शनिवार, 24 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य AI
येमेनच्या हुथी बंडखोरांनी बाब अल-मंदेब सामुद्रधुनीमध्ये सौदी अरेबियाच्या व्यापारी जहाजांविरुद्ध नौदल नाकेबंदी जाहीर केली आहे. या कारवाईनंतर, सौदी अरेबियाच्या यान्बू बंदरातून तांबड्या समुद्रामार्गे भारत आणि चीनकडे जाणाऱ्या किमान दोन मोठ्या कच्च्या तेलाच्या टँकर्सना तात्काळ माघारी फिरावे लागले. सौदी जहाजांवर हुथी हल्ल्यांचा वाढता धोका लक्षात घेता, किमान आठ टँकर्स तांबड्या समुद्राच्या मुखाशी अडकून पडले आहेत. यामुळे व्यापारी जहाजांना सुएझ कालवा किंवा आफ्रिकेच्या केप ऑफ गुड होपमार्गे अधिक लांब आणि महागडा मार्ग पत्करावा लागत आहे.
१ जुलै ते २२ जुलै २०२६ दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय बाजारात ब्रेंट क्रूड तेलाची किंमत प्रति बॅरल $७३.३८ वरून $९१.५७ पर्यंत वाढली. लष्करी संघर्षाच्या केवळ २२ दिवसांत, कच्च्या तेलाच्या किमती $१८ ने, म्हणजेच २४.७ टक्क्यांनी वाढल्या आहेत. ही दरवाढ अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सुरू असलेल्या लष्करी संघर्षामुळे पर्शियन आखातातून होणाऱ्या ऊर्जा पुरवठ्यावर आधीच परिणाम झाला आहे. दुसऱ्या सर्वात मोठ्या सागरी अडथळ्याच्या या नाकेबंदीमुळे आता जागतिक तेल शुद्धीकरण कंपन्यांसमोर एक मोठे संकट निर्माण झाले आहे. जर आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या किमती ९० डॉलरच्या वर राहिल्या, तर भारतीय तेल कंपन्या आणि ग्राहकांवर महागाईचा थेट बोजा पडेल. हा धोका कमी करण्यासाठी भारतीय जहाजबांधणी मंत्रालय आणि तेल आयातदारांनी आपल्या जहाजांचे मार्ग बदलण्यास सुरुवात केली आहे.
सौदी अरेबियाच्या पश्चिम किनाऱ्यावरील यान्बू बंदरातून निघालेल्या अनेक मोठ्या टँकर्सना तांबड्या समुद्राच्या प्रवेशद्वाराजवळ पोहोचल्यावर यू-टर्न घेण्यास भाग पडले. सागरी ट्रॅकिंग डेटानुसार, हुथींच्या इशाऱ्यानंतर २० लाख बॅरल तेल वाहून नेणाऱ्या एका सुपरटँकरने सुएझ कालव्याकडे मार्ग बदलला. भारताकडे जाणाऱ्या जहाजांसाठी आणि भारतीय कर्मचारी असलेल्या व्यापारी जहाजांसाठी सुरक्षेचा धोका अनेक पटींनी वाढला आहे. होर्मुझ आणि तांबडा समुद्र या दोन्ही मार्गांवर भारतीय कर्मचाऱ्यांच्या उपस्थितीमुळे भारतीय जहाज वाहतूक उद्योगावर मोठा ताण आला आहे. जागतिक सागरी व्यापारापैकी अंदाजे १० टक्के आणि दररोज ६० ते ७० लाख बॅरल कच्चे तेल या अरुंद मार्गातून जाते. मार्गाची लांबी वाढवल्यामुळे भारताकडे जाणाऱ्या तेल टँकर्सच्या प्रवासाला १० ते १४ दिवसांचा विलंब होण्याची शक्यता आहे.
