शुक्रवार, 30 ऑक्टोबर 2026
US Navy Strike : हे हल्ले थांबलेच पाहिजेत… अमेरिकेने ३ व्यापारी जहाजांवर केलेल्या हल्ल्यानंतर भारताने दिला गंभीर संदेश ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
US Navy attacks merchant ships 2026 : आखाती देशांमध्ये आणि मध्य पूर्वेमध्ये गेल्या १०० दिवसांपेक्षा अधिक काळापासून सुरू असलेल्या लष्करी तणावाने आता अत्यंत धोकादायक वळण घेतले आहे. आंतरराष्ट्रीय समुद्रकिनाऱ्यावर व्यापारी जहाजांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला असतानाच, एका धक्कादायक आंतरराष्ट्रीय घडामोडीत अमेरिकन नौदलाने ओमानच्या किनाऱ्याजवळ भारतीय कर्मचारी असलेल्या तीन वेगवेगळ्या व्यापारी जहाजांवर थेट लष्करी हल्ले केले आहेत. या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमध्ये ३ भारतीय खलाशांना आपला जीव गमवावा लागल्याची धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. या गंभीर घटनेनंतर भारताने आक्रमक पाऊल उचलत अमेरिकेकडे आपला तीव्र निषेध नोंदवला असून, “हे हल्ले आता पूर्णपणे थांबलेच पाहिजेत,” असा कडक आणि थेट संदेश वॉशिंग्टनला दिला आहे.
भारताच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने (MEA) देशाच्या इतिहासात पहिल्यांदाच जाहीरपणे हे मान्य केले आहे की, अमेरिकेच्या नौदलाने भारतीय कर्मचारी असलेल्या व्यापारी जहाजांना लक्ष्य केले आहे. यापूर्वी अशा प्रकारच्या घटना पडद्यामागे राहिल्या होत्या, मात्र ३ भारतीय सुपुत्रांचा मृत्यू झाल्यानंतर भारताने या प्रकरणाला आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तीव्र वाचा फोडली आहे.
ओमानच्या समुद्रधुनीजवळ आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीच्या परिसरात अमेरिकन सैन्याकडून इराणच्या संदर्भात एक मोठी सागरी नाकेबंदी (Naval Blockade) राबवली जात आहे. याच मोहिमेदरम्यान गेल्या चार दिवसांत तीन व्यापारी जहाजे अमेरिकेच्या निशाण्यावर आली:
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : End Child Labour : लहान हातांना हवी पुस्तकांची साथ; जाणून घ्या जागतिक बालकामगार विरोधी दिनाचा इतिहास आणि आपले कर्तव्य
१. ८ जून २०२६ (MT Marivex वरील हल्ला): अमेरिकी सैन्याने २४ भारतीय खलाशी असलेल्या ‘मारिव्हेक्स’ (Marivex) या तेलवाहू जहाजावर पहिला मोठा हल्ला केला. हे जहाज पलाऊ देशाचा ध्वज लावून प्रवास करत होते. या हल्ल्यात जहाजाचे मोठे नुकसान झाले आणि ते निकामी झाले. सुदैवाने, ओमानच्या स्थानिक प्रशासनाच्या मदतीने सर्व २४ भारतीय खलाशांना सुखरूप वाचवण्यात यश आले.
२. १० जून २०२६ (MT Settebello वरील प्राणघातक हल्ला): पहिली घटना ताजी असतानाच, अमेरिकेने ‘सेट्टेबेलो’ (Settebello) या दुसऱ्या पलाऊचा ध्वज असलेल्या तेलवाहू जहाजावर भीषण हल्ला केला. या जहाजावर एकूण २४ भारतीय खलाशी तैनात होते. अत्यंत दुर्दैवाने, या हल्ल्यात ३ भारतीय खलाशांचा मृत्यू झाला. केंद्रीय जहाजबांधणी मंत्री सर्वानंद सोनोवाल यांनी या ३ भारतीय खलाशांच्या मृत्यूची पुष्टी केली असून त्यांच्या कुटुंबाप्रती तीव्र संवेदना व्यक्त केल्या आहेत.
३. ११ जून २०२६ (MT Jalveer वरील ताजा हल्ला): काल गुरुवारी ‘जलवीर’ (Jalveer) नावाच्या आणखी एका टँकरला अमेरिकेच्या लढाऊ विमानाने लक्ष्य केले. गिनी-बिसाऊ या देशाचा ध्वज असलेल्या या जहाजावर २० भारतीय नागरिक प्रवास करत होते. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) दिलेल्या माहितीनुसार, या जहाजावरील कर्मचाऱ्यांनी अमेरिकेच्या लष्करी सूचनांचे पालन केले नाही, ज्यामुळे अमेरिकेच्या एका एफ/ए-१८ सुपर हॉर्नेट (F/A-18 Super Hornet) लढाऊ विमानाने जहाजाच्या इंजिन रूममध्ये दोन हेलफायर (Hellfire) क्षेपणास्त्रे डागली आणि जहाज उद्ध्वस्त केले.
