रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
अमेरिकेने चीनपुढे शरणागती पत्करली, की ट्रम्प यांनी आज भारताला तिसरा ध्रुव बनवून जी-२ चा पाया घातला? क्वाड व्हेंटिलेटरवर आहे का? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Trump-Xi Jinping Meeting 2026 : जागतिक राजकारणात सध्या एका मोठ्या भूकंपाचे धक्के जाणवत आहेत. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी नुकतीच चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांची भेट घेतली आणि या भेटीने १९७२ मधील निक्सन-माओ भेटीच्या आठवणी ताज्या केल्या आहेत. मात्र, आजचे जग खूप वेगळे आहे. ट्रम्प यांच्यासोबत इलॉन मस्क, टिम कुक आणि जेन्सन हुआंग यांसारख्या बलाढ्य उद्योजकांचा ताफा बीजिंगमध्ये उतरणे, हे सूचित करते की अमेरिका आता चीनशी संघर्ष करण्याऐवजी ‘व्यवहार’ करण्याच्या मूडमध्ये आहे. या भेटीमुळे “जी-२” (G2) या संकल्पनेला पुन्हा एकदा हवा मिळाली आहे, ज्यामुळे भारतासह जगातील अनेक मित्र राष्ट्रांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.
‘जी-२’ चा साधा अर्थ असा की, आता जगातील महत्त्वाचे निर्णय हे संयुक्त राष्ट्र (UN) किंवा जी-२० (G20) सारख्या मोठ्या संस्थांमध्ये न घेता, केवळ अमेरिका आणि चीन या दोन महासत्तांमध्ये घेतले जातील. व्यापार, एआय (AI), सेमीकंडक्टर, हवामान बदल आणि जागतिक सुरक्षा या सर्व क्षेत्रांत हे दोन देश आपापसात समन्वय साधून जगाची दिशा ठरवतील. माजी राजदूत अनिल त्रिगुणायत यांच्या मते, शेकडो धमक्या देऊनही ट्रम्प यांचे बीजिंगच्या भूमीवर उतरणे हीच चीनच्या महासत्ता असण्याची कबुली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : PM Modi: वादळ येत आहे, पण भारत सज्ज! मोदींनी UAEमध्ये गाडलं ‘ऊर्जा संकटाचं’ भूत, भारत होईल चिंतामुक्त; पाहा नेमकं काय घडलं?
गेल्या दोन दशकांपासून अमेरिकेने भारताला चीनचा पर्याय म्हणून उभे करण्याचा प्रयत्न केला. ‘चायना प्लस वन’ या धोरणांतर्गत भारताला जागतिक पुरवठा साखळीचे केंद्र बनवण्याचे स्वप्न दाखवण्यात आले. मात्र, ट्रम्प यांच्या ताज्या भूमिकेमुळे ‘क्वाड’ (भारत, जपान, अमेरिका, ऑस्ट्रेलिया) ही आघाडी आता केवळ नावालाच उरली आहे का, असा प्रश्न उपस्थित होत आहे. जर अमेरिका आणि चीन एकमेकांच्या मार्गात न येण्याचा करार करत असतील, तर इंडो-पॅसिफिक प्रदेशात चीनला रोखण्यासाठी बनवलेल्या आघाड्यांचा अर्थ काय? तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प यांचा ‘अमेरिका फर्स्ट’ अजेंडा त्यांच्या मित्र राष्ट्रांना केवळ ‘प्यादी’ म्हणून वापरत आहे.
India, whose significance to the U.S. foreign policy has been shaped by frictions between Washington and Beijing, will be keeping a close eye on the meeting between President Donald Trump and his Chinese counterpart, Xi Jinping. ➡️ Consecutive U.S. administrations have seen… pic.twitter.com/CB0UWfh1Fb — CNBC International (@CNBCi) May 14, 2026
credit – social media and Twitter
चीनने आधीच पाकिस्तान, श्रीलंका, नेपाळ, मालदीव आणि बांगलादेशच्या माध्यमातून भारताला चहुबाजूंनी घेरण्याचे प्रयत्न केले आहेत. अशा परिस्थितीत अमेरिकेने चीनशी हातमिळवणी करणे भारतासाठी धोक्याचे ठरू शकते. मात्र, भारत आता जगातील पाचवी मोठी अर्थव्यवस्था असून, एक ‘तिसरा ध्रुव’ म्हणून उदयास येत आहे. भारताला आता केवळ अमेरिकेवर विसंबून न राहता, स्वतःची स्वतंत्र जागतिक ओळख आणि संरक्षण क्षमता अधिक मजबूत करावी लागेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Modi Government: आधी आमची जनता, मग जग! केंद्र सरकारने साखरेची निर्यात केली ‘बॅन’; 15 लाख टन निर्यातीचा परवाना रद्द?
माजी लष्करी अधिकारी जे. एस. सोधी यांच्या मते, जर ट्रम्प आणि जिनपिंग यांच्यात मोठा आर्थिक करार झाला, तर तो जागतिक व्यापार संघटना (WTO) आणि संयुक्त राष्ट्रांसारख्या संस्थांसाठी मृत्यूघंटा ठरू शकतो. जग पुन्हा एकदा दोन शक्तींच्या ध्रुवीकरणात अडकण्याची भीती आहे. युरोपलाही आता स्वतःच्या सुरक्षिततेची चिंता वाटू लागली आहे, कारण अमेरिका आता जागतिक हितापेक्षा स्वतःच्या आर्थिक फायद्याला अधिक महत्त्व देत आहे.
Ans: होय, कारण यामुळे जगाचे नियंत्रण केवळ दोन देशांच्या हातात जाईल आणि भारतासारख्या उदयोन्मुख शक्तीचा प्रभाव कमी होऊ शकतो.
Ans: ट्रम्प यांच्या चीनशी वाढत्या जवळीकीमुळे 'क्वाड'चे महत्त्व कमी झाले असून, ती आता व्हेंटिलेटरवर असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
Ans: भारताला कोणत्याही एका गटात सामील न होता 'तिसरा ध्रुव' म्हणून स्वतःची लष्करी आणि आर्थिक ताकद वाढवावी लागेल.
