बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
(फोटो- सोशल मिडिया)
RBI Scam Warns : जर तुम्हाला अलीकडेच असा ईमेल आला असेल की तुम्ही लॉटरीची जिंकली आहे किंवा परदेशी निधी वारसा हक्काने मिळाला आहे किंवा आरबीआय-समर्थित “Donation Program 2026 ” साठी पात्र ठरला आहात तर RBI च्या नावावर विश्वास ठेवून या गोष्टीला बळी पडू नकात. ही धोक्याची घंटा ठरु शकते. अशा कोणत्याही लिंकवर क्लिक करू नका किंवा कोणतेही पैसे पाठवू नका. कारण तुम्ही सर्वात मोठ्या फ्रॉडला बळी ठरु शकता. नुकतंच सरकारने एक नवीन घोटाळा सूचना जारी केली आहे. ज्यात अशा ईमेलबाबत मोठा इशारा देण्यात आला आहे. असे मेल बनावट असण्याची शक्यता आहे ते भोळ्या वापरकर्त्यांकडून पैसे आणि वैयक्तिक माहिती चोरण्याच्या उद्देशाने तयार केलेले असतात.
AI वर आधारित बँकिंगबाबत SBI चं मोठं विधान, म्हणाले, “मनुष्यबळ, कौशल्ये आणि नेतृत्व…”
सरकारची अधिकृत fact-checking unit, पीआयबी फॅक्ट चेकने म्हटले आहे की, फसवणूक करणारे रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडून आल्याचा खोटा दावा करणारे ईमेल पाठवतात. या फसवणुकीच्या मेलमध्ये लोकांना Donation Program 2026 / ‘लॉटरी जिंकल्याबद्दल compensation payment’ योजना / वारसा निधी इत्यादी अंतर्गत तथाकथित ‘क्रेडिटिंग फी’ भरण्यास सांगतात.
पेमेंटची विनंती अधिकृत वाटावी यासाठी घोटाळेबाज वापरत असलेली ही एक संज्ञा आहे. सामान्यतः, याचा अर्थ असा होतो की, एखाद्या व्यक्तीला त्यांच्या खात्यात “मंजूर”, “पुरस्कृत”, “दान”, “वितरित” किंवा “जमा” झालेले पैसे मिळण्यापूर्वी एक शुल्क भरावे लागते. पीआयबीने सांगितले की, या बनावट संदेशात असा दावा केला जातो की, प्राप्तकर्ते देणगी कार्यक्रम, लॉटरी जिंकल्याबद्दल मिळणारी भरपाई, वारसा निधी किंवा तत्सम आर्थिक योजनांद्वारे निधी मिळवण्यास पात्र असल्याचा मेल करत त्यांना हा निधी मिळवण्यासाठी वापरकर्त्यांना पैसे भरण्यास सांगितले जातात.
सरकारच्या मते, हे ईमेल एका फिशिंग घोटाळ्याचा भाग आहेत, ज्याचा उद्देश लोकांना माहिती शेअर करण्यास फसवणे हा आहे: बँकेचा तपशील, पासवर्ड, आधार माहिती, पॅन तपशील, ओटीपी किंवा थेट पेमेंट यांसारखी माहिती चोरण्याचा डाव असू शकतो.
आरबीआयने असा कोणताही ईमेल जारी केलेला नाही.
कोणताही देणगी कार्यक्रम चालवत नाही.
आणि लॉटरीची भरपाई किंवा वारसा योजना देत नाही.
हा इशारा विशेषतः महत्त्वाचा आहे कारण अशा फसवणुकींमध्ये अनेकदा ज्येष्ठ नागरिक, प्रथमच इंटरनेट वापरणारे, नोकरी शोधणारे आणि डिजिटल बँकिंग फसवणुकीबद्दल माहिती नसलेल्या लोकांना टार्गेट केले जाते. सामान्यतः, पीडितांना असे ईमेल येतात ज्यात दावा केला जातो की ते मोठ्या रकमेच्या भरपाईसाठी पात्र आहेत, परंतु त्यासाठी त्यांना प्रथम रक्कम भरावी लागेल: यात प्रक्रिया शुल्क, हस्तांतरण शुल्क, आरबीआय मंजुरी शुल्क किंवा खाते सक्रियकरण रक्कम यांसारख्या रक्कमांचा समावेश असतो. एकदा पैसे भरले की, घोटाळेबाज एकतर गायब होतात किंवा नवीन कारणे देऊन अतिरिक्त पैशांची मागणी करत राहतात.
खरे वाटावे यासाठी आरबीआयचे लोगो, अधिकृत दिसणाऱ्या सह्या, बनावट सरकारी शिक्के किंवा खोटी पेमेंट कागदपत्रे वापरतात. कधी आरबीआय अधिकाऱ्यांची बनावट नावे, बनावट व्यवहार क्रमांक, किंवा सरकारी ब्रँडिंगची नक्कल केली करुन विश्वासार्हता निर्माण केली जाते.
सरकारने याबाबत वापरकर्त्यांना अत्यंत महत्त्वाचा सल्ला दिला आहे. संशयास्पद लिंक्सवर क्लिक करु नकात, ईमेल किंवा एसएमएसद्वारे बँकिंग किंवा वैयक्तिक माहिती कधीही शेअर करू नका आणि सर्व आर्थिक व्यवहारांची अधिकृत संकेतस्थळांवरून पडताळणी करण्याचा सल्ला दिला आहे.
