मध्यपूर्वेत महायुद्ध पेटणार? अमेरिका-सौदीच्या 'या' कराराने उडाली इराणची झोप; नेतन्याहूही चिंतेत (फोटो सौजन्य: एआय जनरेटेड)
US Iran War Alert : इराणचा नकाशा बदलणार? ट्रम्प यांचा ‘Kill List’ प्लॅन तयार; खामेनेई निशाण्यावर
अहलावानुसार, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) सौदी अरेबियाला (Saudi Arabia) भविष्यात युरेनियम संवर्धानाची परवानगी देऊ शकतात. मात्र यामुळे मध्यपूर्वेत प्रादेशिक अस्थिरता पसरण्याची शक्यता आहे. आखाती देशांमध्ये अण्वस्त्रांची स्पर्धा सुरु होऊ अणु युद्धाचा धोका वाढू शकतो. युरेनियम संवर्धन ही अणु बॉम्ब, शस्त्र बनवण्यातील महत्वाची प्रक्रिया आहे. याच्या मदतीने सौदी अरेबिया अण्वस्त्रे निर्मित करु शकतो. अशी भिती तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
शिवाय यापूर्वी सौदी अरेबियाने इराणला अण्वस्त्रे बनवणे थांबवण्याचा इशारा दिला होता, असे न केल्यास सौदी देखील अणुबॉम्ब बनवण्यास मागे राहणार नाही असे सौदी अरेबियाने स्पष्ट केले होते. सध्या इराणचा युरेनियमचा साठा ६०% पर्यंत वाढला आहे. यामध्ये ९०% पर्यंत वाढ झाल्यास अण्वस्त्रनिर्मिती सहज शक्य आहे. अशा परिस्थितीत दुसरीकडे सौदीला युरेनियम संवर्धानाची परवानगी मिळल्यास दोन्ही देशात अण्वस्त्र स्पर्धा सुरु होऊ शकते. शिवाय मध्यपूर्वेतील इतर देश देखील यामध्ये मागे राहणार नाहीत.
दरम्यान सौदीशी अमेरिकेने करार केल्यास इस्रायलला (Israel) मोठा धोका निर्माण होण्याची शक्यता आहे. इस्रायल देखील मध्यपूर्वेतील अण्वस्त्रधारी देश मानला जातो. तथापि अमेरिका हा इस्रायलचा शस्त्र पुरवठा दार आहे, परंतु इस्रायलची संरक्षण क्षमता देखील तितकीच जास्त आहे. पॅलेस्टिनी आणि गाझावरील हल्ल्यासाठी सौदी आधीच इस्रायलचा विरोधी आहे.
दुसरीकडे याचा संबंध पाकिस्तानशीही जोडला जात आहे. सप्टेंबर २०२५ पाकिस्तान (Pakistan) आणि सौदीत संरक्षण करार झाला आहे. या करारांतर्गत अण्वस्त्रधारी पाकिस्तान सौदीला अणु तंत्रज्ञानाची मदत करु शकतो. यामुळे सौदीला अण्वस्त्र बनवण्यास मोठी मदत मिळेल. मात्र यामुळे मध्यपूर्वेत भयंकर अण्वस्त्रनिर्मितींची स्पर्था सुरु होण्याची किंवा भविष्यात संभाव्य अणु युद्धाची शक्यता देखील आहे.
अहवालानुसार, ट्रम्प प्रशासन सध्या २० देशांसोबत अब्जावधी डॉलर्सचा अणु करार करण्याची शक्यता आहे. यामध्ये सौदी अग्रस्थानी आहे. परंतु या करारांवर आंतरराष्ट्रीय अणुउर्जा संस्था (IAEA) चे नियंत्रण राहण्याची शक्यता आहे. ही संस्था देशाच्या अणु निर्मितीवर नियंत्रण ठेवते.
पाकिस्तानला मोठा झटका! सौदी अरेबिया JF-17 लढाऊ विमानाचा करार केला रद्द; अमेरिकेच्या दबावामुळे माघार?
Ans: अमेरिका-सौदी अरेबियात संभाव्य अणु कराराची चर्चा सुरु आहे. याअंतर्गत सौदी अरेबियाला युरेनियम संवर्धनाची परवानगी मिळू शकते.
Ans: अमेरिका-सौदीच्या संभाव्य अणु करारामुळे मध्यपूर्वेत अण्वस्त्रशस्त्रास्त्रांची स्पर्धा वाढण्याची शक्यता आहे. ज्यामुळे प्रादेशिक अस्थिरता निर्माण होऊ शकते.
Ans: IAEA द्वारे अमेरिका-सौदीच्या कराराची अंमलबजावणी पाहिली जाईल. संवेदनशील तंत्रज्ञान, इंधन निर्मिती आणि पुनर्प्रक्रिया यांवर देखरेखीचे काम IAEA करेल.
