण जगातील सुमारे २०% कच्चे तेल आणि ३५% नैसर्गिक वायूची वाहतूक याच अरुंद सागरी मार्गातून केली जाते, जो जागतिक अर्थव्यवस्थेचा मुख्य आधार आहे.