‘सेट्टेबेलो’ जहाजावरील हल्ल्यात ३ भारतीय खलाशी ठार झाल्यानंतर भारताचे परराष्ट्र मंत्रालय प्रचंड आक्रमक झाले आहे. नवी दिल्लीत परराष्ट्र मंत्रालयाने तात्काळ अमेरिकेचे प्रभारी राजदूत जेसन मीक्स (Jason Meeks) यांना समन्स पाठवून कार्यालयात बोलावून घेतले. भारताने अमेरिकेच्या राजदूतांच्या हातात एक कडक शब्दांतील राजनैतिक निषेध पत्र म्हणजेच ‘डिमार्च’ (Demarche) सुपुर्द केले.
We conveyed concerns to Amercian side on these attacks, says MEA Spox Randhir Jaiswal Full remarks: pic.twitter.com/bDuCNSyHOt — Sidhant Sibal (@sidhant) June 11, 2026
credit – social media and Twitter
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल यांनी पत्रकार परिषदेत भारताची भूमिका स्पष्ट करताना सांगितले की, “आम्ही आमच्या खलाशी समुदायाच्या कल्याणाला आणि सुरक्षेला सर्वोच्च महत्त्व देतो. व्यापारी जहाजांवर सातत्याने होणारे हे हल्ले अत्यंत चिंताजनक असून ते त्वरित थांबले पाहिजेत. आखातातील संघर्षावर केवळ शांततापूर्ण संवाद आणि राजनैतिक मार्ग हाच एकमेव पर्याय आहे.” भारताने अमेरिकेला स्पष्टपणे बजावले आहे की, आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार ‘होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून’ (Strait of Hormuz) सर्व देशांच्या जहाजांना कोणताही अडथळा न येता निर्बाध दळणवळण करण्याचा अधिकार आहे आणि त्यावर गदा आणता येणार नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Mount Everest: एव्हरेस्ट नाही तर ‘हे’ होते जगातील सर्वोच्च शिखराचे जुने नाव; एका ब्रिटीश अधिकाऱ्याने कसा बदलला जगाचा इतिहास?
अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांडने (CENTCOM) सोशल मीडियावर या हल्ल्यांचे समर्थन करताना सांगितले की, ही जहाजे अमेरिकेच्या ‘ऑफिस ऑफ फॉरेन असेट्स कंट्रोल’ (OFAC) ने लादलेल्या आर्थिक निर्बंधांचे उल्लंघन करत होती. अमेरिकेचा असा दावा आहे की, ही जहाजे इराणवरील आंतरराष्ट्रीय नाकेबंदी झुगारून इराणचे कच्चे तेल चोरट्या मार्गाने वाहून नेण्याचा प्रयत्न करत होती आणि अमेरिकन नौदलाने वारंवार धोक्याचे इशारे देऊनही या जहाजांच्या कॅप्टन आणि क्रू मेंबर्सनी गाड्या थांबवल्या नाहीत किंवा त्यांच्या सूचनांचे पालन केले नाही.
तथापि, यावर परराष्ट्र मंत्रालयाने एक अत्यंत महत्त्वाचा तांत्रिक मुद्दा उपस्थित केला आहे. प्रवक्ते रणधीर जयस्वाल म्हणाले, “ज्या ३ जहाजांवर अमेरिकेने कारवाई केली, ती आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांची आणि परदेशी ध्वज (Foreign-Flagged) असलेली जहाजे होती. ती भारतीय मालकीची जहाजे नव्हती, केवळ त्यांवर काम करणारे कर्मचारी आणि खलाशी हे भारतीय नागरिक होते.”
या आंतरराष्ट्रीय संकटामुळे समुद्रात काम करणाऱ्या हजारो भारतीय खलाशांच्या सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न निर्माण झाला आहे. सध्या आखाती देशांच्या समुद्र परिसरात सुमारे १८,००० हून अधिक भारतीय खलाशी वेगवेगळ्या परदेशी जहाजांवर कार्यरत आहेत, तर ५०० हून अधिक भारतीय खलाशी भारतीय ध्वज असलेल्या जहाजांवरून प्रवास करत आहेत.
या पार्श्वभूमीवर, भारताच्या नौवहन मंत्रालयाने आणि ‘डायरेक्टोरेट जनरल ऑफ शिपिंग’ (DG Shipping) या नियामकाने आंतरराष्ट्रीय समुद्रातून प्रवास करणाऱ्या सर्व भारतीय खलाशांना आणि जहाजांना ‘हाय अलर्ट’ जारी केला असून, या धोकादायक युद्धजन्य क्षेत्रातून प्रवास करताना कमालीची सतर्कता बाळगण्याचे आदेश दिले आहेत. तसेच, मृत खलाशांच्या कुटुंबीयांना ‘सीमन वेल्फेअर फंड सोसायटी’कडून तात्काळ प्रत्येकी १० लाख रुपयांची आर्थिक मदत जाहीर करण्यात आली असून, जखमी व इतर सुरक्षित खलाशांना मायदेशी आणण्यासाठी ओमानमधील भारतीय दूतावास युद्धपातळीवर प्रयत्न करत आहे.
