मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
चीनच्या मदतीने पाकिस्तानने उभारले 'सॅटेलाईट नेटवर्क'; भारताच्या लष्करी हालचाली आणि गुप्त तळांची माहिती होणार लीक? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Pakistan Spy Satellite Launch 2026 : भारत आणि पाकिस्तान (India-Pakistan Conflict) यांच्यातील पारंपरिक सीमावाद आता जमिनीवरून थेट अंतराळात (Space War) पोहोचला आहे. भारताच्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’नंतर बिथरलेल्या पाकिस्तानने चीनच्या साथीने भारताची नाकेबंदी करण्यासाठी अंतराळात एक भयंकर चक्रव्यूह रचण्यास सुरुवात केली आहे. ‘द प्रिंट’च्या एका खळबळजनक अहवालानुसार, पाकिस्तानने गेल्या अवघ्या १६ महिन्यांत ६ अत्याधुनिक पृथ्वी-निरीक्षण उपग्रह (Earth Observation Satellites) यशस्वीरीत्या कक्षेत प्रस्थापित केले आहेत. हे उपग्रह दिसायला नागरी असले, तरी त्यांचा खरा वापर भारताच्या प्रत्येक लष्करी हालचालीवर २४ तास बारीक नजर ठेवण्यासाठी केला जात आहे. या घडामोडींमुळे भारताच्या सुरक्षेसमोर एक मोठे आणि अभूतपूर्व आव्हान उभे राहिले आहे.
जानेवारी २०२५ ते जून २०२६ दरम्यान पाकिस्तानची अंतराळ संस्था ‘सुपारको’ने (SUPARCO) चिनी रॉकेट्स आणि स्पेसएक्सच्या मदतीने हे उपग्रह प्रक्षेपित केले आहेत. हे सर्व उपग्रह सूर्य-समकालिक निम्न-पृथ्वी कक्षेत (Sun-Synchronous Low Earth Orbit) स्थापित करण्यात आले आहेत. ही कक्षा पाळत ठेवण्यासाठी आणि हेरगिरीसाठी जगात सर्वात आदर्श मानली जाते. अपोलो मॅपिंग आणि स्कायफाय या प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करून हे उपग्रह दर दोन दिवसांनी संपूर्ण भारताचा हाय-रिझोल्यूशन नकाशा तयार करत आहेत. केवळ भारतच नाही, तर उत्तर हिंद महासागर, अफगाणिस्तान आणि इराणच्या सीमांवर येणाऱ्या-जाणाऱ्या भारतीय नौदलाच्या युद्धनौका आणि व्यापारी जहाजांचा माग काढण्याचे काम या नेटवर्कद्वारे केले जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Politics: मैत्रीमुळे की रशियाचा मुद्दा? सात वर्षांनंतर शी जिनपिंग यांच्या उत्तर कोरियाच्या दौऱ्याने बदलणार जागतिक समीकरणे
भारतीय नौदलाचे माजी ध्वज अधिकारी (Flag Officer) सुधीर पिल्लई यांनी यावर गंभीर चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी आपल्या ब्लॉग पोस्टमध्ये लिहिले आहे की, “पाकिस्तानात झालेला हा बदल अचानक झालेला नसून, त्यामागे एक मोठी संरचनात्मक रणनीती आहे.” आर्थिकदृष्ट्या डबघाईला आलेला पाकिस्तान एका रात्रीत स्वतःच्या बळावर एवढी मोठी झेप घेऊच शकत नाही, हे उघड आहे. इस्रोच्या (ISRO) एका माजी अधिकाऱ्याने अतिशय मार्मिक शब्दांत सांगितले की, “शारीरिक अक्षमता असलेली व्यक्ती एका रात्रीत उठून युसेन बोल्टला हरवू शकत नाही. चीन स्वतः भारतापेक्षा जास्त प्रमाणात भारतीय भूभागावर लक्ष ठेवून आहे आणि आता तोच डेटा आणि तंत्रज्ञान पाकिस्तानला पुरवले जात आहे.”
Kim Yo-jong, the powerful sister of North Korean leader Kim Jong-un, says Pyongyang’s nuclear status “absolutely non-negotiable” ahead of a visit by Chinese President Xi Jinping https://t.co/H6uXv2quY6 — TRT World (@trtworld) June 6, 2026
credit – social media and Twitter
या संपूर्ण प्रकरणात भारतासाठी सर्वात चिंताजनक बाब म्हणजे, गेल्या वर्षभरात भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेची (ISRO) काही महत्त्वाची प्रक्षेपणे अपयशी ठरली आहेत. यामध्ये भारताच्या संरक्षण दलासाठी अत्यंत महत्त्वाचे असणारे ३ सामरिक (Strategic) उपग्रह देखील होते. भारताचे हे उपग्रह निकामी झाल्यामुळे अंतराळातील भारताची पाळत ठेवण्याची क्षमता तात्पुरती कमकुवत झाली आहे. सामरिक तज्ज्ञ संदीप उन्नीनाथन यांनी यावर इशारा दिला आहे की, “पाकिस्तान आपल्या रॉकेट दलासाठी हेरगिरी उपग्रहांचे जाळे तयार करत आहे, तर आपण अजूनही केवळ चर्चांमध्ये अडकलो आहोत. आपल्याला आपली अंतराळ-आधारित पाळत यंत्रणा तातडीने अधिक तीव्र करावी लागेल.”
पाकिस्तानच्या या मोहिमेची सुरुवात गेल्या वर्षी १४ जानेवारी रोजी झाली, जेव्हा त्यांनी स्पेसएक्स फाल्कन ९ रॉकेटद्वारे ‘PAUSAT-1’ हा १६यू क्यूबसॅट उपग्रह सोडला. त्यानंतर अवघ्या तीन दिवसांनी चीनच्या लाँग मार्च-२डी रॉकेटमधून ‘PRSC-EO1’ सोडण्यात आला. ३१ जुलै रोजी हाय-रिझोल्यूशन ‘PRSS-2’ आणि १९ ऑक्टोबर २०२५ रोजी पाकिस्तानचा पहिला हायपरस्पेक्ट्रल पृथ्वी-निरीक्षण उपग्रह ‘HS-1’ अंतराळात पाठवला गेला. या वर्षी म्हणजेच २०२६ च्या फेब्रुवारी आणि एप्रिल महिन्यात ‘PRSC-EO2’ आणि ‘PRSC-EO3’ हे एआय (AI) असिस्टेड इमेज प्रक्रियेने सुसज्ज असलेले उपग्रह सोडण्यात आले. हे उपग्रह जमिनीवर लपवलेल्या वस्तू आणि लष्करी बंकर देखील स्पष्टपणे पाहू शकतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Philippines Earthquake: फिलीपिन्समध्ये 8.2 तीव्रतेचा प्रलयकारी भूकंप; कोसळल्या इमारती, त्सुनामीच्या 10 फुटी लाटांचा हाय-अलर्ट
चीन आणि पाकिस्तानचे हे संयुक्त अंतराळ नेटवर्क भविष्यातील कोणत्याही लष्करी संघर्षात भारतासाठी घातक ठरू शकते. भारतीय लष्करी अधिकाऱ्यांनी आधीच कबूल केले आहे की, चीन पाकिस्तानला रिअल-टाइम (तातडीचा) उपग्रह डेटा पुरवत आहे. या नवीन सॅटेलाईट नेटवर्कमुळे पाकिस्तानच्या रॉकेट दलाला (Rocket Force) भारतीय लष्करी तळांचे अचूक लोकेशन मिळणार आहे, ज्यामुळे ते थेट आणि अचूक हल्ले करू शकतात. भारताच्या शस्त्रास्त्रांची आणि क्षेपणास्त्रांची वाहतूक कुठे सुरू आहे, याची थेट माहिती शत्रूला मिळणार असल्याने भारताला आता संपूर्ण देशाची शक्ती एकत्र करून अंतराळ सुरक्षेसाठी मोठी पावले उचलावी लागणार आहेत.
